Viswanathan Anand - Polski Serwis Naukowy

Viswanathan Anand (ur. 11 grudnia 1969 w Madrasie) – indyjski szachista, mistrz świata FIDE w latach 2000–2002 oraz od 2007 roku.

Kariera szachowa

Anand, znany w świecie szachowym pod imieniem Vishy i przydomkiem "Tygrys z Madrasu", swój pierwszy sukces na arenie międzynarodowej osiągnął w 1987 roku w Baguio, zdobywając tytuł mistrza świata juniorów. Rok później otrzymał tytuł arcymistrza. Z początkiem lat 90. zadomowił się w szachowej czołówce światowej po wygraniu kilku prestiżowych turniejów. Największym jego ówczesnym osiągnięciem było zwycięstwo w 1992 roku turnieju w Reggio Emilia, w którym w pokonanym polu pozostawił dwóch wówczas najsilniejszych szachistów globu – Garriego Kasparowa i Anatolija Karpowa. W tym, jak i w kolejnym, 1993 r. dwukrotnie podzielił I miejsca w memoriałach Maxa Euwego w Amsterdamie. Anand dał się poznać jako błyskotliwy szachista, a jego charakterystyczną cechą było niezwykle szybkie rozgrywanie partii.

Weselin Topałow, bułg. Веселин Топалов (ur. 15 marca 1975 w Ruse) – bułgarski arcymistrz, mistrz świata w szachach w latach 2005–2006.
Baguio – miasto w Filipinach na wyspie Luzon w prowincji Benguet ok. 200 km na północ od Manili; zwane City of the Pines. Oficjalna letnia rezydencja prezydentów Filipin.

Mecz z Kasparowem, Nowy Jork 1995

Mecz z Kramnikiem, Bonn 2008

Po obronie tytułu mistrza świata, Bonn 2008

W 1995 Anand rozegrał mecz przeciwko Kasparowowi o mistrzostwo świata pod egidą Stowarzyszenia Zawodowych Szachistów (PCA). Mecz odbył się w World Trade Center w Nowym Jorku. Po początkowej serii ośmiu remisów Anand wygrał jedną partię, lecz z następnych pięciu przegrał aż cztery, tym samym poniósł porażkę w całym meczu w stosunku 7½ - 10½.

Order Padma Bhushan (hindi पदम भूषण पुरस्‍कार) – indyjskie wysokie odznaczenie cywilne (order), przyznawane przez prezydenta Indii.
Krykiet – sport drużynowy, w którym mecze rozgrywane są między dwiema drużynami po jedenastu zawodników. Pochodzi z Anglii, gdzie podobna gra była znana już na przełomie XIII i XIV wieku.

W 1997 wystąpił w Groningen w pierwszych mistrzostwach świata rozgrywanych systemem pucharowym. W turnieju głównym okazał się najlepszy (w finale pokonując Michaela Adamsa, a następnie zmierzył się w styczniu 1998 w Lozannie z Anatolijem Karpowem w meczu o mistrzostwo świata. Spotkanie przegrał w 3 - 5 i zdobył tytuł wicemistrza świata.

System pucharowy (rozgrywki pucharowe) – sposób rozgrywania zawodów sportowych w dyscyplinach, w których rywalizacja polega na bezpośrednich pojedynkach między uczestnikami. Uczestnicy rozgrywają mecze (gry) pomiędzy sobą, po których zwycięzca kwalifikuje się do dalszych gier, pokonany odpada z rywalizacji. Ten sposób prowadzenia zmagań nazywany jest również systemem knock-out.
Borys Gelfand, ros. Борис Абрамович Гельфанд (ur. 24 czerwca 1968 w Mińsku) – białoruski szachista reprezentujący Izrael, arcymistrz od 1989 roku.

W 2000 Anand zdobył tytuł mistrza świata, triumfując w turnieju rozegranym systemem pucharowym według przepisów FIDE. W finale rozegranym w Nowym Delhi pokonał bez porażki Aleksieja Szyrowa, wygrywając trzy partie i remisując jedną. W kolejnych mistrzostwach, rozegranych na przełomie 2001 i 2002 roku w Moskwie, awansował do półfinału, w którym uległ Wasilijowi Iwanczukowi. W 2005 podzielił w San Luis II-III miejsce w kolejnym turnieju o mistrzostwo świata.

Mistrzostwa świata w szachach 2001/2002 odbyły się w Moskwie. Pierwsze sześć rund turnieju rozegrano od 27 listopada do 14 grudnia 2001, natomiast mecz finałowy o tytuł mistrza świata - po niecałym miesiącu, w dniach 16 - 25 stycznia 2002. Był to czwarty z pięciu turniejów o mistrzostwo świata FIDE rozegranych systemem pucharowym.
Ranking szachowy (ELO) – metoda obliczania relatywnej siły gry szachistów w punktacji elo. Nazwa ELO pochodzi od nazwiska Arpada Elo – amerykańskiego naukowca węgierskiego pochodzenia, którego prace ukształtowały szachowy system rankingowy oparty na naukowych podstawach.

W styczniu 2000 roku zwyciężył w bardzo silnie obsadzonym turnieju błyskawicznym Plus GSM World Blitz Chess Cup w Warszawie. W październiku 2003 roku w Cap d'Agde po raz pierwszy zostały rozegrane mistrzostwa świata w szachach aktywnych (na rozegranie partii zawodnicy mieli 25 minut z dodawanym czasem 10 sekund po każdym posunięciu). Anand wygrał turniej (w finale pokonując Władimira Kramnika), wyprzedzając dziesięciu szachistów z pierwszej dwunastki listy rankingowej FIDE.

