Władcy Bhutanu - Polski Serwis Naukowy

Zarys dziejów

Bhutan został założony około 1640 przez buddyjskiego duchownego, Ngałanga Namgjala. Po jego śmierci w 1651 ustalono, że kraj będzie rządzony na zasadzie tzw. podwójnego systemu rządów, jak mówił Namgjal. Polegało to na tym, że krajem rządziły dwie osoby: przywódca polityczny (Druk Desi) i religijny (Dże Khenpo). W praktyce jednak było tak, że to Druk desi sprawował rzeczywistą władzę a Dże Khenpo tylko "był". Dlatego też poniżej umieszczono tylko listę Druk desi, ponieważ lista Je Khenpo w artykule "Władcy Bhutanu" byłaby zbędna.

Dzongkha རྯོང༌ཁ༌ (Transliteracja Wyliego: rdzong-kha); alternatywna nazwa: འབྲུག༌སྐད༌ (Transliteracja Wyliego: brug skad, wymowa: trukkä) – język urzędowy Bhutanu, spokrewniony z niektórymi dialektami tybetańskimi używanymi w Sikkimie i południowym Tybecie. Mówiony dzongkha i współczesny standardowy język tybetański są wzajemnie niezrozumiałe, lecz dzonkha znajdował się pod silnym wpływem klasycznego języka tybetańskiego, używanego do lat 60. w szkolnictwie bhutańskim. Język dzongkha zapisywany jest w lokalnej odmianie pisma tybetańskiego, zwanej "dzioji" mgyogs yig. Czasami bywa klasyfikowany jako dialekt języka tybetańskiego.

Król – tytuł osoby sprawującej najwyższą władzę w państwie o ustroju monarchicznym; władca przeważnie koronowany w specjalnym obrzędzie; najpowszechniej występujący tytuł monarszy. Słowo Król w języku polskim i innych językach pochodzi od imienia Karola Wielkiego. Czeski Král, litewski karalius, ros Король itd.

W 1850 został intronizowany druk desi Dzigme Norbu, który uznał miasto Thimphu za swą siedzibę; nie zgodziła się z tym pewna grupa ludzi, która w 1851 intronizowała „swojego” druk desi, Czagpa Sangje, z siedzibą w Punakha. Rok później, w 1852 sytuacja została opanowana przez Damczo Lhundrupa, który został intronizowany jako jeden, właściwy druk desi. Jednak po jego śmierci w 1856 znów kraj podzielił się i jednocześnie intronizowano dwóch druk desi: Kunga Palden z siedzibą w Punakha i Szeraba Tharczina z siedzibą w Thimphu. W 1861 zostali oni obaleni obydwaj, a intronizowany został Phuntsho Namgjal. Sytuacja więcej nie powtarzała się.

Punakha – miasto w zachodnim Bhutanie; stolica dystryktu o tej samej nazwie; w Himalajach Wysokich, nad rzeką Sankosz (dorzecze Brahmaputry), na wysokości około 1500 m n.p.m.; 2388 mieszkańców (2008). Zimowa rezydencja królewska; ośrodek handlu zbożem, owocami i wyrobami rzemiosła; połączenie drogowe z Indiami.

Bhutan (Druk, Królestwo Bhutanu – Druk Jul) – państwo w Azji Południowej, we wschodnich Himalajach graniczące na północy i zachodzie z Chinami a na południu i wschodzie z Indiami; bez dostępu do morza. Lokalna nazwa Druk Jul oznacza Królestwo Smoka.

Choley Jeshe Ngodup, ostatni druk desi Bhutanu, został obalony w 1905. Następnie Bhutan pozostawał przez dwa lata bez władcy. W 1907 urządzono wśród bhutańskiej ludności głosowanie za nowym władcą. Zwyciężył Ugyen Wangchuck, który był też popierany przez Brytyjczyków. Przyjął on tytuł druk gyalpo (w języku dzongkha król smok) i został pierwszym królem Bhutanu. Ustanowiono wtedy system dziedziczny, tj. królem zostawało się w kolejności ojciec-syn.

Druk desi

Królowie Bhutanu

Źródła

Rulers.org