Włodzimierz Odojewski - Polski Serwis Naukowy

Włodzimierz Odojewski (ur. 14 czerwca 1930 w Poznaniu) - polski pisarz, od 1971 na emigracji.

Jest synem muzyka; liceum skończył w Szczecinie, studiował ekonomię i socjologię w Poznaniu (ukończył w 1953). Należy do tzw. pokolenia "Współczesności" – w 1951 debiutował powieścią Wyspa ocalenia, zaprezentowaną na falach Polskiego Radia. Publikował utwory w tygodniku "Ziemia i Morze" w latach 1956-1957. Od 1959 w Warszawie, był m.in. kierownikiem Studia Współczesnego Teatru Polskiego Radia (od 1961). Stracił pracę w radiu po wydarzeniach marca 1968, w 1971 wyjechał na stałe z Polski.

Jan Jakub Kolski (ur. 29 stycznia 1956 we Wrocławiu) – polski reżyser, scenarzysta, operator i producent, autor filmów dokumentalnych, fabularnych, sztuk teatralnych, książek i piosenek.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

Osiadł w Niemczech Zachodnich, gdzie został szefem działu kulturalno-literackiego Radia Wolna Europa. Otrzymał wiele wyróżnień literackich, m.in. nagrodę młodych im. Tadeusza Borowskiego (1951), Nagrodę Kościelskich (1966), nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie i londyńskich "Wiadomości" (1973), Nagrodę Jurzykowskiego (1974), nagrodę Szwedzkiego Komitetu Katyńskiego (1976). Jest członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Rzeź wołyńska – masowa zbrodnia (czystka etniczna, ludobójstwo) dokonana przez nacjonalistów ukraińskich wobec mniejszości polskiej byłego województwa wołyńskiego II RP (w czasie wojny należącego do Komisariatu Rzeszy Ukraina), podczas okupacji terenów II Rzeczypospolitej przez III Rzeszę, w okresie od lutego 1943 do lutego 1944.

Najbardziej znany utwór Odojewskiego, Zasypie wszystko, zawieje... (Paryż 1973), ukazuje losy kuzynów - polskiego dziedzica, który powodowany koniecznością i poczuciem obowiązku zaciąga się do partyzantki polskiej i młodego dowódcy ukraińskiego oddziału partyzanckiego, który zostaje partyzantem przechodząc głęboką przemianą ku lokalnemu patriotyzmowi. Historia ta zaprezentowana jest na tle dramatycznych wydarzeń z wojennej historii stosunków polsko-ukraińskich, zwłaszcza tzw. ludobójstwa wołyńskiego. W powieści tej pojawia się także niezwykle wstrząsająco opisany wątek katyński. Doświadczenia głównego bohatera - zwłaszcza uczucia - opisane są z użyciem tzw. strumienia świadomości. Odojewski stosuje tu często technikę literacką polegającą na próbie oddania strumienia świadomości. Kresom ukrainnym Odojewski poświęcił także wcześniejsze powieści Wyspa ocalenia (Warszawa 1966) i Zmierzch świata (Warszawa 1962). W innych utworach - m.in. Miejsca nawiedzone (Łódź 1959), Kwarantanna (Warszawa 1960), Czas odwrócony (Warszawa 1965) - dominuje wątek wspomnień i przemijania.

Joanna Siedlecka (ur. 24 lutego 1949 w Białymstoku) – polska eseistka, reportażystka. Absolwentka UW: Wydziału Psychologii i Pedagogiki w 1972 i dziennikarstwa w 1974. Debiutowała w 1971 roku na łamach prasy studenckiej, pomiędzy 1975-1981 etatowy pracownik redakcji tygodnika studenckiego "itd", potem tygodnika "Kultura". Współpracowała z Ryszardem Kapuścińskim, którego była studentką, oraz m.in. z Teresą Torańską i Barbarą Łopieńską. Po zawieszeniu wydawania "Kultury" i negatywnej weryfikacji dziennikarki po 13 grudnia 1981 roku, J.Siedlecka zajęła się wyłącznie eseistyką. Od 2000 r. jest wykładowcą w Wyższej Szkole Dziennikarskiej im. M. Wańkowicza w Warszawie. Członkini Stowarzyszenia Pisarzy Polskich i Stowarzyszenia Wolnego Słowa.

Kresy Wschodnie lub po prostu Kresy – w okresie , podobnie jak obecnie. We wrześniu 1939 (patrz Dzikie Pola). Następnie, wschodnie rubieże Rzeczypospolitej Obojga Narodów.

Według zasobów archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej od lutego 1964 roku do grudnia 1965 roku był zarejestrowanym tajnym współpracownikiem Służby Bezpieczeństwa, kryptonim WO, WOd, W.

Inne utwory Odojewskiego:

Opowieści leskie (Warszawa 1954)

Upadek Tobiasza (Warszawa 1955)

Dobrej drogi, Mario! Kretowisko (Warszawa 1956)

Spisek Czarnych Orłów (Warszawa 1957)

Żeglarze Króla Jegomości (Warszawa 1957)

Białe lato (Poznań 1958)

Wyspa ocalenia (Warszawa 1966)

Zasypie wszystko, zawieje... (Paryż 1973)

Zabezpieczanie śladów (Paryż 1984)

Zapomniane, nieuśmierzone... (Berlin 1987)

Jedźmy, wracajmy... (Kraków 1993)

Oksana (Warszawa 1999)

...i poniosły konie (Warszawa 2006)

sztuki teatralne

słuchowiska radiowe

Adaptacje filmowe

W sierpniu 2009 roku Jan Jakub Kolski rozpocznie zdjęcia do filmu pod tytułem "Wenecja" na podstawie trzech opowiadań Włodzimierza Odojewskiego: "Cyrk przyjechał, cyrk odjechał", "Koń pułkownika" i "Sezon w Wenecji".

Marzec 1968 (8-23 marca 1968) – kryzys polityczny zapoczątkowany demonstracjami studenckimi, m.in. w Warszawie, Gdańsku, Krakowie i Poznaniu, brutalnie rozbitymi przez oddziały Milicji Obywatelskiej i Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej tzw. aktywu robotniczego.

Szczecin (łac. Sedinum lub Stetinum, niem. Stettin) – miasto na prawach powiatu, stolica i największe miasto województwa zachodniopomorskiego. Szczecin jest jednym z najstarszych i największych miast w Polsce (3. miejsce pod względem zajmowanej powierzchni i 7. pod względem liczby ludności). Szczecin jest członkiem Unii Metropolii Polskich. Miasto jest centrum aglomeracji szczecińskiej, skupiającej okoliczne gminy i miasta. Według danych z 31 grudnia 2009 miasto miało 406 307 mieszkańców.

Źródła:

Jan Zieliński, Leksykon polskiej literatury emigracyjnej, Lublin 1991.

Magdalena Rembowska-Płuciennik, Poetyka i antropologia. Cykl podolski Włodzimierza Odojewskiego, Kraków 2004.

Grzegorz Czerwiński, Po rozpadzie świata. O przestrzeni artystycznej w prozie Włodzimierza Odojewskiego, Gdańsk 2011.

[www.wimbp.lodz.pl/wimbp/pliki/kkkk/kkkk_nr3.pdf Wywiady z Odojewskim [w:] Książka krzepi, kusi, kręci nr 3/2007]. [dostęp 2012-04-15].

Linki zewnętrzne

Wywiad z Odojewskim nt. kontaktów z SB

Przypisy

Joanna Siedlecka, Kryptonim "Liryka". Bezpieka wobec literatów, Warszawa 2008, s. 358.