Wściekli - Polski Serwis Naukowy

Wściekli (fr. les enragés) – najradykalniejsze, lewicowe stronnictwo podczas rewolucji francuskiej. Przedstawiciele Sankiulotów.

Język Québec oraz Ontario, Nouveau-Brunswick, – ok. 8 mln osób. Ok. 201 milionów używa francuskiego na całym świecie jako języka głównego (oszacowanie z r. 2009 wg Organisation mondiale de la Francophonie) a 72 miliony jako drugiego języka codziennego (w tym krajach Maghrebu). Wiele z tych osób mieszka w krajach, gdzie francuski jest jednym z języków urzędowych bądź powszechnie używanych (54 kraje). Paradoksalnie, w Algierii, Maroku, i Tunezji, gdzie nie ma statusu języka urzędowego jest bardziej rozpowszechniony niż w wielu krajach Czarnej Afryki, gdzie jest jedynym językiem urzędowym i używa go 96 milionów ludzi.

Hebertyści – nieformalny, radykalny odłam klubu kordelierów z czasów rewolucji francuskiej. Hebertyści opowiadali się za pełną równością społeczną. Zasiadając w Komunie Paryża i ciesząc się poparciem mas sankiulotów, prowadzili działalność dechrystianizacyjną. Oskarżeni przez jakobinów i dantonistów o demoralizację społeczeństwa i zdradę kraju, zostali w marcu 1794 roku skazani na śmierć i zgilotynowani. Przywódcą stronnictwa był Jacques-René Hébert, od którego nazwiska wzięło ono nazwę. Obok niego czołowymi działaczami byli Pierre-Gaspard Chaumette i Antoine-François Momoro.

Domagali się stosowania terroru, powszechnego prawa wyborczego oraz wprowadzenia ustroju republikańskiego. Żądali równości socjalnej i politycznej, darmowego rozdawnictwa zboża, zniesienia podatków na żywność. Zwalczali żyrondystów. Dążyli do wojny z Austrią. Opowiadali się za dyktaturą plebsu do tego stopnia, że proponowali eksterminację wszystkich bogatych. Na ich czele stał ksiądz Jakub Roux, a przedstawicielem w parlamencie był Babeuf. W późniejszym okresie rewolucji (po wyborach we wrześniu 1792) nazwali się Gwardią Narodową. W marcu 1794 roku doszło do rozbicia radykałów spod znaku Héberta – Hebertystów. W wyniku tych okoliczności pozbawieni wolności bądź zgilotynowani zostali również i działacze stronnictwa „wściekłych”.
Austria, Republika Austrii (Österreich ?/i, Republik Österreich ?/i) – państwo położone w Europie Środkowej, federacja dziewięciu krajów związkowych (landów).

Jacques-René Hébert (ur. 15 listopada 1757 w Alencon, zm. 24 marca 1794 w Paryżu), francuski dziennikarz i działacz polityczny doby rewolucji francuskiej, przywódca hebertystów.

Przypisy

Andrzej Marceli Cisek: Kłamstwo Bastylii. Warszawa: Fronda, 2010, s. 221, 431. ISBN 978-83-62268-68-9.