Włodzimierz II Monomach - Polski Serwis Naukowy

Włodzimierz II Monomach (ros. Владимир Мономах, ukr. Володимир Мономах, imię przyjęte na chrzcie: Wasyl) (ur. 1053, zm. 19 maja 1125) – wielki książę Rusi Kijowskiej (1113-1125), uznawany za jednego z najbardziej zasłużonych władców tego państwa.

Henryk IV (niem. Heinrich IV., ur. 11 listopada 1050 w Goslar, zm. 7 sierpnia 1106 w Liège) – król niemiecki od 1056 (faktycznie od 1065), cesarz rzymsko-niemiecki od 1084 do swojej abdykacji w 1105 , najstarszy syn cesarza Henryka III i jego drugiej żony Agnieszki z Poitou (Akwitańskiej). Był trzecim cesarzem z dynastii salickiej (zwanej inaczej dynastią frankońską).

Mścisław Fiodor Harald, zwany również Wielkim (ur. ok. poł. lutego 1076, zm. 15 kwietnia 1132) – książę kijowski (1125-1132) z dynastii Rurykowiczów.

Biografia

Był synem Wsiewołoda I Jarosławowicza i Anny Monomach, prawdopodobnie krewnej cesarza Konstantyna IX Monomacha. Pokrewieństwo z władcą bizantyjskim zapewniało mu uznanie międzynarodowe i zarazem ułatwiało prowadzenie dyplomacji.

Włodzimierz według jego własnych słów przeprowadził 83 kampanie wojskowe i 13 razy zawierał pokój z Połowcami. Początkowo w walkach wspierał go jego kuzyn Oleg Świętosławowicz. Sytuacja uległa zmianie po tym jak Świętopełk II przekazał Włodzimierzowi Czernihów, dotąd rządzony przez Olega. Ten zerwał sojusz i zawarł układ z Połowcami mający umożliwić mu odbicie miasta. Doprowadziło to do serii wojen i konfliktów kontynuowanych przez potomków obydwu władców.

Chrzest – w chrześcijaństwie obrzęd nawrócenia i oczyszczenia z grzechów, mający postać sakramentalnego obmycia wodą, któremu towarzyszy słowo (Ef 5,26). Jednoczy on z Tajemnicą paschalną, Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa dla uzyskania odrodzenia do nowego życia w Duchu Świętym, życia w wieczności. Jest to obrzęd wyznania wiary, czyniący członkiem Kościoła-Ciała Chrystusa (por. Rz 11,9). Był praktykowany w Judaizmie jako obmycie z rytualnej nieczystości. Do tej pory czynią to chasydzi w specjalnie do tego przeznaczonym baseniku zwanym mykwą. Jako obmycie rytualne jest praktykowany również w wielu innych religiach.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Od 1094 roku głównym patrymonium Włodzimierza był Perejasław. Kontrolował również Rostów, Suzdal i inne prowincje północne. Na ziemiach tych założył kilka miast, w tym nazwany jego imieniem Włodzimierz nad Klaźmą. Władca podjął próby zjednoczenia książąt Rusi w walce przeciw Połowcom. W tym celu zorganizował dwa kongresy: w Lubeczu w 1097 i w Dołobsku w 1103.

Wsiewołod I, nor. Wissewald, na chrzcie przyjął imię Andrzej (1029 lub 1030 - 13 kwietnia 1093) – ks. perejasławski, wielki książę kijowski (1078-1093), ks. czernihowski, ks. rostowski, suzdalski. Syn Jarosława Mądrego i Ingegerdy.

Czarna Msza - nazwa ceremonii, która rzekomo miała odbywać się na sabatach czarownic, naśladująca i parodiująca msze chrześcijańskie. Główną częścią takiej uroczystości miała być profanacja hostii, a jej finałem orgia.

Kiedy w 1113 zmarł Świętopełk II doszło do buntu mieszkańców Kijowa, którzy powołali na księcia Włodzimierza. Ten zgodził się przejąć władzę i pozostał księciem kijowskim aż do śmierci. Z instrukcji, którą wysłał do swoich dzieci wiemy o przeprowadzonych przez Włodzimierza reformach, mających na celu zmniejszenie napięć społecznych w stolicy.

Eupraksja (ur. 1071, zm. 20 lipca 1109 w Ławrze Pieczerskiej) – księżniczka kijowska, córka Wsiewołoda I i jego drugiej żony - Anny (córki chana Kipczaków). Była wnuczką księcia Jarosława Mądrego.

Wiaczesław Włodzimierzowic (ur. 1083 - zm. w grudniu 1154) - wielki książę kijowski (od 22 lutego 1139 do 4 marca 1139, czerwiec 1150, od marca do grudnia 1154), syn Włodzimierza Monomacha i Gythy z Wessex.

Włodzimierz zmarł w 1125 i został pochowany w soborze Mądrości Bożej (Sofijskim) w Kijowie. Potomni często określali okres jego rządów mianem złotego wieku tego miasta.

Małżeństwa i potomkowie

Włodzimierz był trzykrotnie żonaty:

z Gythą z Wessex. Z pierwszego małżeństwa pochodzili:

następca tronu Mścisław I Harald

Izjasław (zm. 1096, książę kurski)

Światosław (1079-1114, książę smoleński)

Roman Włodzimierzowic (1081-1119)

Wiaczesław Włodzimierzowic

NN. Z drugiego związku pochodzili:

założyciel Moskwy Jerzy Dołgoruki

Eufemia, późniejsza żona króla Węgier Kolomana

Maria, oddana za żonę pretendentowi do bizantyjskiego tronu, Leonowi Diogenesowi.

ostatnią prawdopodobnie była Jefimia - córka chana połowieckiego Aepy.

Ciekawostki

Z przydomkiem Włodzimierza (Monomach) wiąże się wiele legend, w tym kilka opowiadających o przeniesieniu z Konstantynopola na Ruś bezcennych skarbów takich jak Czapka Monomacha, czy ikona Matki Boskiej Włodzimierskiej.

Rozgłos w całej Europie zyskała siostra Włodzimierza, Eupraksja, żona cesarza Henryka IV. Rozwiodła się ona z władcą Niemiec, zarzucając mu, że chciał urządzić czarną mszę na jej nagim ciele.

Jerzy I Dołgoruki, (ros. Юрий Долгорукий), (ur. w latach 90. XI wieku, zm. 15 maja 1157) – kniaź rostowsko-suzdalski (od 1117) oraz wielki książę kijowski (1155-1157), szósty syn Włodzimierza II Monomacha. Uznawany za założyciela Moskwy.

Połowcy (nazywani też Kipczakami lub Komanami, a ich zachodnia część zwana była Kumanami) – lud pochodzenia ałtajskiego, który swoje pierwotne siedziby w VIII wieku miał na stepach Kazachstanu i południowej Syberii w górnym biegu rzeki Irtysz. Są spokrewnieni z Turkami seldżuckimi. Ich język, zwany także kipczackim należy do grupy języków wschodniotureckich. Golili głowy pozostawiając dwa długie warkocze. Charakterystyczne w ich ubiorze były krótkie kaftany.