Việt Minh - Polski Serwis Naukowy

Việt Minh (skrót od Việt Nam Ðộc Lập Ðồng Minh Hội, „Liga na rzecz Niepodległości Wietnamu”) – organizacja założona w 1941 roku przez wietnamskie stronnictwa niepodległościowe, związane z Komunistyczną Partią Indochin, której celem było uniezależnienie Wietnamu (wchodzącego wówczas w skład Indochin Francuskich) od Francji Vichy. Ligą kierował Nguyễn Tất Thành – lepiej znany jako Hồ Chí Minh. Innymi założycielami byli Lê Duẩn, Võ Nguyên Giáp i Phạm Văn Đồng.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.

Hồ Chí Minh ( ?/i) (ur. 19 maja 1890 w prowincji Nghe An, zm. 2 września 1969 w Hanoi) − pseudonim polityczny Nguyễn Sinh Cunga, znanego również jako Nguyễn Tất Thành i Nguyễn Ái Quốc − wietnamski polityk komunistyczny, założyciel i przywódca polityczny Komunistycznej Partii Indochin, premier (1954) i prezydent (1954-1969) Demokratycznej Republiki Wietnamu.

W czasie II wojny światowej azjatyckie obszary kolonialne Francji okupowała Japonia. Ponieważ Việt Minh wystąpił również przeciwko Japończykom, uzyskał taktyczne poparcie Chin i USA. Gdy Japonia poddała się w sierpniu 1945 r., Việt Minh próbował przejąć kontrolę nad krajem i uniezależnić go od Francji. Deklaracja niepodległości stała się jednak początkiem 10-letniej wojny wyzwoleńczej (I wojna indochińska), przy czym tym razem Stany Zjednoczone wsparły Francję.

Pathet Lao (lao. ປະເທດລາວ, Kraj Laotańczyków) - komunistyczny i nacjonalistyczny laotański ruch polityczny. Został ukształtowany w połowie 20. wieku i ostatecznie przejął najwyższą władzę w Laosie po 25 letniej wojnie domowej połączonej w końcu z powstaniem o rewolucyjnym charakterze. Od początku swojej działalności związany był z komunistami wietnamskimi, a także zaopatrywany i zorganizowany przez Demokratyczną Republikę Wietnamu.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Francuskie Siły Zbrojne poddały się ostatecznie w 1954 r. po przegranej bitwie pod Điện Biên Phủ, która oznaczała koniec kolonialnej pozycji Wietnamu. Wkrótce potem po genewskich rozmowach pokojowych Wietnam został tymczasowo podzielony na dwa osobne państwa – Wietnam Północny i Wietnam Południowy. Na 1956 rok zaplanowano wybory, które miały doprowadzić do połączenia obu krajów. Việt Minh przejął jednak kontrolę nad Wietnamem Północnym (11 października 1954 r.) i kraj stał się państwem komunistycznym, a jego pierwszym premierem został mianowany Hồ Chí Minh.

Demokratyczna Republika Wietnamu (popularnie Wietnam Północny) – państwo wietnamskie, istniejące w latach 1945-1976, utworzone z byłych kolonii francuskich: Annamu, Tonkinu i Kochinchiny, proklamowane w Hanoi przez Hồ Chí Minha 2 września 1945 roku. W wyniku powrotu francuskich wojsk kolonialnych i przy braku poparcia państw alianckich dla DRW, na południu kraju został utworzony alternatywny, uznany przez władze kolonialne, rząd Republiki Wietnamu, co stało się przyczyną podziału, a następnie wybuchu I wojny indochińskiej. Faktyczny podział kraju został utrwalony przez postanowienia konferencji genewskiej w 1954 roku. Wietnam został podzielony wzdłuż 17. równoleżnika na leżącą na północy Demokratyczną Republikę Wietnamu i położoną na południu Republikę Wietnamu. Przewidywane przez konferencję genewską na 1955 roku wybory powszechne, po których miało nastąpić zjednoczenie, nie odbyły się. Prezydent Wietnamu Południowego, Ngô Đình Diệm, bojąc się klęski w wyborach, odrzucił koncepcję wyborów i przy wsparciu USA, proklamował 26 października 1955 roku oddzielne państwo, co doprowadziło do wybuchu II wojny indochińskiej, zakończonej w 1975 roku zwycięstwem DRW. Podział kraju na dwie części spowodował spopularyzowanie się nazw zwyczajowych: Wietnam Północny i Wietnam Południowy.

Lê Duẩn (ur. 7 kwietnia 1907, zm. 10 lipca 1986) – wietnamski działacz komunistyczny. W latach 1930-45 był członkiem Komunistycznej Partii Indochin, kilkakrotnie więziony. Od 1946 do 1954 był jednym z głównych przywódców ruchu oporu przeciwko wojskom francuskim w Wietnamie Południowym. W latach 1960-1976 piastował funkcję pierwszy sekretarz KC, od 1976 sekretarz generalny KC i członek Biura Politycznego KC Komunistycznej Partii Wietnamu.

Wietnam Południowy, wspierany przez USA, odrzucił wynegocjowane w 1954 r. porozumienie i odmówił przeprowadzenia wyborów, obawiając się, że Hồ Chí Minh, jako bohater narodowy, wygra te wybory. Partyzantka południowowietnamska (w tym wielu członków Việt Minh), która wystąpiła przeciwko południowowietnamskiemu rządowi, utworzyła Narodowy Front Wyzwolenia Wietnamu, zwany przez Amerykanów Vietcongiem, który stał się później głównym przeciwnikiem Stanów Zjednoczonych w czasie wojny wietnamskiej w latach 60. i 70.

Francuskie Siły Zbrojne (fr. Armée française) - francuska armia, w skład której wchodzą wszystkie formacje militarne, żandarmeria oraz inne jednostki podległe wspólnemu kierownictwu. Zwierzchnikiem sił zbrojnych jest prezydent Francji. Armia składa się z żołnierzy zawodowych i personelu cywilnego.

I wojna indochińska - partyzancki konflikt zbrojny prowadzony w latach 1946-1954 pomiędzy Demokratyczną Republiką Wietnamu a Francją o wyzwolenie Wietnamu spod kolonialnej administracji francuskiej.

Zobacz też

Pathet Lao