Mistrzostwa świata w szachach 2005 rozegrane zostały w argentyńskim mieście San Luis, w dniach od 27 września do 16 października, pod egidą Międzynarodowej Federacji Szachowej. Po rozegraniu w latach 1997 - 2004 pięciu turniejów systemem pucharowym i z powodu związanej z tą formułą krytyki, postanowiono zmienić system wyłaniania mistrza świata i zorganizowano turniej systemem dwukołowym (wszyscy zawodnicy rozegrali ze sobą po dwie partie odmiennymi kolorami) z udziałem ośmiorga arcymistrzów. Zgodnie z regulaminem, do gry uprawnieni byli:
Linares – turniej szachowy rozgrywany corocznie w andaluzyjskim mieście Linares z udziałem najsilniejszych szachistów świata. Impreza odbywa się zazwyczaj na przełomie lutego oraz marca i (z racji swojej bogatej historii, jak również najwyższej rangi) czasami nazywana jest szachowym Wimbledonem.

W latach 1984–2006 siedmiokrotnie reprezentował swój kraj na szachowych olimpiadach. Na swoim koncie posiada srebrny medal, który otrzymał w roku 2004 za uzyskanie drugiego najwyższego wyniku rankingowego.

Do najważniejszych indywidualnych sukcesów Ananda należą zwycięstwa w turniejach elity w Wijk aan Zee (w latach 2003, 2004 i 2006 – wspólnie z Weselinem Topałowem), Dortmundzie (2004 – wspólnie z Arkadijem Naiditschem) oraz Morelii i Linares (2007 i 2008), jak również siedmiokrotnie (1996, 1999, 2000, 2001, 2005, 2006, 2007) w León.

World Trade Center (WTC, w języku polskim zwyczajowo, choć gramatycznie i znaczeniowo błędnie nazywany Światowym Centrum Handlu) – kompleks kilku budynków na Manhattanie w Nowym Jorku. Został zaprojektowany przez amerykańskiego architekta japońskiego pochodzenia Minoru Yamasakiego razem z Antonim Brittiochim. Budowa rozpoczęła się 5 sierpnia 1966 r., oficjalne otwarcie nastąpiło 4 kwietnia 1973 r. Kompleks składał się z 7 budynków, z których najwyższe były dwie bliźniacze wieże zwane Twin Towers. Każdego dnia pracowało w nich około 25 000 osób. 11 września 2001 r. 7 budynków WTC zostało zniszczonych w wyniku zamachu terrorystycznego przygotowanego przez Al-Kaidę. W skład zniszczonych budynków wchodzą: One World Trade Center, Two World Trade Center, WTC3, WTC4, WTC5, WTC6 oraz World Trade Center 7.
Olimpiada szachowa – międzynarodowy drużynowy turniej szachowy organizowany przez Międzynarodową Federację Szachową (FIDE) w cyklu dwuletnim od 1927 roku. W turnieju uczestniczą reprezentacje narodowe, nominowane przez narodowe związki szachowe zrzeszone w FIDE.

Od początku lat dziewięćdziesiątych Anand utrzymuje się w ścisłej czołówce światowej, ma ugruntowaną pozycję jednego z trzech najsilniejszych szachistów świata. Cieszy się niezwykłą popularnością w swoim kraju, podobną do sławy mistrzów krykieta. Jego pozycja w światowych szachach przyczyniła się do znacznego wzrostu popularności współczesnych szachów w Indiach.

Szachy szybkie lub aktywne – termin określający krótką partię szachową, w której każdy z graczy ma do dyspozycji od 15 do 60 minut (partie z krótszym czasem namysłu nazywane są błyskawicznymi). Partie szachów szybkich rozgrywane są według przepisów FIDE dla szachów klasycznych, z drobnymi modyfikacjami (np. zawodnicy nie są zobowiązani do prowadzenia zapisów).
Stowarzyszenie Zawodowych Szachistów (ang. Professional Chess Association – PCA) – organizacja szachowa założona przez Garriego Kasparowa i Nigela Shorta w 1993 roku.

W 2007 r. Anand po raz drugi swojej karierze został mistrzem świata, zwyciężając w rozegranym w Meksyku turnieju z udziałem ośmiu zawodników. Jako jedyny nie przegrał w nim partii, wygrał cztery i z wynikiem 9 pkt (z 14 możliwych) wyprzedził Władimira Kramnika i Borysa Gelfanda. W 2008 r. obronił w Bonn tytuł, pokonując Władimira Kramnika w stosunku 6½ – 4½.

Mistrzostwa świata w szachach 1997 odbyły się w dniach 9 - 30 grudnia w Groningen w Holandii. Był to pierwszy z pięciu turniejów rozegranych systemem pucharowym, które zastąpiły obowiązujący w latach 1964 - 1996 system rozgrywek, wyłaniający rywala dla mistrza świata drogą meczów pretendentów. Turniej w Groningen jako jedyny z tych pięciu nie wyłonił mistrza świata, ale tylko przeciwnika dla ówczesnego championa, Anatolija Karpowa i z tego względu traktowany może być również jako jeden z turniejów pretendentów.
Mistrzostwa świata w szachach 2000 odbyły się w dniach od 26 listopada do 28 grudnia 2000 roku. Pierwsze sześć rund turnieju rozegrano w New Delhi, natomiast finał – w Teheranie. Był to trzeci z pięciu turniejów o mistrzostwo świata FIDE rozegranych systemem pucharowym.

W maju 2010 r. Anand pokonał w Sofii pretendenta i byłego mistrza świata Bułgara Weselina Topałowa w stosunku 6½ – 5½.

Najwyższy ranking w karierze osiągnął 1 marca 2011 r., z wynikiem 2817 punktów zajmował wówczas 1. miejsce na światowej liście FIDE.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)