Ustawa o własności lokali - Polski Serwis Naukowy

Ustawa z 24 czerwca 1994 roku o własności lokali – ustawa określająca zasady ustanawiania odrębnej własności samodzielnych lokali, prawa i obowiązki właścicieli, oraz zarząd nieruchomością wspólną.

Została uchwalona przez Sejm II kadencji 24 czerwca 1994, opublikowana 27 lipca 1994 w Dzienniku Ustaw (Dz. U. z 1994 r. Nr 85, poz. 388). Weszła w życie 1 stycznia 1995. Nowelizowana m.in. w roku 2000 i ogłoszona tekstem jednolitym.

Cel ustawy

Poniższa definicja ustawowa, zawarta w art. 1 ust. 1 przedmiotowej ustawy, jednoznacznie wskazuje cel przyjęcia tej ustawy: stworzenie podstaw prawnych do kreowania i utrzymania nieruchomości lokalowych. Podstawę do tworzenia takich nieruchomości lokalowych daje przepis art. 46 § 1 kodeksu cywilnego, który mówi, że nieruchomością może być także m.in. część budynku (samodzielny lokal), jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności. W tym przypadku takimi przepisami szczególnymi jest niniejsza ustawa o własności lokali. Ustawa stanowi, że samodzielnym lokalem jest wydzielona trwałymi izbami w obrębie budynku izba lub zespół izb, przeznaczonych na stały pobyt ludzi, które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb mieszkaniowych. Ponadto, za samodzielne lokale ustawodawca uznał także samodzielne lokale wykorzystywane dla zaspokajania potrzeb innych, niż mieszkaniowe (np. biuro).

Kodeks cywilny (skrót K.c. lub w języku prawniczym również kc) – usystematyzowany według określonych reguł (nawiązujących do podziału dokonanego w Instytucjach Gaiusa) zbiór przepisów prawnych z zakresu prawa cywilnego obejmujący przynajmniej podstawowy zestaw instytucji z tej dziedziny. Charakteryzuje się staranną redakcją językową, syntetycznymi sformułowaniami oraz brakiem zbędnej kazuistyki. Wydany został ustawą z 23 kwietnia 1964 r. Wszedł w życie z dniem 1 stycznia 1965 r., z wyjątkiem artykułów 160-167, 178, 213-219 i 1058-1088, które weszły w życie z dniem ogłoszenia, czyli 18 maja 1964 r. Kodeks cywilny opublikowany został w Dzienniku Ustaw Nr 16, poz. 93 z 1964 r.

Wspólnota mieszkaniowa to ogół właścicieli, których lokale – zarówno wyodrębnione, jak i niewyodrębnione – wchodzą w skład nieruchomości gruntowej.

Dla oznaczenia tej ustawy, np. w różnych pismach, stosuje się często skrót: uwl.

Zakres regulacji

Ustawa ta jest podzielona na rozdziały:

Rozdział 1, Przepisy ogólne – wprowadza niezbędne pojęcia i podstawowe zasady

Rozdział 2, Ustanowienie własności lokalu

Rozdział 3, Prawa i obowiązki właścicieli lokali

Rozdział 4, Zarząd nieruchomością wspólną

Rozdział 5, Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe.

Wspólnota mieszkaniowa

Osobny artykuł: Wspólnota mieszkaniowa.

Ustawa o własności lokali kreuje tzw. ułomną osobę prawną, jaką jest wspólnota mieszkaniowa, którą tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości (art. 6 uwl). Rozróżniane są dwa rodzaje wspólnoty mieszkaniowej:

Ustawa – akt prawny o charakterze powszechnie obowiązującym, najczęściej obecnie uchwalany przez parlament (w niektórych państwach zatwierdzany później przez organ władzy wykonawczej). W porządkach prawnych różnych państw występują ustawy: zasadnicze (konstytucje), organiczne i zwykłe.

