VI koalicja antyfrancuska – koalicja austriacko-prusko-rosyjsko-szwedzko-brytyjsko-hiszpańska (wraz z licznymi państewkami niemieckimi), która w schyłkowym okresie wojen napoleońskich w latach 1812–1814 ostatecznie pokonała Cesarstwo Francuskie i zmusiła do abdykacji Napoleona. Zdetronizowany Napoleon został zesłany na Elbę.

W skrócie

Po straszliwej w skutkach napoleońskiej inwazji na Rosję państwa europejskie (ze Zjednoczonym Królestwem na czele), które przez wiele lat ponosiły klęski w walce z Napoleonem, dostrzegły możliwość pokonania go we wspólnej akcji. Po zreorganizowaniu armii na wzór napoleoński, a nadto posiadając ogromną przewagę liczebną, zdołały pokonać cesarza na terenie Niemiec (Bitwa Narodów) w roku 1813, a następnie wkroczyć do Francji w roku 1814.

W wojnie, w którą zaangażowanych zostało ponad dwa i pół miliona żołnierzy, poległo blisko dwa miliony (według niektórych danych tylko w Rosji poległo ponad milion ludzi). W wojnie szóstej koalicji stoczono wiele bitew, takich jak pod Smoleńskiem, Borodino, Lützen, Dreznem i wreszcie pod Lipskiem, która była największą bitwą wojen napoleońskich i największą bitwą w historii przed I wojną światową.

Ostatni akcent tej wojny, obrona Francji, był pokazem mistrzostwa Napoleona jako wodza; w ciągu sześciodniowej kampanii, którą wielu historyków uważa za najwspanialszy okres w jego karierze jako wodza, zdołał w kilku bitwach pobić wielokrotnie silniejszych przeciwników. Ostatecznie jednak, straciwszy swe najlepsze wojska w kampanii rosyjskiej i niemieckiej, nie był w stanie pokonać sił koalicji, które zajęły Paryż i zmusiły go do abdykacji.

II wojna polska

 Osobny artykuł: Inwazja na Rosję (1812).

W roku 1812, po wycofaniu się cara Aleksandra I z umowy o blokadzie kontynentalnej, Napoleon ogłosił rozpoczęcie tzw. II wojny polskiej i uderzył na Rosję. Grande Armée, licząca blisko 650 000 ludzi (270 000 Francuzów i setki tysięcy żołnierzy z armii sojuszniczych), przekroczyła Niemen 23 czerwca. Rosjanie, po przegranej pod Smoleńskiem unikając bitew i stosując taktykę spalonej ziemi wycofywali się, by wreszcie stanąć do rozstrzygającego starcia u bram Moskwy. W bitwie pod Borodino (7 września) zostali pokonani i oddali Francuzom stolicę, spaloną na rozkaz księcia Raztopczyna. Napoleon, nie mogąc doczekać się carskich parlamentariuszy, rozpoczął odwrót, który zmienił się w klęskę. Straty poniesione przez armię napoleońską sięgały 370 000 zabitych i rannych w bitwach oraz 200 000 jeńców. W listopadzie zaledwie 27 000 żołnierzy przekroczyło mosty na Berezynie. Dotarłszy na Litwę Napoleon opuścił armię, by powrócić do Paryża w celu przygotowania obrony przed nadciągającymi Rosjanami. Wbrew pozorom postępy przeciwnika nie były zbyt szybkie. Rosjanie stracili ponad 400 000 żołnierzy i pościg za Napoleonem nie był zbyt szybki, co pozwoliło Napoleonowi na zebranie nowej armii.