Włosy - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy anatomii. Zapoznaj się również z: włos (zegarmistrzostwo).

Mieszek włosowy z włosem:
1 – włos
2 – powierzchnia skóry
3 – sebum
4 – mieszek włosowy
5 – gruczoł łojowy

Włos w 200-krotnym powiększeniu

Miejsce normalnego występowania owłosienia u ludzi.

Włos (l.mn. włosy, łac. pili) – nitkowaty, zrogowaciały, wyspecjalizowany twór naskórka, występujący wyłącznie u ssaków, na powierzchni ich skóry, zbudowany z twardej, spoistej keratyny. W entomologii termin włosy (łac. comae, pili, chaetae) lub włoski stosowany jest w odniesieniu do niektórych wytworów oskórka stawonogów, w tym do szczecinek (saetae, setae).

Grzybice, mikozy (łac. mycoses) – grupa wysoce zaraźliwych chorób zakaźnych ludzi i zwierząt wywołana przez mikroskopijne grzyby (około 200 gat. z 250 000 opisanych).
Dół pachowy (łac. fossa axillaris) – jest to szczelina, która oddziela klatkę piersiową od ramienia. Powiększa się podczas unoszenia kończyny górnej, największa jest zaś przy odwiedzonym ramieniu pod kątem 45 stopni.

Włosy znajdują się na całej skórze, z wyjątkiem wewnętrznej strony dłoni, warg, podeszw i powierzchni zgięć stawów. Włosy wyrastają z zagłębień skóry tworzących kanał, zwany mieszkiem włosowym. Do tego kanału uchodzą przewody gruczołów łojowych. Włosy pełnią rolę termoregulacyjną (zob. sierść) i ochronną.

Głowa (caput) – część ciała zwierząt, zajmująca u człowieka i u innych ssaków szczytowe umiejscowienie (ewentualnie przednie). Szyja (collum) stanowi podporę dla głowy oraz drogę łączącą ją z tułowiem i kończyną górną.
Gruczoł łojowy (łac. glandula sebacea) – gruczoł pęcherzykowaty skóry ssaków wydzielający łój, który uchodzi do mieszka włosowego. Jego wydzielina natłuszcza włosy i naskórek. Rozwój i czynności gruczołu łojowego reguluje po części poziom hormonów płciowych w organizmie danej osoby. U człowieka widoczne jest to w okresie dojrzewania. Gruczołów tych nie posiadają walenie, syreny, kret złocisty i leniwce.

U człowieka (zob. owłosienie ciała) włosy mają jedynie ograniczone znaczenie termoregulacyjne. Zachowały się głównie na głowie, w okolicach pachowych, na rękach i nogach oraz w miejscach intymnych. Najmniejsze, słabo widoczne włosy (tzw. meszek) występują prawie na całej powierzchni skóry. Brwi, występujące tylko u człowieka, chronią oczy przed napływaniem potu i wody deszczowej. Częściową ochronę oka przed kurzem i drobnymi owadami zapewniają rzęsy.

Oko (Oko proste, oko złożone, plamka oczna, łac. oculus, l.m. oculi) – narządy receptorowe umożliwiające wykrywanie kierunku padania światła i jego intensywności oraz, wraz ze wzrostem złożoności konstrukcji, efektywny proces formowania obrazu, czyli widzenie.
Keratyna – białko fibrylarne (nierozpuszczalne w wodzie, cząsteczki białka tworzą włókna). W komórkach nabłonkowych człowieka zidentyfikowano dwadzieścia izoform cytokeratyn o masie cząsteczkowej od 40 do 70 kDa, natomiast w komórkach innych ssaków wykazano około dziesięciu izoform tzw. keratyn twardych, obecnych w wytworach skóry: piórach, wełnie, rogach, paznokciach i innych. Możemy wyróżnić keratynę miękką i twardą.

Obecność i stan włosów (będący odzwierciedleniem ogólnej kondycji zdrowotnej organizmu) pełni istotną rolę w doborze naturalnym.

Budowa

Włos składa się z:

łodygi,

korzenia,

opuszka (cebulki),

ujścia torebki włosowej (por skórny),

gruczołu łojowego,

otoczki włosa,

mięśnia przywłośnego,

część łączno-tkankowa torebki włosowej,

brodawki włosa.

