Wacław Karłowicz - Polski Serwis Naukowy

Wacław Karłowicz, pseud. ks. Andrzej Bobola (ur. 15 września 1907 w Łasi, zm. 8 grudnia 2007 w Warszawie) – polski duchowny katolicki, w chwili śmierci najstarszy polski ksiądz kapelan powstania warszawskiego, przewodniczący Duszpasterzy Polski Walczącej, prałat, szambelan papieski, Kustosz Pamięci Narodowej. Syn Józefa i Anieli z domu Ciszkowskiej

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

Swoje dzieciństwo spędził w Łasi w leśniczówce . Ojciec był gajowym. Wacław Karłowicz dorastał w rodzinie z tradycjami patriotycznymi . Gimnazjum im. ks. Piotra Skargi ukończył w Pułtusku a seminarium duchowne w Warszawie. Święcenia kapłańskie otrzymał 31 stycznia 1932 r. z rąk Stanisława Galla. Był następnie katechetą w szkołach. Jako wikariusz przebywał w parafiach w Babicach (1932-1933), Św. Trójcy w Kobyłce (1933-1934), Wniebowzięcia NMP w Łowiczu oraz Św. Andrzeja w Warszawie-Mirowie.

Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis" – polski medal nadawany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego osobom lub instytucjom wyróżniającym się w dziedzinie twórczości artystycznej, działalności kulturalnej lub ochronie kultury i dziedzictwa narodowego. Medal nadawany jest w oparciu o ustawę z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej przez Ministra Kultury i Ochrony Dziedzictwa Narodowego.

Stare Miasto w Warszawie – najstarsze osiedle miejskie Warszawy będące zwartym zespołem architektury zabytkowej, przeważnie z XVII i XVIII wieku o średniowiecznym układzie zabudowy, otoczone pierścieniem murów obronnych z XIV–XVI wieku.

Po wybuchu II wojny światowej, uczestniczył w obronie Warszawy. Był katechetą tajnego nauczania, w szkołach państwowych i na kursach zawodowych w zakładach pracy. Współpracownik Kurii Polowej AK. W jego mieszkaniu istniał punkt kontaktowy dla kurierów podziemnych, podróżujących na trasie Warszawa – Londyn.

Stanisław Gall właściwie Stanisław Gała (ur. 21 kwietnia 1865 w Warszawie, zm. 11 września 1942 w Warszawie) - sufragan warszawski, biskup polowy Wojska Polskiego.

Łaś – wieś w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie makowskim, w gminie Rzewnie. Według administracji kościelnej miejscowość należy do parafii Szelków.

W czasie powstania warszawskiego kapelan batalionu "Gustaw-Antoni", współorganizował największy szpital powstańczy w czasie walk na Starym Mieście, w budynkach przykościelnych przy ul. Długiej 7. Później, do zakończenia wojny, przebywał w Babicach.

W 1947 r. razem z innymi kapelanami z czasów wojny był organizatorem nieformalnego związku pn. Księża-byli duszpasterze Polski Walczącej, którego był przewodniczącym. W czasach PRL organizował parafię św. Wacława na warszawskim Gocławku, był też jej emerytowanym proboszczem. 29 sierpnia 1967 uzyskał prawo noszenia rokiety i mantoletu. W 1979 wraz ze Stefanem Melakiem powołał Konspiracyjny Komitet Katyński. Był inicjatorem budowy pierwszego w Polsce pomnika ofiar zbrodni katyńskiej na warszawskich Powązkach w 1981. Do 1989 r. organizował nabożeństwa patriotyczne, odprawiane w rocznice powstań i święta narodowe. W 1995 r. z jego inicjatywy powstało "Stowarzyszenie Olszynka Grochowska", zabiegające o godne zagospodarowanie terenu, na którym rozegrała się bitwa pod Olszynką Grochowską.

