Volksdeutscher - Polski Serwis Naukowy

Volksdeutsche w Europie Wschodniej, 1932 według Edgar Lehmann, Meyers Handatlas, Ausgabe B, Bibliographisches Inst., Leipzig 1932. W województwie pomorskim, poznańskim i śląskim nie istniały wbrew tej mapie powiaty z większością ludności narodowości niemieckiej, lub uznającej język niemiecki za ojczysty (dane spisów powszechnych 1921 i 1931).

Volksdeutscher stojący przed Biurem VoMi na Adolf-Hitler-Straße w okupowanej Łodzi 1940

Volksdeutsche (pol. etniczni Niemcy) – określenie stosowane w pierwszej połowie XX wieku wobec osób pochodzenia niemieckiego, niezamieszkujących Niemiec, którzy nie posiadali niemieckiego ani austriackiego obywatelstwa (Reichsdeutscher) w takich państwach jak Francja, Belgia, Dania, Luksemburg, część Szwajcarii oraz na obszarach dawnego osadnictwa niemieckiego w Polsce (Poznańskie, Górny Śląsk, Pomorze Gdańskie, Łódź i inne), w Czechosłowacji (Kraj Sudecki), Rumunii, czy na Litwie (okręg Kłajpedy).

Sonderdienst (zwany prywatną policją Hansa Franka) - niemiecka policja pomocnicza powołana przez Hansa Franka po rozwiązaniu Selbstschutzu i działająca na terenie Generalnego Gubernatorstwa w latach 1940-1944.
Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (Lëtzebuerg) to państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.

Pochodzenie terminu

Według historyka Doris Bergen definicja Volksdeutschów zawarta została po raz pierwszy w memorandum wystosowanym przez kancelarię Rzeszy sygnowanym przez Adolfa Hitlera w roku 1938. W dokumencie tym Volksdeutschami zdefiniowani byli "ludzie niemieckojęzyczni mający niemieckie korzenie jednak nie posiadający niemieckiego obywatelstwa". Było to odróżnienie w stosunku do określenia niem. Reichsdeutscher – czyli kogoś, kto zamieszkuje w Rzeszy. W czasie II wojny światowej, od 4 marca 1940 roku w ten sposób nazywano obywateli innych państw, którzy podpisali niemiecką listę narodowościową – volkslistę. Termin ten dla Hitlera oraz Niemców mieszkających w granicach Niemiec miał znaczenie rasowe zaznaczające pokrewieństwo krwi i było częścią rasistowskiego światopoglądu nazizmu.

Województwo śląskie – autonomiczna jednostka administracyjna II Rzeczypospolitej Polskiej z siedzibą władz w Katowicach, powołana do życia w 1920 roku, faktycznie istniała w latach 1922-1939. Formalnie została zniesiona w 1945 roku.
Górny Śląsk (, śl-niem. Oberschläsing, niem. Oberschlesien, czes. Horní Slezsko, łac. Silesia Superior) – kraina historyczna położona na terenie Polski i Czech w dorzeczu górnej Odry oraz początkowego biegu Wisły, południowo-wschodnia część Śląska.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.

Rudolf Walter Richard Heß, (pisownia alternatywna: Hess; ur. 26 kwietnia 1894 w Aleksandrii, zm. prawdopodobnie 17 sierpnia 1987 w berlińskim więzieniu Spandau) – jeden z przywódców hitlerowskiej III Rzeszy. Zastępca Adolfa Hitlera, numer drugi w NSDAP do 1941.

Kraj Warty, Okręg Rzeszy Kraj Warty, (niem. Reichsgau Wartheland, Warthegau) – nazwa regionu administracyjnego utworzonego podczas II wojny światowej na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę Niemiecką.

Główny Urząd Rasy i Osadnictwa SS (niem. Rasse- und Siedlungshauptamt, RuSHA) - jeden z trzech najstarszych głównych urzędów SS. Funkcjonował pod nazwą RuSHA od 30 stycznia 1935 r. choć jego początki sięgają 1931 roku. Miał za zadanie realizację koncepcji Heinricha Himmlera dotyczących „hodowli rasy germańskiej” i zdobywania dla niej „przestrzeni życiowej” (Lebensraum). Przedmiotem działalności były kwestie czystości rasowej wśród esesmanów, kandydatów do SS oraz członków ich rodzin, ich pochodzenia (rodowodu, genealogii), sprawy małżeństwa i rodziny oraz osadnictwo niemieckie na podbitych terenach.

Drugi Powszechny Spis Ludności z 9 grudnia 1931 był drugim spisem powszechnym przeprowadzonym przez państwo polskie. Według spisu, populacja Polski wynosiła 32 108 000, z czego 21 835 000 stanowili Polacy, a reszta - mniejszości. Spis jest uważany za wypaczony z względów politycznych, zawyżający liczbę Polaków i zaniżający liczbę mniejszości.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Volkslista (niem. Deutsche Volksliste DVL) – niemiecka lista narodowościowa wprowadzona 2 września 1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera. Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej, volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.