Wąwóz Kodori - Polski Serwis Naukowy

Wąwóz Kodori

Wąwóz Kodori – dolina rzeki Kodori, która w swoim górnym biegu wydrążyła stromy wąwóz w Górach Kodorskich. Przecina ten masyw górski na wysokości od 3984 do 1300 metrów. Rejon ten do niedawna zamieszkany był przez niespełna 2000 Swanów.

Region posiada strategiczne znaczenie jako najkrótsza droga do Suchumi – stolicy formalnie gruzińskiej republiki autonomicznej stanowiącej faktycznie państwo nieuznawane – Abchazji. W 1994 wąwóz ten stał się linią przerwania ognia w konflikcie pomiędzy Gruzją i wspieranymi przez Rosję separatystami, w wyniku którego górna część wąwozu, znana pod nazwą Górna Abchazja, w okresie lipiec 2006 – sierpień 2008 stanowiła jedyną część Abchazji, pozostającą pod kontrolą rządu Gruzji.

Czchałta – stolica Górnej Abchazji, stanowiącej część Abchaskiej Republiki Autonomicznej, do niedawna kontrolowana przez wierny władzom w Tbilisi rząd abchaski, gdzie też od września 2006 do sierpnia 2008 mieściła się jego siedziba.10 sierpnia została opanowana przez siły zbrojne Abchazji, które podniosły nad Czchałtą abchaskie flagi.

Gruzja (gruz. საქართველო, Sakartwelo) – państwo na Kaukazie Południowym (Zakaukaziu). Obszar 69,7 tys. km². Graniczy na północy z Rosją, na wschodzie z Azerbejdżanem, a na południu z Armenią i Turcją; zachodnią granicę kraju wyznacza wybrzeże Morza Czarnego. Stolicą Gruzji jest Tbilisi. Patronem Gruzji jest św. Jerzy.

26 lipca 2006 r. Gruzja przeprowadziła w Kodori udaną akcję, tłumiąc bunt Emzara Kwicjaniego, oraz ogłosiła przeniesienie siedziby legalnego (według Gruzji) rządu Abchazji z Tbilisi do wioski Czchałta położonej w wąwozie. Do wąwozu sprowadzono silne oddziały armii gruzińskiej i MSW. Działania te zostały określone przez Moskwę i Abchazję jako zapowiedź nowej wojny.

Emzar Kwicjani (Kwiciani) – dowódca lokalnego oddziału samoobrony w wąwozie kodorskim w Abchazji, którego liczył w różnych okresach czasu od 300 do 850 osób. Oddział zwany Monadire ("Myśliwy") sformował się podczas wojny gruzińsko-abchaskiej w celu obrony wąwozu kodorskiego przed atakiem Abchazji. W 1998 oddział uzyskał status jednostki formalnie wchodzącej w skład sił gruzińskiego Ministerstwa Obrony, co oznaczało oficjalne wsparcie ze strony Gruzji (wypłacanie pensji, wyposażanie w broń). W 1999 Kwicjani został mianowany oficjalnym przedstawicielem prezydenta Gruzji, Euduarda Szewardnadzego, w wąwozie. Po dojściu do władzy prezydenta Saakaszwilego Kwicjani stracił status przedstawiciela prezydenta Gruzji, a jego wpływy zaczęły słabnąć. Liczebność jego oddziału była zmniejszana, aż w 2005 rozformowano go. W rzeczywistości jednak członkowie rozwiązanego oddziału zachowali broń i w dalszym ciągu uznawali zwierzchność Kwicjaniego. 25 lipca 2005 Gruzja przeprowadziła w wąwozie kodorskim operację "policyjną" mającą na celu usunięcie Kwicjaniego, który kilka dni wcześniej wypowiedział posłuszeństwo Tbilisi i próbował wywołać bunt przy pomocy Rosjan i Abchazów. Po trzech dniach walk oddział Monadire został rozbrojony, a Kwicjani uciekł do Abchazji lub Rosji.

Siergiej Bagapsz (abch. Сергеи Багаҧшь, ros. Сергей Васильевич Багапш) (ur. 4 marca 1949 w Suchumi), od 12 lutego 2005 prezydent nieuznawanej przez większość państw Republiki Abchazji, stanowiącej de iure część Gruzji. W latach 1997-1999 premier Abchazji.

10 sierpnia 2008 r. 5000 żołnierzy abchaskich wspomaganych przez lotnictwo Armii Rosyjskiej rozpoczęło operację wojskową w kontrolowanej przez Gruzję części wąwozu. 12 sierpnia siły zbrojne Abchazji całkowicie opanowały wąwóz kodorski. Prezydent Abchazji Siergiej Bagapsz ogłosił osiągnięcie granicy Abchazji z 1921 roku, a tym samym pełne wyzwolenie kraju.

Rosja, Federacja Rosyjska (. Rosja jest największym państwem na świecie według powierzchni, jej terytorium jest większe od kontynentu: Europy, Australii i Antarktydy. Pod względem liczby ludności zajmuje 9. miejsce (po Chinach, Indiach, USA, Indonezji, Brazylii, Pakistanie, Bangladeszu i Nigerii).

Dolina, dolina rzeczna - wklęsła forma terenu o wydłużonym kształcie otoczona ze wszystkich stron wzniesieniami i wyraźnie wykształconym dnie, najczęściej powstała w wyniku działalności rzek (erozji i akumulacji rzecznej) lub lodowców.