Wacław Iwaniuk - Polski Serwis Naukowy

Wacław Iwaniuk (ur. 17 grudnia 1912 w Starym Chojnie k. Chełma, zm. 5 stycznia 2001 w Toronto) – polski poeta, tłumacz, krytyk literacki, eseista.

Absolwent Państwowego Seminarium Nauczycielskiego, oraz Wolnej Wszechnicy Polskiej w Warszawie. Debiutował w 1933 r, w czasopiśmie "Kuźnica Młodych". Przed 1939 rokiem zamieszczał swoje wiersze m.in. w Kamenie, Okolicy Poetów, Zwierciadle, Kulturze. Jako stypendysta Funduszu Kultury Narodowej wyjechał na praktykę konsularną do Buenos Aires. Po wybuchu II wojny światowej zgłosił się na ochotnika do wojska polskiego we Francji. Walczył pod Narwikiem w szeregach Samodzielnej Brygady Strzelców Podhalańskich. Był żołnierzem 1 Dywizji Pancernej, z którą przeszedł cały szlak bojowy. Odznaczony za odwagę Krzyżem Walecznych, oraz medalami francuskimi i angielskimi. Po zakończeniu wojny został w Anglii i podjął studia w Cambridge. W 1948 r. wyjechał do Kanady. Mieszkał w Edmonton, Ottawie, oraz Toronto, gdzie w 1951 wespół z grupą przyjaciół założył klub literacko-artystyczny "Smocza jama". Swoje wiersze, artykuły, recenzje literackie oraz przekłady poezji anglojęzycznej publikował m.in. w Wiadomościach, Kontynentach, Oficynie Poetów, paryskiej Kulturze. W prasie krajowej utwory Iwaniuka zaczęto drukować dopiero w latach 80. (XX w.). Publikowano m.in. w Akcencie, Więzi, Kresach, Twórczości, Tygodniku Powszechnym. Wacław Iwaniuk jest autorem ponad 20 tomów poetyckich, książek prozatorskich, licznych artykułów krytycznych, recenzji, opracowań, tłumaczeń poetów amerykańskich i kanadyjskich.
We wczesnym okresie poezja Iwaniuka była pod silnym wpływem poetyki Józefa Czechowicza, znależć w niej można też echa autora "Sklepów cynamonowych", Bruno Schulza.

Chełm (ukr., ros. Холм – Chołm) – miasto na prawach powiatu we wschodniej Polsce. Znajduje się na południowy wschód od Lublina, na północ od Zamościa oraz na południe od Białej Podlaskiej, w odległości 25 km od granicy z Ukrainą. Leży nad rzeką Uherką, lewym dopływem Bugu.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Archiwum Wacława Iwaniuka znajduje się w Archiwum Emigracji w Bibliotece Uniwersyteckiej w Toruniu.

Twórczość

Poezja

Pełnia czerwca (1936)

Dzień apokaliptyczny (1938)

Czas Don Kichota (1946)

Dni białe i dni czerwone

Milczenia (1959)

Wybór wierszy (1965)

Ciemny czas (1968)

Lustro (1971)

Nocne rozmowy

Nemezis idzie pustymi drogami (1978)

Dark Times (1979)

Evenings on Lake Ontario. From My Canadian Diary (1981)

Kartagina i inne wiersze (1987)

Powrót (1989)

Moje obłąkanie (1991)

Zanim znikniemy w opactwie kolorów (1991)

Moje strony świata (1994)

W ogrodzie mego ojca (1998)

Proza

Podróż do Europy. Opowiadania i szkice (1982)

Ostatni romantyk. Wspomnienie o Józefie Łobodowskim (1998}

Przypisy

Poeta utrzymywał, że urodził się w 1915. Naprawdę był jednak 3 lata starszy niż podawał. Zachowały się księgi parafialne oraz dokumenty szkolne, studenckie i wojskowe, które jednoznacznie wskazują na 1912. Zob.: Jan Wolski: "Jakoś nie mogłem pisać sielanek...". W: Wacław Iwaniuk (1912–2001) – we wspomnieniach [on-line]. [dostęp 2010-08-19].
"Ze sceni i estrady", I. Habrowska-Jellaczyc i A. Tomaszewski, wyd. PFW, Toronto, 1987
w wierszu "Kafka i Schulz"

Literatura dodatkowa

Lisiewicz P.: Oszczepnik z Kartaginy. Nowe Państwo 2010, 9 (55), 30-34. [ISSN1895-4960]

Podróż w głąb pamięci: o Waclawie Iwaniuku szkice, wspomnienia, wiersze (pod redakcją Jana Wolskiego, Henryka Wójcika, Edwarda Zymana). Polski Fundusz Wydawniczy w Kanadzie, Toronto 2005

Linki zewnętrzne

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
z Wacława Iwaniuka

Archiwum Emigracji - archiwum W. Iwaniuka

Sylwetka Wacława Iwaniuka – Biblioteka Uniwersytecka KUL

Wacław Iwaniuk we wspomnieniach (Edward Zyman, Jan Wolski, Janusz Drzewucki) – Biblioteka Uniwersytecka KUL