Ustroń - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy miasta. Zapoznaj się również z: Ustroń – osada w województwie kujawsko-pomorskim.

Ustroń na mapie powiatu

Budynek Urzędu Miejskiego

Kościół św. Klemensa w Ustroniu

Ustroń wymowa – miasto i gmina w południowej części województwa śląskiego, w powiecie cieszyńskim. Uzdrowisko, ośrodek wczasowy i wypoczynkowy na Śląsku Cieszyńskim. Leży w Beskidzie Śląskim nad rzeką Wisłą.

Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) - grupa ludów tureckich wschodniej Europy i centralnej Azji. Nazwa Tatar pochodzi prawdopodobnie od słowa Tartar - mitologicznego piekła. Ludziom w napadniętej Europie Wschodniej (XIII wiek) stepowi wojownicy wydawali się przybyszami z piekieł. Nazwa się przyjęła i od słowa Tartarzy (przybysze z piekieł) powstała obecna nazwa Tatarzy.
Dekanat Wisła – jeden z 22 dekanatów katolickich wchodzących w skład diecezji bielsko-żywieckiej, w którego skład wchodzi 9 parafii, które w 2005 zamieszkiwało łącznie ponad 12 tysięcy wiernych.

Według danych z 31 grudnia 2010 r. miasto miało 15 588 mieszkańców.

Do 1954 roku był siedzibą gminy Ustroń.

Zdaniem językoznawców nazwa "Ustroń" pochodzi od miejsca zacisznego, ustronnego, leżącego "na stronie". Natomiast według przekazów legendarnych właśnie tu, nad brzegiem Wisły, jeden z oddziałów tatarskich miał spalić w 1241 r. kilkuset polskich jeńców, skąd poszła nazwa ustrina lub ustrinum, tzn. pogorzelisko z ciał ludzkich (łac. ustor – palący trupy).

Pasterstwo – rodzaj hodowli stadnych zwierząt domowych, prowadzonej na obszarach nienadających się do uprawy roli, ale będących w stanie wyżywić stada zwierząt, np. góry, stepy, tundra.
Uzdrowisko – miejscowość dysponująca naturalnymi czynnikami leczniczymi, do których zalicza się wody mineralne oraz właściwości klimatyczne. Warunkiem powstania miejscowości uzdrowiskowej jest występowanie walorów przyrodniczych. Wody mineralne służą do kąpieli leczniczych i do kuracji pitnej, a właściwości klimatyczne stosowane są w klimatoterapii.

Położenie

Według danych z roku 2002 Ustroń ma obszar 58,92 km², w tym:

użytki rolne: 41%

użytki leśne: 44%

Według danych z 1 stycznia 2011 r. powierzchnia miasta wynosiła 59,03 km². Miasto stanowi 8,07% powierzchni powiatu.

Sąsiednie gminy: Brenna, Goleszów, Skoczów, Wisła. Gmina sąsiaduje z Republiką Czeską.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego.

Historia parafii rozpoczyna się wraz ze staraniami parafian, którzy pomimo zdecydowanego sprzeciwu ówczesnych władz komunistycznych dalej zabiegali o budowę kościoła w Ustroniu Polanie. W roku 1975 przybył na Polanę ksiądz Alojzy Wencepel, który od samego początku stał się przywódcą i kreatorem kolejnych działań. Pierwsza msza święta odbyła się 16 października 1977 roku w piwnicy państwa Bukowczan. Katecheza odbywała się w kolejnych prywatnych domach, a msze w piwnicy, pod gołym niebem, a wreszcie w części adaptowanej stodoły, czyli w "bazylice stodołowej", jak ją nazwał w czasie wizytacji bp Herbert Bednorz. Tam właśnie ks. Alojzy Wencepel odprawił pierwszą pasterkę na Polanie 24 grudnia 1978 roku. Władze komunistyczne wydały zakaz odprawiania nabożeństw pod groźbą grzywny albo i więzienia. Mimo tego ks. Alojzy dalej sprawował eucharystię, mając świadomość, że w każdej chwili może zostać zatrzymany. W końcu wojewoda bielski wydał pozwolenie na budowę nowego kościoła w Ustroniu Polanie.
Spółdzielnia Spożywców w Ustroniu - jedna z najstarszych spółdzielni w historii polskiej spółdzielczości. Powstała w 1920 i była największą spółdzielnią spożywców po polskiej stronie Śląska Cieszyńskiego. Wielokrotnie zmieniała nazwy.

Podział administracyjny

Miasto podzielone jest na 8 jednostek pomocniczych – osiedli:

Polana (nr 1)

Poniwiec (nr 2)

Ustroń Górny (nr 3)

Ustroń Dolny (nr 4)

Zawodzie (nr 5)

Hermanice (nr 6)

Lipowiec (nr 7)

Nierodzim (nr 8)

Inne: Dobka, Jaszowiec;

Demografia

Dane z 30 czerwca 2004:

Komunikacja

Przez miasto przebiega linia kolejowa 191 Goleszów – Wisła Głębce, liczne przystanki komunikacji autobusowej PKS. W mieście są 2 stacje kolejowe: Ustroń i Ustroń Polana oraz przystanek kolejowy Ustroń Zdrój, w planach istniał także przystanek Ustroń Poniwiec, jednak nigdy nie został oddany do użytku.

Kościół Zielonoświątkowy w Rzeczypospolitej Polskiej – chrześcijański wolny kościół protestancki o charakterze ewangelikalnym nurtu zielonoświątkowego; drugi, pod względem wielkości Kościół protestancki w Polsce (po Kościele Ewangelicko-Augsburskim w RP), posiadający ponad 23 tysięcy wiernych zrzeszonych w ramach 217 zborów; największy polski Kościół protestancki nurtu ewangelicznego; największa, choć nie jedyna, wspólnota zielonoświątkowców w Polsce, związana z pentekostalną tradycją amerykańskich Zborów Bożych i przyjmująca ustrój kongregacjonalno-synodalny. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest członkiem Europejskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej, Światowej Wspólnoty Zborów Bożych, Towarzystwa Biblijnego w Polsce oraz Aliansu Ewangelicznego w RP. Organem prasowym Kościoła jest miesięcznik Chrześcijanin. Siedzibą władz Kościoła jest miasto stołeczne Warszawa. Podstawą prawną działalności Kościoła jest Ustawa o stosunku Państwa do Kościoła Zielonoświątkowego w Rzeczypospolitej Polskiej z dn. 20 lutego 1997. Kościół Zielonoświątkowy w RP jest wpisany do rejestru Kościołów i związków wyznaniowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dziale A, pod numerem 15. Obecnym Przewodniczącym Naczelnej Rady Kościoła i Prezbiterem Naczelnym Kościoła jest bp Marek Kamiński.
Beskid Śląski (czes. Slezské Beskydy, 513.45) – pasmo górskie, stanowiące część Beskidów Zachodnich. Jest mezoregionem wchodzącym w skład prowincji Karpat Zachodnich. Najwyższymi szczytami Beskidu Śląskiego są Skrzyczne (1257 m n.p.m.) i Barania Góra (1220 m n.p.m.), natomiast dla części czeskiej Czantoria Wielka (995 m n.p.m.).

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)