Vladimir Horowitz - Polski Serwis Naukowy

Władimir Horowitz (ukr. Володимир Самiйлович Го́ровиць, ur. 1 października 1903, zm. 5 listopada 1989) – jeden z najsłynniejszych pianistów klasycznych w historii.

Życiorys

Urodził się w Berdyczowie w rodzinie żydowskiej, wkrótce przeniósł się z rodzicami do Kijowa. Konserwatorium Kijowskie ukończył w 1921 roku. Wśród jego profesorów byli W. Puchalski, S. Tarnowski oraz F. Blumenfeld.

W roku 1925 wyemigrował do Europy Zachodniej, gdzie szybko zdobył sobie sławę pianisty-wirtuoza. Od 1928 roku mieszkał w Stanach Zjednoczonych (w 1944 dostał obywatelstwo). W 1933 r. wziął ślub z Vandą Toscanini, córką znakomitego dyrygenta Arturo Toscaniniego. Pomimo tego faktu, niektóre opisy źródłowe uważają, że był w istocie homoseksualistą. Przypisuje się mu słynny cytat: Są trzy rodzaje pianistów: pianiści Żydzi, pianiści homoseksualiści i źli pianiści.

Obóz koncentracyjny - miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

Sonata - instrumentalna forma muzyczna. Pierwotnie każdy utwór instrumentalny w przeciwieństwie do wokalnego - kantaty. Z czasem wykształciła się w specyficzną formę.

Przez prawie całe życie, z krótkimi przerwami (1953–1965 oraz 1975–1981) prowadził aktywną działalność koncertową. Posiadał niewiarygodnie obszerny repertuar; jego gra nacechowana była prawdziwą wirtuozerią, ekspresją oraz fenomenalną techniką (styl Horowitza był unikalny i niepodrabialny, znakomicie interpretował Chopina; jego wykonania istotnie różnią się od wykonań uznanych mistrzów takich jak Artur Rubinstein, bodajże najlepszym przykładem jest walc op.64, nr 2, gdzie równy rytm w wyk. A. Rubinsteina zupełnie nie przystaje do subtelnych "poślizgów" dynamiczno-rytmicznych w wyk. Horowitza). Niekwestionowanym przykładem fenomenalnej techniki Horowitza są wariacje na temat Carmen (wykorzystane w słynnej kreskówce Tom i Jerry); prawdopodobnie najlepsze nagrania tego utworu pochodzą z 1967 r., choć niektórzy twierdzą, że Horowitz grał go jeszcze lepiej w latach czterdziestych XX wieku, przy czym ówczesna technika nagrywania nie była w stanie oddać głębi jego wykonania.

Obywatelstwo – więź prawna łącząca jednostkę (osobę fizyczną) z państwem, na mocy której jednostka ma określone prawa i obowiązki wobec państwa, a państwo – analogicznie – ma obowiązki i prawa wobec jednostki. Określenie spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności sposobów jego nabycia i ewentualnie także utraty, należy do samego państwa – jest to jego kompetencja wyłączna. Istnieją także regulacje prawa międzynarodowego dotyczące spraw związanych z obywatelstwem, a w szczególności unikania sytuacji bezpaństwowości i wielokrotnego obywatelstwa.

Presidential Medal of Freedom (Prezydencki Medal Wolności, Medal Wolności) – najwyższe odznaczenie państwowe Stanów Zjednoczonych Ameryki. Odznaczenie może być przyznawanie cywilom i żołnierzom.

Horowitz był jednym z pierwszych współczesnych muzyków, którzy zwrócili swoją uwagę na zapomnianą twórczość kompozytorską Muzio Clementiego. Już w latach pięćdziesiątych powstały pierwsze znane historii nagrania sonat fortepianowych tego kompozytora, dokonane przez Horowitza.

Tom i Jerry (ang. Tom & Jerry) – animowany serial opowiadający o konflikcie kota imieniem Tom i myszy imieniem Jerry. Większość odcinków przedstawia próby schwytania Jerry’ego przez Toma.

National Medal of Arts (pol. Narodowy Medal Sztuki) – amerykańskie odznaczenie państwowe, ustanowione w 1984 przez Kongres Stanów Zjednoczonych i nadawane artystom i mecenasom sztuki.

Stosunki Horowitza z władzą radziecką były niezwykle dramatyczne. Po wyemigrowaniu władze radzieckie wielokrotnie mu groziły; w radzieckich obozach koncentracyjnych w latach trzydziestych zginęli brat i ojciec Horowitza. Dopiero w 1986 roku, po sześćdziesięciojednoletniej przerwie, Horowitz odwiedził ZSRR, grając z triumfem recitale w Moskwie i Leningradzie.

Homoseksualizm (z . Jest jedną z orientacji seksualnych obok heteroseksualizmu, czyli popędu do płci przeciwnej oraz biseksualizmu, czyli popędu ukierunkowanego na obie płci. W seksuologii, szczególnie w starszej literaturze, spotykane jest użycie słowa homoseksualizm także w odniesieniu do seksu homoseksualnego.

Uczelnia muzyczna – akademicka szkoła wyższa, w której prowadzone jest nauczanie sztuki muzycznej. Nauka kończy się uzyskaniem tytułu licencjata lub magistra sztuki. Obecnie w Polsce, w przeciwieństwie do wielu innych krajów, uczelnie spełniające określone wymagania są także uprawnione do nadawania stopnia doktora oraz doktora habilitowanego sztuki.

Pod koniec życia Władimir Horowitz otrzymał najwyższe odznaczenie USA – Medal Wolności. W 1989 został pośmiertnie uhonorowany Narodowym Medalem Sztuki.

Od 1995 roku w Kijowie regularnie są organizowane międzynarodowe konkursy pianistów im. V. Horowitza.

Przypisy

Plaskin, Glenn (1983), Biography of Vladimir Horowitz. Wlk. Bryt.: Macdonald, str. 52, 56, 353, 338–7. ISBN 0-356-09179-1.