Ustrój polityczny Słowacji - Polski Serwis Naukowy

Słowacja jest republiką z parlamentarno-gabinetowym systemem rządów. Władzę ustawodawczą dzierży jednoizbowy parlament – Rada Narodowa, władzę wykonawczą – prezydent oraz rząd, a sądowniczą – niezawisłe sądy. Słowacka konstytucja została uchwalona 1 września 1992 r.

Rada Narodowa

Osobny artykuł: Rada Narodowa (Słowacja).

Parlament Słowacji jest jednoizbowy i nosi nazwę Rada Narodowa (słow. Národná rada Slovenskej republiky). 150 posłów wybieranych jest w pięcioprzymiotnikowych wyborach na czteroletnią kadencję. Głosy są przeliczane na mandaty metodą Hagenbacha-Bischofa (czyli zmodyfikowaną metodą d’Hondta) pomiędzy partie, które uzyskały co najmniej 5% głosów w skali kraju. Czynne prawo wyborcze posiadają obywatele powyżej 18 roku życia, a bierne – powyżej 21 roku życia.

Inicjatywa ustawodawcza to uprawnienie do przedkładania władzy ustawodawczej projektów aktów normatywnych. Z reguły krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia projektu określany jest w konstytucji, rzadziej w ustawach zwykłych. Niektóre aspekty prawa inicjatywy ustawodawczej mogą być określane także w regulaminach parlamentarnych lub wynikać ze zwyczaju.
Unia Ludowa (słow. Ľudová únia) – jest słowacką partią polityczną założoną w 2003 roku, przez parlamentarzystów, którzy odeszli z Ruchu dla Demokratycznej Słowacji.

Przed przystąpieniem do sprawowania mandatu poseł zobowiązany jest złożyć następujące ślubowanie:

Słowacki: Sľubujem na svoju česť a svedomie vernosť Slovenskej republike. Svoje povinnosti budem plniť v záujme jej občanov. Budem dodržiavať ústavu a ostatné zákony a pracovať tak, aby sa uvádzali do života.
Polski: Ślubuję na swoją cześć i sumienie wierność Republice Słowackiej. Swoje obowiązki będę wypełniać w interesie jej obywateli. Będę przestrzegać Konstytucji oraz innych ustaw i pracować nad wprowadzeniem ich w życie.

Węgrzy albo Madziarzy (węg. l.poj.: magyar, l.mn.: magyarok) – naród liczący w sumie ok. 14,5 mln, w tym na Węgrzech 10,5 mln, pozostałe ok. 4 mln tworzy mniejszości w Rumunii (Siedmiogród), Serbii (Wojwodina), Słowacji, Słowenii, Ukrainie (rejon Karpat) i Austrii. Jedna z grup mniejszości węgierskojęzycznej zamieszkującej rumuński Siedmiogród zwana jest Szeklerami (węg. l.poj.: Székely, l.mn.: Székelyek). Część badaczy skłania się ku poglądowi, że Szeklerzy są nie Węgrami, lecz potomkami Hunów.
Partia Węgierskiej Koalicji (węg. Magyar Koalíció Pártja, MKP; słow. Strana maďarskej koalície, SMK) – słowacka pozaparlamentarna partia polityczna reprezentująca mniejszość węgierską w tym kraju.

W konstytucji Słowacji Rada Narodowa jest wymieniana wcześniej niż prezydent i rząd, co odzwierciedla jej pozycję ustrojową. Jest to jedyny organ władzy spełniający funkcje ustawodawcze i ustrojodawcze. Posiada bardzo szerokie uprawnienia. Najważniejsze z nich to:

stanowienie najwyższych aktów prawnych;

prawo odwołania prezydenta z urzędu;

wyrażanie zgody na ratyfikację umów międzynarodowych, których wykonanie wymaga podjęcia ustawy;

uchwalanie budżetu;

przedstawianie prezydentowi kandydatur na sędziów Sądu Konstytucyjnego;

udzielanie rządowi wotum zaufania;

egzekwowanie odpowiedzialności politycznej rządu, poprzez instrument wotum nieufności.

Ostatnie wybory parlamentarne odbyły się 12 czerwca 2010 roku.

Jozef Tiso (ur. 13 października 1887 w Wielkiej Bytczy – zm. 18 kwietnia 1947 w Bratysławie), słowacki ksiądz katolicki, polityk i lider Słowackiej Partii Ludowej.
Premier (z franc. premier - pierwszy, od łac. primus, pierwszy) – w wielu krajach szef rządu. W Polsce oficjalnie nazywany Prezesem Rady Ministrów (w okresie II Rzeczypospolitej w użyciu były również terminy: Prezydent Ministrów oraz Prezes Ministrów). W innych krajach nazywany: Pierwszy Minister (Wielka Brytania - Prime Minister), Kanclerz (Niemcy, Austria - Kanzler), Prezydent Ministrów (Ministerpräsident) – landy niemieckie, Minister Stanu (Statsminister) - kraje skandynawskie.

Podział mandatów

SMER - sociálna demokracia (SMER – sociálna demokracia, SMER) – 62 mandaty

Słowacka Unia Chrześcijańska i Demokratyczna - Partia Demokratyczna (Slovenská demokratická a kresťanská únia – Demokratická strana, SDKÚ-DS) – 28 mandatów

Wolność i Solidarność (Sloboda a Solidarita, SaS) – 22 mandaty

Chrześcijański Ruch Demokratyczny (Kresťanskodemokratické hnutie, KDH) – 15 mandatów

Most–Híd (słow.: Most, węg.: Híd) – 14 mandatów

Słowacka Partia Narodowa (Slovenská národná strana, SNS) – 9 mandatów

Ján Slota (ur. 14 września 1953 w miejscowości Lietavská Lúčka) – słowacki polityk narodowy, przewodniczący Słowackiej Partii Narodowej, wieloletni działacz samorządowy, burmistrz Żyliny w latach 1990–2006, członek Rady Narodowej.
Konstytucja (od łac. constituo,-ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)