Ustawa o Unii Kanadyjskiej - Polski Serwis Naukowy

Ustawa o Unii Kanadyjskiej (ang. Act of Union) – ustawa Parlamentu Brytyjskiego dotycząca ustroju politycznego Kanady – kolonii brytyjskiej w Ameryce Północnej, uchwalona przez brytyjski parlament 23 lipca 1840 i podpisana przez królową Wiktorię, weszła w życie 10 lutego 1841 i zastąpiła Ustawę o Kanadzie. Ustawa o Unii obowiązywała do roku 1867, gdy zastąpiona została Konfederacją Kanady.

Ameryka Północna – kontynent o powierzchni 24 242 000 km² (co stanowi 16,3% całkowitej powierzchni lądów na kuli ziemskiej), położony na półkulach: północnej i zachodniej. Do Ameryki Północnej należy Ameryka Środkowa.

Wiktoria z rodu Welfów, właściwie: Aleksandryna Wiktoria (ang. Alexandrina Victoria) (ur. 24 maja 1819 w Londynie, zm. 22 stycznia 1901 w Cowes na wyspie Wight) – królowa Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii przez 63 lata (od 20 czerwca 1837). Od 1 stycznia 1877 r. także cesarzowa Indii. Żona księcia Alberta Sachsen-Coburg-Gotha. Jej krewni i potomkowie zasiadali na tronach Grecji, Jugosławii, Rosji, Rumunii i Niemiec, a obecnie panują w Wielkiej Brytanii, Szwecji, Norwegii, Belgii, Danii i Hiszpanii.

Ustawa łączyła dwie istniejące wcześniej prowincje Górną i Dolną Kanadę w jedną Prowincję Kanady – Province of Canada. Zunifikowana prowincja dostała wspólny parlament pochodzący z wyboru. Władzę administracyjną sprawował rząd podporządkowany gubernatorowi generalnemu jako wicekrólowi. Równa ilość miejsc w parlamencie dla obu części Unii – Wschodniej i Zachodniej Kanady była taka sama, co wkrótce, wskutek intensywnej imigracji, doprowadziło do nadreprezentacji Kanady Wschodniej w Parlamencie. Ustawa usuwała także odmienność prawną Quebecu (Dolnej Kanady) oraz likwidowała dualność języka urzędowego. Odtąd jedynym językiem urzędowym w prowincji miał być angielski. Unia uprzywilejowała także Kościół anglikański.

Konfederacja Kanady (ang. Confederation of Canada, fr. Confédération canadienne) - akt prawny tworzący unię czterech kolonii brytyjskich w Ameryce Północnej odtąd zwanych Dominium Kanady lub Kanadą. Konfederacja została zawarta w 1867, a jej finalizacją była Ustawa o Ameryce Brytyjskiej uchwalona przez Parlament Brytyjski i podpisana przez królową Wiktorię. Konfederacja weszła w życie 1 lipca 1867. Rocznica tej daty obchodzona jest w Kanadzie jako święto narodowe Canada Day/Fête du Canada – Dzień Kanady.

Górna Kanada (ang. Upper Canada, fr. Haut-Canada) – prowincja brytyjska istniejąca od 1791 do 1841. Obszar jej zajmował północną część niziny rozciągającej się wzdłuż górnego biegu Rzeki Świętego Wawrzyńca, jezior Ontario, Erie, Zatoki Georgian i Jeziora Huron i obejmował południową część dzisiejszej prowincji Ontario.

Unia spotkała się z mieszanym przyjęciem w Kanadzie. Z jednej strony była ważnym krokiem w kierunku demokratyzacji i samorządności, dla radykałów jednak nie idącym zbyt daleko. W Quebecu dla frankofonów nie do zaakceptowania była likwidacja odrębności prawnej (prawo cywilne oparte było na zwyczajowym prawie francuskim) francuskiego jako języka urzędowego oraz pomniejszenia roli Kościoła katolickiego.

Parlament Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej jest najwyższym prawodawczym organem w Zjednoczonym Królestwie oraz brytyjskich terytoriach zamorskich. Na jego czele stoi monarcha brytyjski, obecnie królowa Elżbieta II.

Kanada (ang. i fr. Canada) – państwo położone w Ameryce Północnej, rozciągające się od Oceanu Atlantyckiego na wschodzie do Oceanu Spokojnego na zachodzie i Oceanu Arktycznego na północy. Na południu i północnym zachodzie graniczy ze Stanami Zjednoczonymi, granice morskie: na północy z Danią (Grenlandia) i na wschodzie z Francją (wyspy Saint-Pierre i Miquelon). Drugie państwo świata pod względem powierzchni (po Rosji) oraz 38. pod względem ludności. Kanada jest członkiem ONZ, NAFTA, Wspólnoty Narodów, Frankofonii, NATO, G8, APEC.

W krótkiej perspektywie unia okazała się korzystna. Pozwoliła na sformułowanie reformatorskiego przedstawicielskiego rządu, który zdołał przeprowadzić szereg reform. Na dłuższą metę jednak, wobec sztywnego systemu wyborczego, doprowadził do permanentnego kryzysu parlamentarnego, który został przełamany dopiero przez rząd koalicyjny liberalno-konserwatywny, który ostatecznie doprowadził do utworzenia Konfederacji Kanady w 1867 r.

Prowincja Kanady – kolonia brytyjska w Ameryce Północnej powołana przez parlament brytyjski ustawą o unii kanadyjskiej w 1840 roku. Kolonia powstała poprzez połączenie (unię) dwóch innych kolonii Dolnej i Górnej Kanady. Ustrój polityczny nowej kolonii został zaprojektowany zgodnie z rekomendacjami tzw. Raportu Durkhama, Lorda Lambton’a, który został oddelegowany do Kanady przez wadze brytyjskie w celu zbadania przyczyn rebelii, które wstrząsnęły obiema częściami Kanadami w 1837 roku. Głównym celem unii było zasymilowanie frankofońskiej ludności zamieszkującej Dolną Kanadę. Początkowo na stolicę kolonii wybrano Kingston. Potem rozpoczęto jej rotację pomiędzy Toronto a Montrealem. Po antyrządowych rozruchach w Montrealu, miasto to straciło swe stołeczne przywileje. Ostatecznie na stała stolicę wybrano Ottawę. Prowincja Kanady trwała do 1867, kiedy to powołano Konfederację Kanady.

Ustawa o Kanadzie lub Akt konstytucyjny (ang. Canada Act lub Constitutional Act) – ustawa uchwalona przez Parlament Brytyjski w 1791 reformująca system administracji w Kanadzie. Ustawa podzieliła Kanadę na dwie prowincje: Górną Kanadę (późniejsze Ontario) i Dolną Kanadę (późniejszy Quebec).

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.