Podstawowym składnikiem włosa jest keratyna; w pigmencie włosa znajduje się barwnik zwany melaniną, który nadaje kolor włosom, tłuszcze oraz związki mineralne.

Lakier do włosów – popularna nazwa alkoholowego, wodno-alkoholowego lub rzadziej wodnego roztworu żywicy, używanego do utrwalenia fryzury. W opakowaniu z pompką mechaniczną lub ze sprężonym gazem lakier aplikowany jest równomiernie na włosy w postaci aerozolu. Po odparowaniu rozpuszczalnika żywica tworzy cienką warstwę na powierzchni włosa oraz łączy skrzyżowane włosy, co pozwala na modelowanie i utrwalenie fryzury. W zależności od rodzaju żywicy, jej zawartości i obecności innych dodatków uzyskuje się lakiery o różnym stopniu trwałości, sztywności i odporności na zmienne warunki atmosferyczne.
Owady, insekty (Insecta) – gromada stawonogów. Najliczniejsza grupa zwierząt. Szacunkowa liczba gatunków owadów wynosi około 1 miliona. Są to zwierzęta wszystkich środowisk lądowych, wtórnie przystosowały się też do środowiska wodnego. Były pierwszymi zwierzętami, które posiadły umiejętność aktywnego lotu. Rozmiary ciała owadów wahają się od 0,25 mm do ponad 350 mm. W Polsce do najliczniej reprezentowanych rzędów owadów należą motyle, chrząszcze, błonkówki i muchówki. Owady mają olbrzymie znaczenie w przyrodzie, są wśród nich owady zarówno pożyteczne, jak i szkodniki, komensale i pasożyty. Nauka zajmująca się owadami to entomologia.

Keratyna wytwarzana jest w naskórku i zbudowana m.in. ze związków siarki i azotu. Chroni naskórek przed szkodliwymi czynnikami zewnętrznymi. Melanina nadaje kolor włosom i skórze. Rozróżniamy dwa rodzaje barwnika: ziarnisty i rozproszony. Ziarnisty nadaje włosom ciemny odcień, a rozproszony jasny. Im więcej we włosach barwnika rozproszonego tym włosy są jaśniejsze. Melanina nie rozpuszcza się w wodzie, natomiast rozpuszcza się w stężonych kwasach i zasadach.

Dobór naturalny (selekcja naturalna) – jeden z mechanizmów ewolucji biologicznej, prowadzący do ukierunkowanych zmian w populacji zwiększających ich przeciętne przystosowanie, czyli adaptację do warunków środowiskowych, poza okresem wymierania.
Przeszczep włosów jest zabiegiem z zakresu chirurgii plastycznej polegającym na przeniesieniu mieszków włosowych z okolic ciała nie podlegających łysieniu (okolica dawacza) na okolice pozbawione owłosienia (okolica biorcza). Zabieg ten jest najczęściej stosowany w leczeniu łysienia androgenowego u mężczyzn i u kobiet. W tych przypadkach przeszczepiane mieszki włosowe pochodzą z okolic z nie podlegających łysieniu (tylne i boczne okolice głowy) i są umieszczane w miejscach objętych procesem łysienia (okolica czołowa i centralna głowy). W wybranych przypadkach okolicą dawczą bywa skóra owłosiona twarzy, klatki piersiowej i pleców. Przeszczep włosów stosowany jest także w celu odtwarzania owłosienia w obrębie brwi, rzęs, wąsów, brody, klatki piersiowej, okolicy łonowej, blizn pourazowych, pooparzeniowych, pooperacyjnych i po naświetlaniach promieniami Roentgena (7) Dokładna obserwacja owłosienia na głowie wykazuje, że włosy rosną w zespołach składających się z jednego do czterech włosów. Stąd współcześnie wykonywany zabieg przeszczepu włosów polega na przenoszeniu tych zespołów, co daje naturalny efekt kosmetyczny (5). Przeszczepy uzyskuje się w dwojaki sposób:

Liczba włosów

Na głowie człowieka znajduje się od 100-150 tys. włosów.

Na 1 cm² przypada od 150-500 włosów ciemnych i od 180-750 włosów jasnych. Włosów jasnych jest więcej, ponieważ są cieńsze od włosów ciemnych.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)