Władysław Bukowiński - Polski Serwis Naukowy

Władysław Bukowiński (ur. 22 grudnia 1904 w Berdyczowie, zm. 3 grudnia 1974 w Karagandzie) – Sługa Boży, polski ksiądz katolicki, więzień obozów koncentracyjnych Gułagu, długoletni misyjny duszpasterz w Kazachstanie i całej sowieckiej Azji Środkowej.

Był kapłanem archidiecezji krakowskiej – święcenia kapłańskie przyjął z rąk metropolity kardynała Adama Stefana Sapiehy 28 czerwca 1931 roku. W latach 1931-1935 był wikariuszem i katechetą w Rabce, zaś w latach 1935-1936 był wikariuszem i katechetą w Suchej Beskidzkiej. W sierpniu 1936 roku wyjechał do Łucka na Wołyniu. Pracował tam dziewięć lat, do stycznia 1945 roku.

27 Wołyńska Dywizja Piechoty Armii Krajowej – polska jednostka wojskowa utworzona z sił Okręgu Wołyń Armii Krajowej w ramach Akcji "Burza". W marcu 1944 liczyła około 6000 żołnierzy.

Kraków – i pod względem powierzchni. Jedno z najstarszych miast Polski, o ponad tysiącletniej historii. Kraków posiada wartościowe zabytki architektury, działa w nim wiele instytucji i placówek kulturalnych.

W latach 1936-1939 był wykładowcą katechetyki i socjologii w Wyższym Seminarium Duchownym w Łucku. Od 1938 roku był też generalnym sekretarzem Diecezjalnego Instytutu Akcji Katolickiej, dyrektorem Wyższego Instytutu Wiedzy Religijnej i zastępcą redaktora "Życia Katolickiego". Cały ten czas ks. Bukowiński uczył religii w szkołach.

Sługa Boży (łac. Venerabilis Dei servus)– określenie stosowane w Kościele katolickim oznaczające osobę zmarłą, wobec której rozpoczęto proces beatyfikacyjny.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Po wybuchu II wojny światowej, już po sowieckiej inwazji na Polskę i wkroczeniu Armii Czerwonej na Wołyń, biskup łucki Adolf Szelążek mianował ks. Władysława Bukowińskiego proboszczem katedry w Łucku. Walory duchowe, inteligencja, spokój i opanowanie a także dobra znajomość języka rosyjskiego stwarzały szansę, że może potrafi on obronić resztki wolności religii. Nie upłynął nawet rok panowania władzy sowieckiej, a proboszcz katedry znalazł się już w więzieniu. 22 sierpnia 1940 roku był po raz pierwszy aresztowany przez NKWD. Został skazany na osiem lat łagrów. Po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej, gdy front zbliżał się w szybkim tempie, NKWD rozpoczęło likwidowanie więzienia w Łucku przez masowe rozstrzeliwanie więźniów. Razem z innymi więźniami został 23 czerwca 1941 roku rozstrzelany przez NKWD, ale kula nie dosięgła go – cudem uniknął śmierci, nie został nawet draśnięty. Leżąc na dziedzińcu więziennym pod kulami udzielał rozgrzeszenia swoim sąsiadom. Gdy wkroczyli Niemcy, wrócił do swych obowiązków proboszcza katedralnego.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Rabka-Zdrój (do końca 1999 Rabka) – miasto w woj. małopolskim, w powiecie nowotarskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Rabka-Zdrój. Położona jest u styku Gorców i Beskidu Wyspowego oraz Pasma Podhalańskiego, na wysokości 500-560 m n.p.m., u ujścia potoków Poniczanki i Słonki do Raby.

Okres okupacji niemieckiej to na Wołyniu czas masowej zagłady Żydów, napadów nacjonalistów ukraińskich na osiedla polskie i odwetów, walk ośrodków samoobrony polskiej, walk partyzantów 27 Dywizji Piechoty Armii Krajowej z Niemcami i w styczniu-lutym 1944 r. powrotu Armii Czerwonej i władzy sowieckiej – czas tzw. "drugich sowietów". Oprócz gorliwego wykonywania obowiązków proboszcza Bukowiński katechizuje dzieci, prowadzi stałą opiekę nad rodzinami więźniów, ratuje dzieci żydowskie i ukrywa ich w rodzinach katolickich, dokarmia i opiekuje się masowo przybywającymi do Łucka ofiarami z ukraińskich czystek etnicznych, dożywia jeńców sowieckich masowo umierających z głodu w więzieniu.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Obóz koncentracyjny - miejsce przetrzymywania, zwykle bez wyroku sądu, dużej liczby osób uznawanych z różnych powodów za niewygodne dla władz. Służyć może różnym celom: od miejsca czasowego odosobnienia osób, wobec których zostaną podjęte później inne decyzje, poprzez obóz pracy przymusowej, czyli de facto niewolniczej, aż po miejsce fizycznej eksterminacji.

Drugi raz został aresztowany w nocy z 3 na 4 stycznia 1945 roku razem z biskupem łuckim Adolfem Piotrem Szelążkiem i innymi kapłanami pracującymi w Łucku (cała kapituła biskupstwa łuckiego). W 1946 roku został skazany na dziesięć lat łagru. Wyrok odbywał najpierw w obozie Bakał w obwodzie czelabińskim, później w obozie przy kopalni miedzi w Dżezkazganie. W okresie uwięzienia nie zaniechał działalności duszpasterskiej: udzielał sakramentów, odwiedzał chorych w łagrze, prowadził rekolekcje w kopalniach Karagandy. Po odbyciu kary dziewięciu lat, siedmiu miesięcy i sześciu dni uwięzienia ks. Władysław Bukowiński zostaje w roku 1955 zwolniony z obozu z administracyjnym zesłaniem na trzy lata do Karagandy, tj. z obowiązkiem comiesięcznego meldowania się i nakazem pracy we wskazanych zakładach (wyrok dziesięcioletni skrócono o 5 miesięcy za "dobre sprawowanie"). Ks. Bukowiński otrzymując paczki żywnościowe pamiętał nie raz o więźniach, szczególnie o Polakach, dzieląc się żywnością z innymi.

