Władysław IV - król Węgier - Polski Serwis Naukowy

Władysław IV Kumańczyk węg.: IV László (ur. ok. 1262, zm. 10 lipca 1290) – król Węgier od 1272 z dynastii Arpadów. Syn króla Stefana V. Swój przydomek zawdzięcza matce, Elżbiecie, córce wodza Kumanów (Połowców), Kötenyego. Prowadził rozwiązły tryb życia oraz objął protekcją pogańskich Kumanów. Przez naciski z zewnątrz zmuszony został do narzucenia Chrześcijaństwa poganom oraz odepchnięcie księżniczki kumańskiej z dworu. Z jej inicjatywy zawiązał się spisek przeciw królowi i w roku 1290 został zasztyletowany w swoim namiocie. Jego następcą został Andrzej III Arpadowicz.

Połowcy (nazywani też Kipczakami lub Komanami, a ich zachodnia część zwana była Kumanami) – lud pochodzenia ałtajskiego, który swoje pierwotne siedziby w VIII wieku miał na stepach Kazachstanu i południowej Syberii w górnym biegu rzeki Irtysz. Są spokrewnieni z Turkami seldżuckimi. Ich język, zwany także kipczackim należy do grupy języków wschodniotureckich. Golili głowy pozostawiając dwa długie warkocze. Charakterystyczne w ich ubiorze były krótkie kaftany.

Kocjan, również Котян, Kuthens, Kotyan, Kotian, Koteny, Kötöny, Zayhan, albo Jonas (zm. 17 marca 1241 w Peszcie) - syn Sutoja, połowiecki chan od około 1192 do 1223. Po bitwie nad Kałką odsunięty od władzy, lecz nadal przewodził szczepowi Kunów.

Bibliografia

Jerzy Rajman, Encyklopedia średniowiecza, Wyd. Zielona Sowa, Kraków 2006, s. 1068-1069, ISBN 978-83-7435-263-9

Jerzy Snopek, Węgry. Zarys dziejów i kultury, Oficyna Wydawnicza RYTM, Warszawa 2002.

Praca zbiorowa pod redakcją Profesora Doktora Ludwika Kubali, Dzieje powszechne, ilustrowane, Wiedeń 1905

Przypisy

S.A. Sroka, Historia Węgier do 1526 roku w zarysie, Bydgoszcz 2000, s. 46.

Język węgierski (magyar nyelv) – należy do podgrupy języków ugryjskich, zaliczanej do podrodziny ugrofińskiej (z rodziny uralskiej). Językiem tym posługuje się co najmniej 14 mln osób – przede wszystkim na Węgrzech, ale także w południowej Słowacji, środkowej Rumunii (Siedmiogród), północnej Serbii (Wojwodina), zachodniej Ukrainie (Zakarpacie), wschodniej Słowenii (Prekmurje) i wschodniej Austrii (Burgenland). Język węgierski ma status języka urzędowego na Węgrzech, w Słowenii (lokalnie) i w Wojwodinie. Jest to język aglutynacyjny. Współczesny węgierski język literacki powstał w XVI w. Do jego zapisu stosuje się pismo oparte na alfabecie łacińskim.