Volksempfänger - Polski Serwis Naukowy

Volksempfänger, typ VE301W produkowany w latach 1933 – 1937

Volksempfänger, typ DKE38 produkowany w latach 1938 – 1944)

Schemat Volksempfängera VE301W

Volksempfänger (niem. "Odbiornik ludowy") - radioodbiornik, jedno z narzędzi wewnątrzniemieckiej propagandy Goebbelsa.

Narodowy socjalizm (z pewnymi elementami wewnętrznej polityki . Ideologia państwowa w czasie sprawowania władzy w Niemczech przez NSDAP w latach 1933-1945. Ideologami narodowego socjalizmu byli: Adolf Hitler (Mein Kampf) oraz Alfred Rosenberg i Joseph Goebbels.

Trioda jest najprostszą i najstarsza lampą wzmacniającą. Składa się z trzech elektrod – anody, katody i siatki. Trioda umożliwia sterowanie przepływem elektronów z katody do anody przez zmianę napięcia na siatce – a zatem umożliwia budowanie wzmacniaczy sygnałów elektrycznych.

Odbiornik radiowy specjalnie zaprojektowany był na potrzeby propagandy nazistowskiej. Istotą jego konstrukcji było to, że można było na nim odbierać w zasadzie tylko centralną rozgłośnię "Deutschlandsender" i radiostację lokalną. Posiadanie takiego radia było widomym znakiem lojalności obywatelskiej i że jego posiadacz nie słucha "nieprawomyślnych" stacji. Ze względu na swoją budowę i przeznaczenie radio nie było drogie, kosztowało 65 RM (w wersji bateryjnej; w wersji zasilanej z sieci niewiele więcej). Popularnie nazywane "radiem ludowym" lub "radiem Goebbelsa". W 1938 r. liczba abonentów w Niemczech sięgała 10 mln abonentów, w 1940 r. - 13,7 mln, a w 1941 r. - 15,8 mln.

Radioodbiornik (odbiornik radiowy, odbiornik radiofoniczny, radio) – urządzenie elektroniczne służące do odbioru audycji radiowych. Audycje wysyłane są przez stacje nadawcze jako fale radiowe zmodulowane sygnałem akustycznym (mowa, muzyka, efekty dźwiękowe). Stosowana bywa modulacja amplitudy (starsze rozwiązanie) lub modulacja częstotliwości. Zadaniem odbiornika jest zamiana informacji zawartej w falach radiowych na napięcie elektryczne, a następnie na dźwięk.

Audion, lampka audionowa (łac. audio - słyszę) - pierwotna wersja lampy elektronowej (triody), działającej jako detektor, ujawniacz fal elektromagnetycznych. Wyższość jej nad detektorami dawniejszymi polegała na większej czułości, pozwalającej słyszeć stacje radiofoniczne, znajdujące się w znacznej odległości. Wprowadzona została w 1906 r. przez Lee De Foresta.

Pierwszym odbiornikiem tego typu był VE-S-01 z II połowy 1933 roku; wtedy też powstało kilka wersji odbiorników o oznaczeniach zaczynających się od VE301 (w oznaczeniu tym litery były skrótem niemieckiej nazwy Volksempfänger, natomiast cyfry 301 nawiązywały do daty – 30 stycznia – dojścia nazistów do władzy w 1933 roku, co znalazło odzwierciedlenie m.in. w reklamach tego odbiornika, w których pisano: Am 30.1.1933 ist das neue Deutschland geboren, tj. "30.1.1933 narodziły się nowe Niemcy"). Klasyczny DKE powstał w 1935 roku. Produkowało go wiele niemieckich zakładów radiowych, np. "Roland Brandt" w Berlinie, do końca II wojny światowej.

Dr Joseph Paul Goebbels (ur. 29 października 1897 w Rheydt, zm. 1 maja 1945 w Berlinie) – niemiecki minister propagandy i oświecenia publicznego w rządzie Adolfa Hitlera, członek ścisłego kierownictwa partii narodowosocjalistycznej, w ostatnich dniach swojego życia kanclerz Rzeszy. Jeden z najbliższych współpracowników oraz doradców Hitlera.

Język niemiecki – język z grupy zachodniej rodziny języków germańskich. W rzeczywistości stanowi on grupę kilku języków zachodniogermańskich, które często są określane jako języki niemieckie; standardowy język niemiecki (Standard Hochdeutsch) oparty jest na Biblii Marcina Lutra, która z kolei opiera się na języku mówionym w Górnej Saksonii i Turyngii.

Volksempfänger był prostym odbiornikiem reakcyjnym, jednobowodowym, w wersji klasycznej zasilany z sieci 110/220 V (były też wersje DKE z zasilanie bateryjnym, z lampami KC1, KC1, KL1). Wersja podstawowa (klasyczna) oparta na lampach VY 2 (prostownicza, w niektórych wersjach zastąpiona stosem selenowym) oraz VCL 11. Obudowa bakelitowa lub drewniana. Głośnik z podkowiastym magnesem i kotwiczką.

Lampa elektronowa – przyrząd elektroniczny z elektrodami umieszczonymi w bańce z wypompowanym powietrzem (lampa próżniowa) lub odpowiednim gazem pod niewielkim ciśnieniem (lampa gazowana), w którym wykorzystuje się wiązki elektronów poruszające się między elektrodami lampy i sterowane elektrycznie elektrodami do wzmacniania, generacji, przekształcania sygnałów elektrycznych, w tym także do prostowania prądu.

Zabytkowe egzemplarze występują licznie w wielu kolekcjach. Istnieją też kluby zbieraczy specjalizujące się tylko w tym radioodbiorniku.

Produkowane były trzy modele – VE301 z głośnikiem magnetycznym w różnych odmianach (fot. 1, schemat rys. 3) produkowany był w latach 1933–1937, VE301 Dyn (z głośnikiem dynamicznym) w latach 1938-1939, a Kleinempfänger DKE (fot. 2) w latach 1938 - 1944.

VE301W wyposażony był w trzy lampy:

REN904 – audion (detekcja),

RES164 – wzmacniacz m.cz.,

RGN354 – prostownik jednopołówkowy;

VE301G wyposażony był w dwie lampy:

REN1821 – audion (detekcja),

RES11823d – wzmacniacz m.cz.;

VE301Wn wyposażony był w trzy lampy:

AF7 – audion (detekcja),

RES164 – wzmacniacz m.cz.,

RGN354 – prostownik jednopołówkowy;

VE301 Dyn wyposażony był w trzy lampy: