Węglowodór - Polski Serwis Naukowy

Węglowodory – organiczne związki chemiczne zawierające w swojej strukturze wyłącznie atomy węgla i wodoru. Wszystkie one składają się z podstawowego szkieletu węglowego (powiązanych z sobą atomów węgla) i przyłączonych do tego szkieletu atomów wodoru.

Węglowodory są podstawowym składnikiem ropy naftowej, która stanowi ich podstawowe źródło w przemyśle. Innym źródłem węglowodorów są procesy tzw. suchej destylacji drewna i zgazowywania węgla. Oprócz tego węglowodory o złożonej budowie pełnią rozmaite role w organizmach żywych (np. karotenoidy).

Wiązanie chemiczne według klasycznej definicji to każde trwałe połączenie dwóch atomów. Wiązania chemiczne powstają na skutek uwspólnienia dwóch lub więcej elektronów pochodzących bądź z jednego, bądź z obu łączących się atomów lub przeskoku jednego lub więcej elektronów z jednego atomu na atom i utworzenia w wyniku tego tzw. pary jonowej.

Alleny - organiczne związki chemiczne, węglowodory nienasycone, w których jeden z atomów węgla jest związany z dwoma innymi atomami węgla wiązaniami podwójnymi (tzw. układ wiązań skumulowanych). Zwyczajowo allenem określa się najprostszy związek z tej grupy, propadien.

Węglowodory ze względu na występowanie wiązań wielokrotnych węgiel-węgiel dzieli się na:

nasycone, zwane inaczej alkanami w których nie występują podwójne i potrójne wiązania chemiczne między atomami węgla

węglowodory nienasycone, w których te wiązania występują, które dzielą się dalej na:

alkeny (olefiny) – zawierające wiązania podwójne (np. etylen), które ponownie dzielą się na:

dieny – zawierające dwa wiązania podwójne, które po raz kolejny dzielą się na:

alleny – w których występują skumulowane układy wiązań podwójnych (C=C=C) (np. 1,2-butadien)

dieny sprzężone – w których występują dwa wiązania podwójne przedzielone jednym pojedynczym: (C=C-C=C) (np. 1,3-butadien)

polieny – w których występuje więcej niż dwa wiązania podwójne.

alkiny – w których występują wiązania potrójne węgiel-węgiel (np. acetylen)

węglowodory aromatyczne – w których występują struktury ze specyficznie sprzężonymi układami wiązań podwójnych (np. benzen).

Inny podział węglowodorów wynika z topologii ich łańcuchów:

Wodór (H, łac. hydrogenium) – pierwiastek chemiczny, niemetal z bloku s układu okresowego. Jest to najprostszy możliwy pierwiastek o liczbie atomowej 1, składający się z jednego protonu i jednego elektronu.

Ropa naftowa (olej skalny, czarne złoto) – ciekła kopalina, złożona z mieszaniny naturalnych węglowodorów gazowych, ciekłych i stałych (bituminów), z niewielkimi domieszkami azotu, tlenu, siarki i zanieczyszczeń. Ma podstawowe znaczenie dla gospodarki światowej jako surowiec przemysłu chemicznego, a przede wszystkim jako jeden z najważniejszych surowców energetycznych.

liniowe – w których występują ściśle liniowe łańcuchy węglowe – np. n-oktan

rozgałęzione – w których występują boczne odgałęzienia w łańcuchu – np. izooktan, izopren

alicykliczne – w których występują pierścienie węglowe – np. cykloheksan

policykliczne – w których występują dwa lub więcej pierścieni cyklicznych, w których część atomów węgla jest "współdzielona" np. naftalen

bi- i więcej cykliczne – w których występują dwa lub więcej "przeplatających" się układów pierścieniowych, np. adamantan

mieszane – w których występują różne kombinacje układów cyklicznych, liniowych i rozgałęzionych – np. karoten.

Zobacz publikację na Wikibooks:
Węglowodory