Władimir Dżanibekow - Polski Serwis Naukowy

Rus Stamp GSS-Djanibekov-Savitskaya-Volk.jpg

Władimir Aleksandrowicz Dżanibiekow (Dżanibekow to nazwisko jego pierwszej żony, nazwisko rodowe Krysin) ros. Владимир Александрович Джанибеков (ur. 13 maja 1942 w osadzie Iskander, obwód taszkiencki, (obszar dawnego Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich, obecnie Uzbekistan)), generał major lotnictwa, radziecki kosmonauta, Lotnik Kosmonauta ZSRR.

Sojuz T-14 – radziecka załogowa misja kosmiczna, stanowiąca dziewiątą załogową ekspedycję na pokład stacji kosmicznej Salut 7. Wasjutin zmuszony do wcześniejszego powrotu na skutek choroby.
Oleg Grigorjewicz Makarow ros. Олег Григорьевич Макаров (ur. 6 stycznia 1933 w mieście Udomla, obwód kalininski (ZSRR); zm. 28 maja 2003 w Moskwie), inżynier-mechanik, kosmonauta radziecki.

Wykształcenie i służba wojskowa

1960 – po ukończeniu szkoły średniej próbował dostać się do wojskowej szkoły lotniczej ale nie został przyjęty. Przez rok studiował na wydziale astrofizyki Państwowego Uniwersytetu (Instytutu) w Leningradzie a później został słuchaczem Wojskowej Wyższej Szkoły Lotniczej w Jejsku.

1965 – 1970 – po zakończeniu nauki (z wyróżnieniem) został pilotem-instruktorem Su-7 w szkolnym pułku lotniczym tej uczelni .

1997 – 7 sierpnia rozkazem Ministra Obrony został przeniesiony do rezerwy z uwagi na osiągnięty wiek.

Kariera kosmonauty i służba w Centrum Przygotowań Kosmonautów

1970 – 27 kwietnia został przyjęty do oddziału kosmonautów. Razem z Dżanibekowem dostało się do niego jeszcze ośmiu innych pilotów wojskowych (nabór WWS-5).

1972 – w lipcu zakończył podstawowe szkolenie przygotowujące do lotów w kosmos na statkach typu Sojuz oraz stacji orbitalnej Salut. Później został skierowany do grupy kosmonautów szkolonych na potrzeby programu Spiral. Był w niej do grudnia 1972 tj. do momentu rozpoczęcia szkolenia przez grupę kosmonautów przewidzianych do udziału w radziecko-amerykańskim projekcie ASTP.

1973–1975 – w maju 1973 został dowódcą jednej z trzech rezerwowych załóg przygotowujących się do lotu w ramach programu ASTP. Inżynierem pokładowym został Borys Andriejew. Wówczas po raz pierwszy w historii radzieckich lotów załogowych zostały opublikowane składy wszystkich 4 załóg szkolonych do tej misji, w tym nazwiska kosmonautów, którzy jeszcze nigdy nie byli w kosmosie. W lipcu 1973 Dżanibekow przeszedł szkolenie w Stanach Zjednoczonych w JSC. W grudniu 1974 był dublerem Anatolija Filipczenki – dowódcy Sojuza 16. Lot ten był próbą generalną przed misją ASTP. W lipcu 1975 razem z Borysem Andriejewem był w czwartej (rezerwowej) załodze Sojuza-19, który poleciał w kosmos na spotkanie amerykańskiego statku Apollo. Później rozpoczął przygotowania do lotu na pokład stacji orbitalnej Salut.

1976–1978 – Wspólnie z Piotrem Kołodinem jako inżynierem pokładowym trenował do pierwszej krótkotrwałej misji na stację Salut 6. Jesienią 1977 załogę przeformowano. Miejsce Kołodina zajął Oleg Makarow, z którym od 10 do 16 stycznia 1978 uczestniczył w locie kosmicznym na pokładzie Sojuza 27 i stacji orbitalnej.

1978–1981 – od listopada 1978 uczestniczył w przygotowaniach do lotu w ramach programu Interkosmos. Był dowódcą rezerwowej radziecko-węgierskiej załogi . Razem z nim szkolenie przechodził węgierski kandydat do tego lotu - Béla Magyari. Z uwagi na niepowodzenie radziecko-bułgarskiej wyprawy Sojuza 33 lot został przełożony i odbył się ostatecznie w maju 1980. Dżanibekow był dublerem dowódcy Sojuza 36 – Walerija Kubasowa. Od jesieni 1980 rozpoczął szkolenie w składzie radziecko-mongolskiej załogi. Ta misja była również realizowana pod firmą programu Interkosmos. Lot odbył się w marcu 1981. Dżanibekow był dowódcą Sojuza 39 a funkcję kosmonauty-badacza pełnił mongolski kosmonauta Żugderdemidijn Gurragczaa. W lipcu 1981 wspólnie z Aleksandrem Aleksandrowem został wyznaczony do rezerwowej załogi pierwszej stałej ekspedycji na stację Salut 7.

1982 – na przełomie czerwca i lutego dowodził radziecko-francuskim lotem Sojuza T-6. Przygotowania do misji rozpoczął w styczniu po tym jak zachorował pierwotnie nominowany do pierwszej załogi Jurij Małyszew. W składzie załogi znaleźli się też Aleksandr Iwanczenkow oraz obywatel Francji Jean-Loup Chrétien

1983 – od kwietnia do października razem z Musą Manarowem szkolili się jako dublerzy trzeciej stałej ekspedycji na stację Salut 7. Później załogę rozformowano. 19 listopada został zastępcą komendanta oddziału kosmonautów Centrum Przygotowań w Gwiezdnym Miasteczku.

1984 – w lipcu był dowódcą misji Sojuz T-12, do której przygotowywał się od ponad pół roku. Razem z nim w kosmos polecieli Swietłana Sawicka i Igor Wołk.

1985 – od czerwca do września razem z Wiktorem Sawinychem wziął udział w misji ratunkowej Sojuza T-13, która pomyślnie przywróciła funkcjonowanie stacji Salut 7.

1986 – 24 czerwca opuścił korpus kosmonautów, ponieważ został mianowany zastępcą naczelnika 1 zarządu w Centrum Przygotowań Kosmonautów, który zajmował się przygotowaniem kosmonautów.

1988-1997 – 20 lipca 1988 powierzono mu funkcję naczelnika wspomnianego zarządu. Pełnił ją aż do 7 sierpnia 1997.

Stany Zjednoczone, Stany Zjednoczone Ameryki (ang.: United States, United States of America, US, USA) – państwo w Ameryce Północnej graniczące z Kanadą od północy, Meksykiem od południa, Oceanem Spokojnym od zachodu, Oceanem Arktycznym od północnego zachodu, Oceanem Atlantyckim od wschodu.
Wiktor Pietrowicz Sawinych ros. Виктор Петрович Савиных (ur. 7 marca 1940 we wsi Bieriozkiny, obwód kirowski (ZSRR); doktor nauk technicznych, kosmonauta radziecki.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)