Ustrój polityczny Szwajcarii - Polski Serwis Naukowy

Ustrój polityczny Szwajcarii. Szwajcaria jest federacją demokratyczną oraz parlamentarną, gdzie na szeroką skalę wykorzystywana jest instytucja referendum (demokracja bezpośrednia). Szczególnie silna pozycja parlamentu i władz kantonalnych.

Szwajcaria jest związkiem państw. Tworzą ją republiki będące kantonami konfederacji, posiadające charakter organizmów państwowych. Jest to wyrażone nawet w ich oficjalnym nazewnictwie np. oficjalna nazwa Jury to Republika i Kanton Jura. Konstytucja przeprowadza podział kompetencji pomiędzy federację a kantony.

Zgromadzenie Federalne (parlament) to najwyższa władza rządząca.Konfederacji Helweckiej. Nie ma żadnych tzw. "hamulców" - nie można rozwiązać jej izb przed upływem kadencji.Wybiera również członków rządu (Rady Federalnej) i Trybunału Federalnego.

Umowa międzynarodowa jest obecnie najważniejszym instrumentem regulującym stosunki międzynarodowe i jednym z dwóch niekwestionowanych źródeł prawa międzynarodowego.
Chrześcijańsko-Demokratyczna Partia Ludowa Szwajcarii, nazywana także Partią Chrześcijańsko-Demokratyczną, niem. Christlich Demokratische Volkspartei (CVP), fr.: Parti Démocrate-Chrétien Suisse (PDC), wł.: Partito Popolare Democratico Svizzero (PPD), retorom.: Partida Cristiandemocratica Svizra (PCD) jest szwajcarską partią polityczną i członkiem koalicyjnego gabinetu rządowego.

Nazywa się to "rządami zgromadzenia" - supremacja parlamentu nad pozostałymi władzami, które sam powołuje i sam nimi kieruje oraz kontroluje. Nie mają one możliwości hamowania jego poczynań lub tym bardziej przeciwstawiania się mu.

Konstytucja szwajcarska, pomimo powyższego, posiada przepisy o trójpodziale władz. Nie ma jednak tam zagwarantowanej ich równowagi.

Inna charakterystyczna cecha systemu szwajcarskiego to bezpośredniość - zarówno legislatywa, jak i egzekutywa mają równy stopień legitymizacji politycznej.

Prezydenci Konfederacji Szwajcarskiej, od 1848 roku są przewodniczącymi 7-osobowej Szwajcarskiej Rady Związkowej. Są wybierani na jednoroczną kadencję. Chociaż przyjmują tytuł prezydenta to w rzeczywistości mają bardzo ograniczone funkcje.
Eveline Widmer-Schlumpf (ur. 16 marca 1956 w Felsberg, Gryzonia), szwajcarska polityk i prawnik, do czerwca 2008 członkini Szwajcarskiej Partii Ludowej (SVP/UDC), a następnie Konserwatywno-Demokratycznej Partii Szwajcarii. Członek Szwajcarskiej Rady Federalnej od 1 stycznia 2008. Stoi na czele Departamentu Sprawiedliwości i Policji.

Konstytucja

Karta upamiętniająca rewizję konstytucji w 1874 roku, widoczne narodowe motto Szwajcarii "Einer für alle, alle für einen" ("Jeden za wszystkich, wszyscy za jednego").

Konstytucja Federalna Konfederacji Szwajcarskiej (niem. Bundesverfassung der Schweizerischen Eidgenossenschaft, fr. Constitution fédérale de la Confédération suisse, wł. Costituzione federale della Confederazione Svizzera, retorom.: Constituziun federala da la Confederaziun svizra) została uchwalona 18 grudnia 1998 roku, poddana pod referendum 18 kwietnia 1999 roku, a weszła w życie 1 stycznia 2000 roku. Poprzednio obowiązująca pochodziła z 29 maja 1874 roku (była ona efektem gruntownej rewizji konstytucji z 12 września 1848 roku).

Simonetta Sommaruga (ur. 14 maja 1960 w Zug) – szwajcarska polityk, deputowana do Rady Narodu w latach 1999-2003 oraz do Rady Kantonów od 2003 do 2010. Członek Szwajcarskiej Rady Federalnej od 1 listopada 2010.
Konstytucja (od łac. constituo,-ere – urządzać, ustanawiać, regulować) – akt prawny, określany także jako ustawa zasadnicza, która zazwyczaj ma najwyższą moc prawną w systemie źródeł prawa w państwie.

Konstytucja jest bardzo "sztywna" (jej zmiana jest trudniejsza niż zmiana ustawy zwykłej), spowodowane jest to ogromnym zróżnicowaniem kraju.