Zbrodnia katyńska (ros. Катынский расстрел, ang. Katyn massacre) – zbrodnia stalinowska polegająca na rozstrzelaniu wiosną 1940 roku co najmniej 21 768 obywateli polskich, w tym ponad 10 tys. oficerów wojska i policji, na mocy decyzji najwyższych władz Związku Radzieckiego zawartej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku (tzw. decyzja katyńska). Egzekucji ofiar, uznanych za „wrogów władzy sowieckiej” i zabijanych strzałami w tył głowy z broni krótkiej, dokonała radziecka policja polityczna NKWD. W latach 1940–1990 władze ZSRR zaprzeczały swojej odpowiedzialności za zbrodnię katyńską, lecz 13 kwietnia 1990 roku oficjalnie przyznały, że była to „jedna z ciężkich zbrodni stalinizmu”. Wiele kwestii związanych ze zbrodnią katyńską nie zostało jak dotąd wyjaśnionych.

Polska Rzeczpospolita Ludowa (PRL) - oficjalna nazwa państwa polskiego w latach 1952-1989. Uprzednio w latach 1945-1952 ten sam organizm państwowy funkcjonował jako podmiot prawa międzynarodowego pod nazwą Rzeczpospolita Polska. Zwana propagandowo Polską Ludową - był to kolokwialny eufemizm na okres monopartyjnych rządów PPR, a od 1948 PZPR w Polsce.

Został pochowany na warszawskim cmentarzu w Marysinie Wawerskim.

Honory i odznaczenia

Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, następnie 22 maja 2007 Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi dla niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej, za działalność na rzecz odkrywania i upamiętniania prawdy o dziejach Narodu Polskiego. W 1996 został dznaczony Medalem Polonia Mater Nostra Est. W 1999 uhonorowany przez Radę Warszawy tytułem "Zasłużony dla Warszawy", a w 2006 otrzymał godność Honorowego Obywatela Warszawy.

Kazimierz Michał Ujazdowski (ur. 28 lipca 1964 w Kielcach) – polski polityk, doktor nauk prawnych, wicemarszałek Sejmu IV kadencji, w latach 2000–2001 minister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Jerzego Buzka, w latach 2005–2007 minister kultury i dziedzictwa narodowego w rządzie Kazimierza Marcinkiewicza, a następnie w rządzie Jarosława Kaczyńskiego, poseł na Sejm I, III, IV, V i VI kadencji.

Kobyłka – miasto i gmina w województwie mazowieckim, w powiecie wołomińskim. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa warszawskiego. W aglomeracji warszawskiej, ok. 17 km od centrum Warszawy w kierunku północno-wschodnim na Nizinie Mazowieckiej. Ma dogodne połączenia kolejowe oraz autobusowe ze stolicą. Położone na linii kolejowej do Białegostoku.

19 czerwca 2007 odebrał na Zamku Królewskim w Warszawie prestiżową nagrodę "Kustosz Pamięci Narodowej". 17 września 2007 minister kultury i dziedzictwa narodowego Kazimierz Michał Ujazdowski odznaczył go najwyższym odznaczeniem przyznawanym w obszarze kultury - Złotym Medalem Zasłużony Kulturze – Gloria Artis.

Order Odrodzenia Polski, Polonia Restituta - drugie najwyższe polskie państwowe odznaczenie cywilne, nadawane za wybitne osiągnięcia na polu oświaty, nauki, sportu, kultury, sztuki, gospodarki, obronności kraju, działalności społecznej, służby państwowej oraz rozwijania dobrych stosunków z innymi krajami. Ustanowione ustawą z 4 lutego 1921.

Ksiądz – współcześnie duchowny chrześcijański. W Kościele katolickim oraz Kościołach prawosławnych potoczne określenie prezbitera, czyli osoby której udzielone zostały stosowne święcenia kapłańskie albo osoba, której w Kościołach protestanckich powierzono urząd kościelny poprzez ordynację.

Przypisy

Linki zewnętrzne

40 pogrzebów dziennie. Z ks. Wacławem Karłowiczem, lat 97, ostatnim żyjącym kapelanem AK, uczestnikiem Powstania Warszawskiego, rozmawia Patrycja Bukalska, "Tygodnik Powszechny", 1.08.2004

Nowi honorowi obywatele Warszawy; Wirtualna Polska, 13.06.2006

Ostatni żyjący kapelan powstania warszawskiego kończy sto lat; Polskie Radio, 15.09.2007