Włodzimierz Trzebiatowski - Polski Serwis Naukowy

Włodzimierz Trzebiatowski (ur. 25 lutego 1906 w Grodzisku Wielkopolskim, zm. 13 listopada 1982) – polski chemik, profesor uniwersytetów we Lwowie, a następnie Wrocławiu, autor szeregu prac monograficznych oraz podręczników, w tym obszernego, wielokrotnie wznawianego i uzupełnianego podręcznika akademickiego do chemii nieorganicznej, zwanego potocznie Chemią Trzebiatowskiego.

Wiktor Jakób (ur. 30 maja 1886 we Lwowie, zm. 5 lipca 1971 w Krakowie) - chemik, specjalizujący się w chemii nieorganicznej, przed II wojną światową profesor Politechniki Lwowskiej, nauczyciel i opiekun naukowy przyszłej profesor Bogusławy Jeżowskiej-Trzebiatowskiej. Po wojnie profesor Politechniki Śląskiej (1945-1951) i Uniwersytetu Jagiellońskiego (po 1951 do śmierci).

Doctor honoris causa (z łac. [doktor] dla zaszczytu) – honorowy tytuł naukowy nadawany przez uczelnie osobom szczególnie zasłużonym dla nauki i kultury. Nie wymaga posiadania formalnego wykształcenia, ale nadawany jest zazwyczaj[potrzebne źródło] osobom o wysokim statusie społecznym lub naukowym.

Życiorys

W 1924 ukończył gimnazjum humanistyczne im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu (obecnie I Liceum Ogólnokształcące im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu) i rozpoczął studia na Wydziale Chemicznym Politechniki Lwowskiej. Po studiach, które ukończył w 1929, został asystentem profesora Wiktora Jakóba, kierownika Katedry Chemii Nieorganicznej. W 1930 na Politechnice Lwowskiej uzyskał stopień doktora nauk technicznych, w 1934 habilitował się w zakresie chemii fizycznej (metalurgia proszkowa).

Chemia fizyczna, fizykochemia – jeden z głównych działów chemii zajmujący się poznaniem zjawisk fizycznych występujących w trakcie i na skutek przemian (reakcji) chemicznych. Chemia fizyczna zajmuje się także własnościami fizycznymi związków chemicznych wynikającymi bezpośrednio z ich struktury chemicznej. Ze względu na najwyższy spośród głównych działów chemii stopień użycia metod matematycznych jest też działem najbliższym fizyce. Zob. też fizyka chemiczna.

Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych im. Włodzimierza Trzebiatowskiego PAN - instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk z siedzibą we Wrocławiu, zajmujący się badaniem fizykochemicznych struktur ciała stałego oraz jej wpływu na własności fizyczne, chemiczne i spektroskopowe, ze szczególnym naciskiem położonym na badania w niskich temperaturach.

W latach 1935–1938 przebywał na stypendiach w Charlottenburgu, Zurychu, Fryburgu, Sztokholmie. W 1938 został mianowany profesorem nadzwyczajnym. Był kierownikiem Katedry Chemii Nieorganicznej Uniwersytetu Jana Kazimierza.

W czasie wojny był nauczycielem chemii w średniej chemicznej szkole zawodowej i brał czynny udział w tajnym nauczaniu na poziomie uniwersyteckim. W 1944 wrócił na krótko do poprzedniej funkcji na Uniwersytecie Jana Kazimierza.

We wrześniu 1945 wyjechał ze Lwowa do Wrocławia. W latach 1945–1952 był kierownikiem Katedry Chemii Nieorganicznej Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu, a także od 1950 do 1952 roku dziekanem Wydziału Matematyki, Fizyki i Chemii.

I Liceum Ogólnokształcące i Gimnazjum Dwujęzyczne im. Karola Marcinkowskiego – najstarsze państwowe liceum, nazywane również Marcinkiem w Poznaniu.

Poznań (, niem. Posen, jidysz פּױזן Pojzn, ros. - Познань) – jedno z najstarszych i największych polskich miast, położone nad rzekami Wartą i Cybiną, na Pojezierzu Wielkopolskim. Stolica Wielkopolski i województwa wielkopolskiego. W obrębie miasta znajduje się duży węzeł drogowy i kolejowy oraz międzynarodowy port lotniczy Ławica. Piąte pod względem liczby ludności miasto w Polsce i szóste pod względem powierzchni.

grób małżeństwa prof. Trzebiatowskich

W 1948 zorganizował pierwszy powojenny Walny Zjazd Polskiego Towarzystwa Chemicznego we Wrocławiu. W 1952 został wybrany członkiem-korespondentem Polskiej Akademii Nauk, w 1956 – członkiem rzeczywistym, w 1963 członkiem Prezydium PAN, od 1968 do 1971 wiceprezesem, a w latach 1972–1977 prezesem Polskiej Akademii Nauk.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska (ur. 19 listopada 1908 w Stanisławowie, zm. 16 grudnia 1991 we Wrocławiu) - fizykochemik, specjalizująca się w fizykochemii strukturalnej, spektroskopii, magnetochemii, chemii jądrowej i radiacyjnej. Współtwórczyni wrocławskiej szkoły chemii koordynacyjnej.

