Völkischer Beobachter - Polski Serwis Naukowy

Völkischer Beobachter (niem. dosł. "ludowy obserwator") – gazeta niemiecka, od 1920 r. organ prasowy NSDAP.

Pismo powstało jako lokalny tygodnik w Monachium i początkowo nosiło tytuł Münchner Beobachter ("monachijski obserwator"). W czerwcu 1918 r., po śmierci dotychczasowego właściciela - Franza Ehera, wdowa po nim sprzedała pismo za 5 tysięcy marek Rudolfowi von Sebottendorf i tygodnik przeszedł na własność Towarzystwa Thule. W sierpniu pismo zostało przemianowane na Völkischer Beobachter. Od 1920 r. tygodnik związany był z ruchem narodowosocjalistycznym, a w 1921 r. Adolf Hitler formalnie stał się jego właścicielem, płacąc za tytuł 100 tys. marek.

Prasa (łac. presso tłoczyć) – określenie dzienników, czasopism i "środków masowego przekazywania powstałych w wyniku postępu technicznego" o charakterze informacyjnym, wydawanych periodycznie, nie rzadziej niż raz do roku, wyróżniających się stałym tytułem i kolejnym numerem. Określenie "prasa" pochodzi od nazwy maszyny drukarskiej i sposobu powstawania "prasy", który polega na odciskaniu znaków na papierze. Informacja jest podawana za pomocą pisma i obrazu stałego lub, w przypadku mediów elektronicznych, za pomocą dźwięku, wizji lub innej metody przekazywania informacji. Prasa zalicza się do mediów jednokierunkowych, co oznacza pewną pasywność i powoduje brak bezpośredniej reakcji odbiorcy w stronę nadawcy.

Rudolf von Sebottendorf (ur. 9 listopada 1875 w Hoyerswerda, zm. 9 maja 1945 w Stambule), przewodniczący Towarzystwa Thule. Naprawdę nazywał się Adam Alfred Rudolf Glauer, tytuł barona przyjął bezpodstawnie. W dniu ogłoszenia kapitulacji przez III Rzeszę popełnił samobójstwo rzucając się do Bosforu.

Jako organ NSDAP pismo nosiło podtytuł Organ bojowy narodowosocjalistycznego Ruchu Wielkich Niemiec (niem. Kampforgan der nationalsozialistischen Bewegung Großdeutschlands).

Völkischer Beobachter początkowo miał charakter tygodnika, a od 8 lutego 1923 ukazywał się codziennie. Po puczu monachijskim przestało się ukazywać; wznowienie tytułu nastąpiło po wyjściu Hitlera na wolność.

Druk odbywał się w wydawnictwie Franz-Eher-Verlag.

Towarzystwo Thule (Thule Gesellschaft) było tajną rasistowską i quasi-masońską organizacją, która powstała w Monachium w końcowej fazie I wojny światowej. Nazwa pochodzi od mitycznej wyspy Thule, która dla starożytnych Greków była najbardziej na północ wysuniętym lądem. Stąd nazwa ta miała duże znaczenie dla wyznawców nordyckich kultów.

Gazeta – rodzaj wydawnictwa ciągłego, czasopismo ukazujące się częściej niż raz w tygodniu, najczęściej codziennie – w rozumieniu wszystkich dni roboczych.

Völkischer Beobachter stał się symbolem narodowosocjalistycznej propagandy.

Druk gazety trwał do końca kwietnia 1945 r., ostatni numer nosił datę 30 kwietnia.

Nakład: ok. 1921 - 8 tys. egzemplarzy 1923 - 25 tys. egzemplarzy 1931 - 120 tys. egzemplarzy 1944 - 1.700 tys. egzemplarzy