Władysław Kniewski - Polski Serwis Naukowy

Władysław Kniewski (ur. 14 czerwca 1902 w Grodzisku Mazowieckim, zm. 21 sierpnia 1925 w Warszawie) – polski działacz komunistyczny, stracony.

Życiorys

Był synem Józefa i Władysławy Zdzielnickiej i bratem Mieczysława. Podczas I wojny światowej służył w organizowanym w Rosji polskim korpusie gen. Dowbora-Muśnickiego. W 1920 wstąpił jako ochotnik do Wojska Polskiego i walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Został ranny pod Ostrołęką. W 1922 roku jednakże przyłączył się do Związku Młodzieży Komunistycznej (ZMK; później przemianowanego na KZMP) - młodzieżowej przybudówki Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Za rozlepianie na murach odezw komunistycznych został aresztowany i skazany na dwa lata domu poprawczego. Wyszedł na wolność w 1925.

Grodzisk Mazowiecki (do 1928 Grodzisk) – miasto w woj. mazowieckim, w powiecie grodziskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grodzisk Mazowiecki. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. warszawskiego. Miasto posiada połączenia drogowe z Warszawą, Żyrardowem, Błoniem i Mszczonowem. Przez miasto przebiega linia warszawsko-wiedeńska, Centralna Magistrala Kolejowa i Warszawska Kolej Dojazdowa. W zachodniej części miasta przepływa rzeka Mrowna.

Policja – umundurowana i uzbrojona formacja przeznaczona do ochrony bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do jej głównych zadań należy pilnowanie przestrzegania prawa i ściganie przestępców, jak również zapewnienie ochrony i pomocy w sytuacjach kryzysowych zarówno wobec ludzi jak i mienia. Jeżeli jest to konieczne, policja nadzoruje na poziomie operacyjnym także wszelkie służby ratownicze.

W lipcu 1925 razem z Władysławem Hibnerem i Henrykiem Rutkowskim zgłosił się na ochotnika do zabójstwa Józefa Cechnowskiego, który został zidentyfikowany jako agent Policji w ruchu komunistycznym. 17 lipca 1925 zamachowcy oczekiwali na spotkanie z Cechnowskim na ulicy Zgoda w Warszawie, podczas którego mieli go zastrzelić. Podczas próby wylegitymowania przez dwóch wywiadowców policyjnych, Hibner, Kniewski i Rutkowski zaczęli strzelać, raniąc śmiertelnie policjanta Kazimierza Lesińskiego. Kniewski odłączył się następnie od pozostałej dwójki i uciekał ulicą Bracką, goniony przez policjantów i przechodniów, w tym przez policjanta konno. Trafiony w nogę przez wywiadowcę Antoniego Klimasińskiego, nadal się ostrzeliwał, lecz w końcu został obezwładniony przez policjantów.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Komunistyczny Związek Młodzieży Polskiej (KZMP) - komunistyczna organizacja młodzieży, działająca w Polsce w latach 1922 - 1938. Była nadzorowana przez wywiad ZSRR - kierowana pośrednio przez KPP.

Jak twierdzą prawicowi historycy i publicyści za popełnione czyny, Kniewski wraz z pozostałymi dwoma zamachowcami został skazany na karę śmierci (z uwagi na strzelanie do osób cywilnych zostali potraktowani jak przestępcy kryminalni, a nie polityczni i wyrok wykonano przez powieszenie zamiast przez rozstrzelanie). Jak stwierdza gen. Józef Kuropieska we "Wspomnienia dowódcy kompanii 1923-1934" wszyscy trzej zamachowcy zostali rozstrzelani.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

W czasach PRL, Hibner, Kniewski i Rutkowski zostali uznani za bohaterów ruchu robotniczego; w oficjalnej propagandzie i wydawnictwach encyklopedycznych byli przedstawiani jako "straceni za próbę zamachu na prowokatora". W opinii części historyków informacja o rozstrzelaniu jest prawdziwa.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Józef Kuropieska (ur. 25 maja 1904 w Jedlni, zm. 1 września 1998 w Warszawie) – generał broni Wojska Polskiego, poseł na Sejm PRL II i III kadencji z ramienia PZPR.

Przypisy

Wielka Encyklopedia Powszechna PWN, t. 5, Warszawa 1965

Bibliografia

Polski Słownik Biograficzny t. XIII, Wrocław-Warszawa-Kraków 1967-1968.