W latach 1963-1968 był dyrektorem Instytutu Chemii Nieorganicznej i Metalurgii Pierwiastków Rzadkich Politechniki Wrocławskiej.

Wspólnie z profesorem Romanem S. Ingardenem zorganizował we Wrocławiu w latach 1966-1967 Instytut Niskich Temperatur i Badań Strukturalnych PAN a dwa lata później Międzynarodowe Laboratorium Silnych Pól Magnetycznych i Niskich Temperatur PAN i był dyrektorem tej placówki aż do śmierci.

Wydawnictwo Naukowe PWN SA – polskie wydawnictwo z siedzibą w Warszawie, założone w 1951, w obecnej formie prawnej działające od 1997. Jednostka dominująca grupy kapitałowej, w skład której wchodzi kilkanaście przedsiębiorstw, głównie wydawnictw.

Grodzisk Wielkopolski (niem. Grätz) – miasto w woj. wielkopolskim, nad Letnicą (zw. też Rowem Grodziskim), w powiecie grodziskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Grodzisk Wielkopolski. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. poznańskiego.

W 1976 roku uzyskał tytuł doktora honoris causa Politechniki Wrocławskiej. W 1978 r. uzyskał w dowód uznania wrocławskiego środowiska naukowego nagrodę Kolegium Rektorów za rozwój i integrację tego środowiska. Rok później, w 1979 w uznaniu zasług wręczono mu na 26 zjeździe Towarzystwa Fizyków Polskich Medal im. Mariana Smoluchowskiego.

Cmentarz Osobowicki komunalny, założony w 1867 r. kilkakrotnie powiększany, obecnie największy cmentarz Wrocławia o pow. 52 ha. Znajduje się przy ul. Osobowickiej 47-59 (niem. Osswitzer Weg).

Politechnika Lwowska, politechnika we Lwowie, założona w 1843, otwarta w 1844, najstarsza po Szkole Akademiczno-Górniczej w Kielcach polska uczelnia techniczna, obecnie ukraińska szkoła wyższa.

W roku 1953 (tom 1) i 1954 (tom 2) wydany został jego podręcznik "Chemia organiczna" (Warszawa, PWN), następnie wielokrotnie wznawiany w uzupełnianych i poprawianych wersjach; od wydania 7 (1977) ukazywał się jako "Chemia nieorganiczna. Podręcznik chemii ogólnej i nieorganicznej dla wydziałów chemicznych politechnik i uniwersytetów". Ostatnie, 9 wydanie, opublikowane zostało w roku 1979.

Polska Akademia Nauk (PAN) – państwowa instytucja naukowa będąca z jednej strony placówką skupiającą najwybitniejszych polskich uczonych, na wzór Francuskiej Akademii Nauk, a z drugiej - siecią wspólnie zarządzanych państwowych instytutów naukowych, których celem jest prowadzenie badań naukowych o możliwie najwyższym poziomie naukowym.

Roman Stanisław Ingarden (ur. 1 października 1920 w Zakopanem) – polski fizyk matematyczny specjalizujący się w optyce i termodynamice statystycznej, syn filozofa Romana Witolda Ingardena, jest także znawcą współczesności, historii, kultury i języka japońskiego. Emerytowany profesor i doktor honoris causa Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

13 listopada 1982 zginął w wypadku samochodowym. Pochowany na cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu; obok, 9 lat później, spoczęła jego żona, prof. Bogusława Jeżowska-Trzebiatowska

W 1954 roku w 10 rocznicę Polski Ludowej odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Przypisy

’’Tytuły doktora honoris causa nadane przez Politechnikę Wrocławską. portal.pwr.wroc.pl. [dostęp 23 lutego 2011].
Włodzimierz Trzebiatowski w katalogu NUKAT. [dostęp 2011-02-23].
Uchwała Rady Państwa z dnia 16 lipca 1954 r. o nadaniu odznaczeń państwowych, Monitor Polski, 1954 nr 112 poz. 1566

Linki zewnętrzne

Sympozjum poświęcone Profesorowi Włodzimierzowi Trzebiatowskiemu

Włodzimierz Trzebiatowski