Victor Léon - Polski Serwis Naukowy

Victor Léon, właśc. Victor Hischfeld (ur. 1858, zm. 1940) – austriacki librecista pochodzenia żydowsko-węgierskiego. Wspólnie z Leo Steinem autor libretta Wesołej wdówki.

Życie

Urodził się jako Victor Hirschfeld w 1858 roku w Szenitz (Senica) niedaleko Pozsony (Bratysława), wtedy w północnych Węgrzech. Studiował filozofię na uniwersytetach w Augsburgu i Wiedniu. Początkowo pracował jako dziennikarz i pisywał dla teatrów pod pseudonimem "Victor Léon". Po 1880 roku rozpoczął współpracę z kompozytorami Maxem von Weinzierlem, Rudolfem Raimannem i Alfredem Zamarą dostarczając im libretta jednoaktówek, jednak bez powodzenia. W 1887 roku napisał libretto Simplycjusza (Simplicius) dla Jana Straussa. Utwór nie odniósł sukcesu.

Wesoła wdówka (niem. Die lustige Witwe, węg. A víg özvegy) – operetka Franza Lehára w trzech aktach z 1905 roku. Premiera miała miejsce w Wiedniu w Theater an der Wien 30 grudnia 1905 roku. Libretto zostało napisane przez Victora Léon i Leo Steina.

Leo Fall (ur. 2 lutego 1873 w Ołomuńcu, zm. 16 września 1925 w Wiedniu) – kompozytor operetek, jeden z twórców postklasycznego okresu operetki wiedeńskiej.

Przełomem okazało się napisane w 1898 roku wspólnie z Heinrichem von Waldbergiem dla Ryszarda Heubergera libretto Balu w operze (Der Opernball). Jednocześnie Léon zajął się aranżacją dawnych utworów Jana Straussa do napisanego wspólnie z Leo Steinem libretta Wiedeńskiej krwi, w przyszłości jednej z najpopularniejszych operetek Straussa.

Druciarz, także Kotlarz (niem. Der Rastelbinder) – operetka Franza Lehára w trzech aktach z 1902 roku. Prapremiera miała miejsce w Wiedniu w Carl-Theater. Libretto zostało napisane przez Victora Léon.

Rozwódka (niem.: Die geschiende Frau) – operetka Leo Falla w trzech aktach z 1908 roku. Premiera miała miejsce 23 grudnia 1908 roku w Wiedniu. Libretto zostało napisane przez Victora Léona.

W 1902 roku, dzięki córce Lizzy, która zachwycała się słyszanym na ślizgawce marszem Lehára, zainteresował się młodym kompozytorem i napisał dla niego libretto Druciarz. Operetka okazała się sukcesem i w niedalekiej przyszłości miała zaowocować współpracą nad Wesołą wdówką (1905) najsłynniejszą operetką Lehára i jednocześnie największym sukcesem Léona-librecisty. W późniejszych latach z inspiracji swej córki Lizzy, już po jej śmierci napisał libretto na temat miłości chińskiego dyplomaty do wiedeńskiej arystokratki Żółty kaftan. Operetka wystawiona w 1923 roku nie odniosła sukcesu. Libretto stało się jednak podstawą ostatniego operetkowego sukcesu Lehára Krainy uśmiechu.

Imre Kálmán znany również jako Emmerich Kálmán, ur. Imre Koppstein (węg.: Kálmán Imre ur. 24 października 1882, Siófok, zm. 30 października 1953, Paryż) – węgierski kompozytor operetkowy.

Bal w operze (niem.: Der Opernball) – operetka Richarda Heubergera w trzech aktach z 1898 roku. Premiera miała miejsce 5 stycznia 1898 roku w Wiedniu. Libretto zostało napisane przez Victora Léona i Heinricha von Waldberga.

Libretta

Der Doppelgänger, 1886 (muzyka: Alfred Zamara)

Simplizius (Simplycjusz), 1887 (muzyka: Johann Strauss (syn))

Der Strike der Schmiede, 1897 (muzyka: Max Josef Beer)

Der Opernball (Bal w operze), 1898 (muzyka: Richard Heuberger)

Wiener Blut (Wiedeńska krew), 1899 (muzyka: Johann Strauss (syn))

Der Rastelbinder (Druciarz), 1902 (muzyka: Franz Lehár)

Die Schönen von Fogaras, 1903 (muzyka: Alfred Grünfeld)

Barfüßele, 1904, (muzyka: Richard Heuberger)

Die lustige Witwe (Wesoła wdówka), 1905 (muzyka: Franz Lehár)

Der fidele Bauer (Wesoły chłop), 1907 (muzyka: Leo Fall)

Die geschiedene Frau (Rozwódka), 1908 (muzyka: Leo Fall)

Gold gab ich für Eisen, 1914 (muzyka: Imre Kálmán)

Wiener Volkssänger, 1919 (muzyka: Robert Mahler)

Die gelbe Jacke (Żółty kaftan), 1923 (muzyka: Franz Lehár)

Przypisy

Bernard Grun: Dzieje operetki. s. 259-260 i 267-268.
Lucjan Kydryński: Usta milczą dusza śpiewa. s. 47 i 68.

Bibliografia

Bernard Grun: Dzieje operetki. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1974.

Lucjan Kydryński: Przewodnik operetkowy. Kraków: Polskie Wydawnictwo Muzyczne, 1984. ISBN 83-224-0316-X.

Lucjan Kydryński: Usta milczą dusza śpiewa. Opowieść o życiu i twórczości Franciszka Lehára. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1992. ISBN 83-212-0621-2.