Vita Constantini - Polski Serwis Naukowy

De Vita Constantini – biografia Konstantyna Wielkiego, w czterech księgach, autorstwa jego zaufanego współpracownika Euzebiusza z Cezarei, który znał wiele szczegółów wewnętrznych dotyczących polityki cesarza wobec państwa, jak i wobec Kościoła. W czasie posiedzeń Soboru nicejskiego (325 r.) Euzebiusz siedział po prawicy tronu cesarskiego, wywarł też decydujący wpływ na prace Soboru nad ułożeniem Symbolu i przywróceniem jedności w Kościele powszechnym.

I Sobór Nicejski – pierwszy sobór powszechny biskupów chrześcijańskich, zwołany przez cesarza Konstantyna 20 maja 325 roku, w Nicei (około 80 km od Konstantynopola) w celu uczczenia 20 rocznicy jego panowania.

Nicejskie wyznanie wiary - symbol ogłoszony w czasie pierwszego Soboru powszechnego w Nicei (325 r.), w którym jako reakcję na błędy arianizmu, umieszczono wyznanie wiary w to, że Jezus Chrystus w swej naturze boskiej jest współistotny /(gr.) ομοούσιος; (łac.) consubstantialis/ Ojcu.

Dzieło zostało napisane po śmierci cesarza, jest napisane w stylu panegirycznym, toteż przesadnie eksponuje zalety cesarza, pomijając jego negatywne cechy. Możliwe że część dzieła nie została napisana przez Euzebiusza z Cezarei, lecz przez jego następcę Akacjusza.

Konstantyn I Wielki łac. Gaius Flavius Valerius Constantinus (ur. 27 lutego 272 w Niszu w dzisiejszej Serbii – zm. 22 maja 337) – cesarz rzymski od 306 roku, święty Kościoła prawosławnego.

Panegiryk (z języka greckiego, ang. "panegyric", niem. "Panegyrikus") – gatunek literatury stosowanej, uroczysty tekst pochwalny (mowa, wiersz, list, toast, itp.) sławiący jakąś osobę, czyn, wydarzenie; pełen przesadnego zachwytu, często o charakterze pochlebczym. W starożytnej Grecji nazwą tą określano mowy wygłaszane na pogrzebach wybitnych osobistości, wodzów i polityków, sławiące ich zasługi obywatelskie i patriotyczne. Powszechny zwłaszcza w XVI – XVIII w. Pisany często przez poetów związanych z dworami królewskimi lub magnackimi. W epoce oświecenia starano się zwalczać panegiryzm. W staropolskiej poezji gatunek uprawiali m.in.: Jan Kochanowski, Szymon Szymonowic, Jan Andrzej Morsztyn, Ignacy Krasicki, Adam Stanisław Naruszewicz, Stanisław Trembecki.

Wydania

Przekład polski: Życie Konstantyna. Teresa Wnętrzak (wstęp, tłumaczenie, przypisy). Kraków: Wydawnictwo WAM, 2007, s. 248, seria: Źródła Myśli Teologicznej 44. ISBN 9788373189522.

Przypisy

Por. Ch. N. Cochrane: Chrześcijaństwo i kultura antyczna. G. Pianko (przekład), J. Domański, S. Kazikowski (redaktorzy). Warszawa: IW PAX, 1960, s. 137. F. J. Foakes-Jackson: Eusebius Pamphili, bishop of Caesarea in Palestine and first Christian historian : a study of the man and his writings. Cambridge: W. Hefferc, 1933, s. 3.

Bibliografia

Ceran Waldemar, "Cesarz w politycznej teologii Euzebiusza z Cezarei i nauczaniu Jana Chryzostoma", [w:] Acta Universitatis Lodziensis. Folia historica 44 (1992), s. 13-27.