Masakry więzienne NKWD 1941 - masowe zbrodnie dokonane przez funkcjonariuszy NKWD na więźniach politycznych w więzieniach na okupowanych przez ZSRR terenach Polski, Litwy, Łotwy i Estonii, a także na terenach ZSRR przed 1939 (Mińsk, Orzeł, Winnica) i na szlakach ewakuacji więzień po agresji III Rzeszy na ZSRR 22 czerwca 1941.

Adam Stefan Stanisław Bonifacy Józef Sapieha herbu Lis, oficjalnie Adam Stefan Sapieha (urodzony 14 maja 1867 w Krasiczynie, zmarły 23 lipca 1951 w Krakowie) – arcybiskup metropolita krakowski, kardynał, książę siewierski, senator I kadencji w II Rzeczypospolitej Polskiej. Przez historyków uznawany za jedną z czołowych postaci w dziejach Kościoła polskiego I połowy XX wieku. Nazywany Księciem Niezłomnym.

W czerwcu 1955 roku, w ramach akcji repatriacyjnej, mógł powrócić do Polski, ale uznał że jego miejsce jest wśród wiernych w Kazachstanie. Przyjął obywatelstwo sowieckie. Dwa lata później znowu go uwięziono, tym razem na trzy lata. Przebywał w obozie pracy w Czumie w obwodzie irkuckim i obozie dla "religiozników" w Sosnówce. Po odbyciu kary, w grudniu 1961 roku wrócił do Karagandy. Kontynuował wyprawy misyjne oraz nielegalną pracę duszpasterską, oficjalnie pracując jako nocny stróż. Przez następne dwadzieścia lat pracował w Kazachstanie, sprawując jednocześnie opiekę duszpasterską nad wiernymi różnych narodowości, wyjeżdżając do odległych miast, wsi i posiółków całej sowieckiej Azji Środkowej z posługą kapłańską.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Kardynał (łac. cardinalis – główny, zasadniczy, mocno z czymś związany) – potocznie nazywany purpuratem z racji koloru noszonego mucetu, w Kościele katolickim najwyższa po papieżu godność kościelna.

Zmarł w Karagandzie i tam też jest pochowany. Autor opublikowanych pośmiertnie wspomnień z lat katorgi i zesłania.

19 czerwca 2006 roku, w kaplicy metropolitów krakowskich, odbyło się uroczyste rozpoczęcie procesu kanonizacyjnego Sługi Bożego ks. Władysława Bukowińskiego. 8 marca 2008 roku w Krakowie został zamknięty proces beatyfikacyjny a akta wysłane do Rzymu.

W roku 2011 został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Biały Dunajec – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie tatrzańskim, na wysokości 660-950 m n.p.m.siedziba gminy Biały Dunajec.

GUŁag, Gułag (niekiedy dopuszczana jest forma GUŁAG) - system obozów pracy przymusowej (łagrów) w ZSRR, którego więźniami byli zarówno przestępcy kryminalni, jak i osoby uznawane za społecznie niepożądane lub politycznie podejrzane. Słowo jest akronimem nazwy instytucji zarządzającej tym systemem - ros. Главное Управление Исправительно—Трудовых Лагерей и колоний "Gławnoje Uprawlenije Isprawitielno-Trudowych Łagieriej i Kolonij" (Główny Zarząd Poprawczych Obozów Pracy). W rzeczywistości, w różnych okresach, instytucja ta nosiła różne nazwy. Jako synonim stosowane jest określenie łagry od ros. słowa obóz (лагерь, łagier).

Zobacz też

antykatolicyzm

Przypisy

M.P. z 2011 r. Nr 84, poz. 869

Bibliografia

Bukowiński Władysław, Wspomnienia z Kazachstanu, Paryż – Rzym 1981 Wyd. 2. Editions Spotkania; wyd. krajowe Gdańsk 1989, wyd. Graf

Bukowiński Władysław, Do moich przyjaciół. Fragmenty spuścizny piśmienniczej, zebrał i opracował ks. Witold Józef Kowalów, ISBN 83-911918-9-3 Biały Dunajec – Ostróg 2001, wyd. "Wołanie z Wołynia"

Spotkałem człowieka. Ks. Władysław Bukowiński w pamięci wiernych i przyjaciół, cz. 1., zebrał i opracował ks. Witold Józef Kowalów, ISBN 83-88863-00-2, Biały Dunajec – Ostróg 2001, wyd. Wołanie z Wołynia

Ks. Władysław Bukowiński, Wspomnienia z Kazachstanu, o. Serafin Alojzy Kaszuba OFMCap., Zapiski z Kazachstanu, ISBN 83-88863-31-2, Biały Dunajec – Ostróg 2006, wyd. "Wołanie z Wołynia"

Ks. Władysław Bukowiński, Wybór wspomnień i informacji dla moich przyjaciół, opracował ks. Jan Nowak, ISBN 978-83-7216-641-8 Kraków 2007, wyd. "Wydawnictwo Instytutu Teologicznego Księży Misjonarzy"

Ks. Władysław Bukowiński, Listy, pod redakcją ks. Jana Nowaka, ISBN 978-83-7422-115-3, Kraków 2007, wyd. "Wydawnictwo św. Stanisława BM Archidiecezji Krakowskiej"