Volkstag - Polski Serwis Naukowy

Siedziba Volkstagu WM Gdańska

Miejsce, na którym stał budynek Volkstagu WM Gdańska, 2010

Policja zatrzymuje "zakłócacza" porządku w trakcie wyborów do Volkstagu, maj 1933

Volkstag (niem. dosł. Zgromadzenie Ludowe) – parlament Wolnego Miasta Gdańska. Składał się początkowo (I-III kadencja) ze 120, a następnie (IV-VI kadencja) z 72 posłów wybieranych w pięcioprzymiotnikowych wyborach na okres 4 lat. Czynne prawo wyborcze przysługiwało obywatelom, którzy ukończyli 20 lat, bierne – 25 lat. Cechą szczególną Volkstagu było to, że obradował jako organ ciągły, a nie jak inne parlamenty w określonych zamykanych sesjach. Członkowie Volkstagu wybierali Senat, sprawujący władzę wykonawczą.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Parlament - w państwach o demokratycznych systemach władzy, jest to najwyższy organ przedstawicielski, a jednocześnie zasadniczy organ władzy ustawodawczej.

Historia Volkstagu

16 maja 1920 wybory do Zgromadzenia Konstytucyjnego

14 czerwca 1920 pierwsze posiedzenie Zgromadzenia Konstytucyjnego

13 sierpnia 1920 uchwalenie konstytucji Wolnego Miasta

15 listopada 1920 oficjalne proklamowanie Wolnego Miasta Gdańska

6 grudnia 1920 Zgromadzenie Konstytucyjne ogłasza się Volkstagiem I kadencji

I kadencja 6 grudnia 1920 – 31 grudnia 1923

Prusy Zachodnie (niem. Westpreußen) – prowincja państwa pruskiego, a potem zjednoczonych w XIX w. Niemiec (do 1945 r.). Powstała na początku 1773, po I rozbiorze Polski i włączeniu Pomorza Gdańskiego do Prus. Obejmowała w przybliżeniu tereny dawnych Prus Królewskich (bez Warmii, ale z dodatkiem Kwidzyna, okręgu nadnoteckiego (Bydgoszcz) i części Nowej Marchii (powiat wałecki)). Stolicą prowincji został Kwidzyn, a od 1793 Gdańsk. W 1905 roku powierzchnia prowinicji wynosiła 25534,9 km² i zamieszkiwało ją 1 641 936 mieszkańców.

28 maja jest 148. (w latach przestępnych 149.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 217 dni. Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Bliźniąt.

18 listopada 1923 wybory do Volkstagu II kadencji

II kadencja 1 stycznia 1924 – 31 grudnia 1927

13 listopada 1927 wybory do Volkstagu III kadencji

III kadencja 1 stycznia 1928 – 15 listopada 1930

4 lipca 1930 Volkstag uchwala zmianę konstytucji Wolnego Miasta.

16 listopada 1930 wybory do Volkstagu IV kadencji

IV kadencja 16 listopada 1930 – 27 maja 1933

28 maja 1933 wybory do Volkstagu V kadencji

V kadencja 28 maja 1933 – 6 kwietnia 1935

Wybory parlamentarne w Wolnym Mieście Gdańsk w 1933 roku zostały przeprowadzone 28 maja po tym jak w marcu tegoż roku prezydent Senatu Ernst Ziehm przedwcześnie rozwiązał Senat Wolnego Miasta Gdańsk. Były to piąte (przedostatnie) wybory parlamentarne do Volkstagu. Wybory wygrało NSDAP zdobywając 38 z 72 mandatów (prawie 53%).

Senat – nazwa, jaką zgodnie z konstytucją nosił najwyższy organ zarządzający i wykonawczy Wolnego Miasta Gdańska w latach 1920-1939. Był to odpowiednik rządu, a "senatem" nazwano go przez analogię do podobnych instytucji wolnych miast hanzeatyckich: Hamburga, Bremy i Lubeki. Nazwa ta nawiązywała zarazem do historycznego określenia rady miejskiej Gdańska w języku łacińskim jako senatus gedanensis oraz do senatu Wolnego Miasta Gdańska z lat 1807-1813.

7 kwietnia 1935 wybory do Volkstagu VI kadencji

VI kadencja 7 kwietnia 1935 - 1 września 1939

Siedziba Volkstagu

Siedzibą Volkstagu został gmach przy Neugarten 23 (dzisiaj ul. Nowe Ogrody), który został zbudowany w XIX wieku dla potrzeb władz prowincji Prusy Zachodnie (Provinzialverwaltung - Landeshaus). Po II wojnie światowej znacznie uszkodzony budynek został rozebrany. Obecnie znajduje się tam parking oraz jedna jezdnia poszerzonej ulicy 3 Maja.

Zobacz

Prezydenci Volkstagu Wolnego Miasta Gdańska

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Volkstag

Przypisy

Z ORŁOWICZEM PO DAWNYM GDAŃSKU. chem.univ.gda.pl, 20 marca 2006. [dostęp 20 marca 2006].
Senat Volkstag