Procedura zmiany konstytucji:

inicjatywa 100 tys. wyborców,

referendum,

jeżeli zostanie ona poparta w referendum przez większość głosujących, wówczas konieczne wysunięcie propozycji zmiany całkowitej przez jedną lub drugą izbę parlamentu. Wtedy poparcie przez drugą izbę oznacza wszczęcie procedury parlamentarnej. W przypadku jego braku, następuje referendum. Jeśli naród jest "za", wówczas skrócenie kadencji parlamentu i wybór nowych izb parlamentarnych.

uchwalenie nowej konstytucji z inicjatywy parlamentarzystów.

Do powyższego należy dodać, iż:

Alain Berset (ur. 9 kwietnia 1972 we Fryburgu), szwajcarski polityk, deputowany do Rady Kantonów od 2003 do 2011 i jej przewodniczący w latach 2008-2009. Członek Szwajcarskiej Rady Federalnej od 1 stycznia 2012.
Kanton to podstawowa, terytorialna jednostka administracyjna Szwajcarii. Szwajcaria jest państwem federacyjnym, składającym się z 26 kantonów i 2890 gmin, które posiadają bardzo szeroką autonomię. Aż do połowy XIX wieku kantony były samodzielnymi minipaństwami, które posiadały własne armie, same strzegły granic i biły własną monetę. Przekształcenie Szwajcarii z luźnej federacji nieposiadającej instytucji centralnych w państwo federalne nastąpiło dopiero w 1848 roku.

referendum zatwierdzające projekt nowej konstytucji ma charakter "podwójny", tj. odrębnie liczy się głosy wszystkich głosujących, a odrębnie głosy z kantonów. Dla zatwierdzenia projektu konstytucji, "za" musi być większość ludzi w całym kraju i większość kantonów.

referendum w sprawie przystąpienia do procedury całkowitej zmiany konstytucji jest referendum "pojedynczym".

Referendum

W systemie politycznym Szwajcarii referendum zarządza się w szeregu przypadków:

Ueli Maurer (ur. 1 grudnia 1950 w Wetzikon, Kanton Zurych), szwajcarski polityk, przewodniczący Szwajcarskiej Partii Ludowej w latach 1996-2008, członek Rady Narodu od 1991. Członek Szwajcarskiej Rady Związkowej oraz minister obrony od 1 stycznia 2009.
Rząd – organ kolegialny władzy wykonawczej w większości krajów, w których funkcjonuje parlamentarno-gabinetowy system polityczny. Przewodniczący rady ministrów jest zazwyczaj nazywany premierem (pierwszym ministrem), choć w niektórych krajach (np. Niemcy) jest tradycyjnie nazywany kanclerzem.

w przypadku inicjatywy ludowej w sprawie całkowitej zmiany konstytucji (100 tys. obywateli),

inicjatywa ludowa w sprawie częściowej zmiany konstytucji (również 100 tys. głosów),

referendum obligatoryjne - zmiany konstytucji, przystąpienie do organizacji kolektywnego bezpieczeństwa lub do wspólnot ponadnarodowych (np. ONZ), ustawy federalne uchwalone w trybie pilnym i nie opierające się o konstytucję, w przypadku różnego stanowiska izb parlamentarnych - pytanie o konieczność całkowitej zmiany konstytucji, wniosek wstępny z inicjatywy ludowej o zmianę konstytucji, poparcie wniosku wstępnego o częściową zmianę konstytucji - jeśli parlament odrzucił ten wniosek,

referendum fakultatywne (nie obowiązkowe, na żądanie 50 tys. obywateli lub 8 kantonów) - ustawy federalne, niektóre umowy międzynarodowe.

Także w kantonach występuje ludowa inicjatywa ustawodawcza (dotycząca ustaw kantonalnych), referendum budżetowe (budżet w Szwajcarii nie ma formy ustawy), w kilku kantonach funkcjonuje jako najwyższy organ władzy zgromadzenie ludowe wszystkich obywateli kantonu (wiec).

Trybunał Konstytucyjny (skrót TK) – organ sądownictwa konstytucyjnego w Polsce, znany także w ustrojach innych państw. Jego podstawowym zadaniem jest kontrolowanie zgodności norm prawnych niższego rzędu (rangi ustawowej lub podustawowej) z normami prawnymi wyższego rzędu, przede wszystkim z Konstytucją i niektórymi umowami międzynarodowymi (tzw. "sąd nad prawem").
Władza wykonawcza (egzekutywa) - to działalność polegająca na wykonywaniu zadań państwowych mających na celu realizację dobra ogółu (społeczeństwa).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)