Własność – to najszersze, podstawowe prawo rzeczowe, pozwalające właścicielowi korzystać z rzeczy i rozporządzać nią z wyłączeniem innych osób (w jego ramach właściciel korzysta z maksimum uprawnień względem rzeczy). Oznaką korzystania z rzeczy są uprawnienia do posiadania, używania, pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy (pożytki rzeczy - naturalne, np. płody, jabłka z sadu i cywilne, np. czynsz z tytułu dzierżawy lub najmu, odsetki od pożyczki albo leasingu itp.) oraz dysponowania faktycznego rzeczą (przetwarzanie rzeczy, zużycie, a nawet zniszczenie). Z kolei przez rozporządzanie rozumie się uprawnienia do wyzbycia się własności (np. przeniesienie, zrzeczenie, czy rozrządzenie na wypadek śmierci) i do obciążenia rzeczy poprzez ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego, np. zastaw, hipoteka lub poprzez dokonanie czynności – zobowiązań dotyczących rzeczy o skutkach obligacyjnych tj. oddanie w dzierżawę, najem, pożyczkę, leasing. Uprawnienia te nie stanowią granic prawa własności, które zakreśla obowiązujące ustawodawstwo. Właściciel nie może ani korzystać z rzeczy, ani też nią rozporządzać w sposób sprzeczny z przepisami ustaw i z zasadami współżycia społecznego. Właścicielem może być każda osoba (fizyczna lub prawna), z pewnymi wyjątkami, np. właścicielem nieruchomości nie może być to cudzoziemiec bez stosownego zezwolenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Ochrona własności oparta jest na systemie roszczeń (windykacyjne lub negatoryjne), jakie przysługują właścicielowi w razie naruszenia jego prawa. Własność jest funkcją rozwoju stosunków społecznych, politycznych i ekonomicznych. Na temat początków własności rzymskiej istnieje wiele hipotez. Powszechnie przyjmuje się, iż wcześniej wykształciło się prawo jednostki na rzeczach ruchomych, a dopiero później na nieruchomościach.

tak zwana mała wspólnota, 7 lokali lub mniej - do zarządu nieruchomością wspólną stosuje się przepisy o współwłasności zawarte w kodeksie cywilnym i kodeksie postępowania cywilnego

tak zwana duża wspólnota, powyżej 7 lokali - do zarządu nieruchomością wspólną stosuje się ustawę o własności lokali

(powyższe określa art. 19 uwl).

Nieruchomość lokalowa (lokal wyodrębniony) – jest to nieruchomość, która została wyodrębniona z nieruchomości macierzystej ( gruntowej lub budynkowej), w celu ustanowienia odrębnej własności lokalu.

Nieruchomość wspólna - grunt oraz te części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (ściany nośne, fundamenty, dach, klatka schodowa, kominy, piony wodno-kanalizacyjne, winda, telewizyjna antena zbiorcza, instalacja domofonowa, gazowa, centralnego ogrzewania itp.). Nieruchomość wspólna jest wyodrębniona przy okazji ustanawianej odrębnej własności lokali - należą do niej wszystkie części budynku, które w chwili ustanowienia odrębnej własności (sprzedaży) pierwszego lokalu nie zostaną wliczone do sumy powierzchni użytkowej wszystkich samodzielnych lokali w budynku i tym samym staną się współwłasnością wszystkich właścicieli lokali. Właściciele poszczególnych lokali władają nieruchomością wspólną w częściach ułamkowych. Współwłasność nieruchomości wspólnej ma charakter przymusowy, ustanowiony przez ustawę o własności lokali. Nie można żądać zniesienia współwłasności, dopóki trwa odrębna własność lokali.

Zobacz też

zaświadczenie o samodzielności lokalu

Linki zewnętrzne

Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o własności lokali. (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903)

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.

Zaświadczenie o samodzielności lokalu jest dokumentem urzędowym, potwierdzającym, że dany lokal spełnia wymagania samodzielności lokalu zawarte w ustawie o własności lokali.

Kodeks postępowania cywilnego - ustawa z 17 listopada 1964 (Dz.U. Nr 43, poz. 296), zawierająca zasadniczy zrąb polskiego prawa procesowego cywilnego. Jeden z najważniejszych i, jak się wydaje, najobszerniejszy akt prawny obowiązujący obecnie w Polsce.