Wacław Krzywiec - Polski Serwis Naukowy

Wacław Zbigniew Krzywiec herbu Ostoja (ur. 19 października 1908 w Petersburgu, zm. 12 marca 1956 w Gliwicach) – polski komandor porucznik.

Syn Aleksandra i Aleksandry z domu Hessing. W 1920 roku przyjechał wraz z rodzicami do Polski. Absolwent Szkoły Podchorążych Marynarki Wojennej, promowany 15 sierpnia na podporucznika marynarki z lokatą 15/15.

Służba wojskowa

Od września 1931 do lutego 1932 był dowódcą plutonu w Kadrze Floty. Od marca 1932 odbywał kurs aplikacyjny, w latach 1932-1933 był oficerem wachtowym na ORP "Mazur", następnie na ORP "Komendant Piłsudski". W 1934 roku był słuchaczem kursu elektrotechniki w Warszawie, potem odbywał staż we Francji.

Marynarka Wojenna Rzeczypospolitej Polskiej – jeden z czterech rodzajów polskich Sił Zbrojnych, obok Wojsk Lądowych, Sił Powietrznych i Wojsk Specjalnych. Odpowiada za obronę wybrzeża i wód terytorialnych. Pod względem organizacyjnym stanowi związek operacyjny – flotę. Od 25 czerwca 2010 roku funkcję dowódcy pełni adm. fl. Tomasz Mathea.

Na mapach: 54°36′43.6″N 18°46′51.1″E / 54.612111, 18.780861 ORP Wicher − niszczyciel (według polskiej nomenklatury okresu dwudziestolecia międzywojennego kontrtorpedowiec, z franc. contre-torpilleur) wchodzący w skład Polskiej Marynarki Wojennej, w służbie od 1930 roku, pierwszy nowoczesny okręt II Rzeczypospolitej. W latach międzywojennych pełnił funkcję jednostki flagowej Dywizjonu Kontrtorpedowców, odwiedzając wiele zagranicznych portów z kurtuazyjnymi wizytami. Jako jedyny z polskich okrętów swojej klasy uczestniczył w początkowej fazie kampanii wrześniowej, 3 września 1939 roku został zatopiony przez niemieckie samoloty.

1 stycznia 1935 awansował na porucznika marynarki. W latach 1934-1935 był II oficerem artylerii na ORP "Wicher". Od sierpnia do maja 1935 był dowódcą 32 baterii artylerii nadbrzeżnej 105 mm (tzw. "greckiej") na Helu. Jako pierwszy oficer artylerii ORP "Wicher" wziął w 1937 roku udział w wizycie Polskiej Marynarki Wojennej w Tallinnie i w Rydze. Od maja do lipca 1939 roku odbył szkolenie przeciwlotnicze w Centrum Wyszkolenia Artylerii Przeciwlotniczej.

Bitwa o Hel, także Obrona Helu - obrona Helu przez polskie oddziały w dniach od 1 IX do 2 X 1939 roku. Załoga Helu była ostatnią placówką, która bez żadnych nadziei wsparcia skapitulowała podczas obrony Wybrzeża w kampanii wrześniowej 1939.

Centrum Wyszkolenia Artylerii Przeciwlotniczej później Centrum Wyszkolenia Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej – ośrodek szkolenia wojskowego II Rzeczypospolitej powstały w 1930 roku w Warszawie.

Od 2 czerwca 1939 został mianowany dowódcą 24 baterii półstałej 2 MDAPlot na Helu, która w czasie 32 dni obrony Helu zestrzeliła ok. 13 samolotów niemieckich. Po poddaniu się Helu wziął udział w nieudanej próbie przedarcia się kutrem rybackim Hel-117 do Szwecji.

W czasie okupacji był więźniem oflagów XVIII A Lienz i II C Woldenberg.

Order Virtuti Militari (. Ustanowiony przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego 22 czerwca 1792 dla uczczenia zwycięstwa w bitwie pod Zieleńcami, po rozpoczęciu wojny polsko-rosyjskiej przeciwko konfederacji targowickiej, w obronie Konstytucji 3 Maja.

ORP Mazur - polski torpedowiec, a następnie szkolny okręt artyleryjski, służący w latach 1922-1939, dawny niemiecki V-105 z okresu I wojny światowej. Był to jeden z pierwszych okrętów PMW oraz pierwszy z dwóch polskich okrętów o tej nazwie. Został zatopiony 1 września 1939 przez niemieckie lotnictwo.

Po wojnie służył w Morskiej Grupie Operacyjnej w Elblągu. Mianowany kapitanem marynarki służył w 1 Samodzielnym Morskim Batalionie Zapasowym w Gdyni. Za obronę Helu został odznaczony krzyżem Virtuti Militari V klasy. W latach 1945-1946 był zastępcą komendanta miasta Gdyni, 1946-1947 został szefem Oddziału Okrętów Pomocniczych i Przystani głównego Portu MW.

Oficer Wachtowy (owu) - stanowisko oficerskie w dziale pokładowym na statku handlowym. Funkcję oficera wachtowego zalicza się do stanowisk na poziomie operacyjnym, niezbędnych dla zapewnienia bezpieczeństwa żeglugi. Odpowiada za aktualizację map, ksiąg locji, spisów latarń oraz za stan techniczny przyrządów nawigacyjnych. Z tego też względu nazywany jest oficerem nawigacyjnym.

Gliwice (śl. Glywicy, łac. Glivitium, niem. Gleiwitz, czes. Glivice albo Hlivice) - miasto w południowej Polsce na prawach powiatu w województwie śląskim, siedziba władz ziemskiego powiatu gliwickiego oraz diecezji gliwickiej.

22 lipca 1946 awansował na komandora podporucznika, został komendantem Portu Wojennego Gdynia. W latach 1947–1948 był dowódcą ORP "Błyskawica", który po wojnie wrócił z Wielkiej Brytanii do Polski. W latach 1949-1951 był dowódcą Dywizjonu Ścigaczy. Awansował na komandora porucznika. W 1951 został Szefem Tyłów Ochrony Wodnego Rejonu Bazy Głównej.

Porucznik marynarki (por. mar.) - wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający porucznikowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

Komandor podporucznik (kmdr ppor.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający majorowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

7 maja 1951 roku został niespodziewanie aresztowany przez Główny Zarząd Informacji Wojskowej. 21 lipca 1952 roku, po niezwykle brutalnym śledztwie, został skazany, w ramach tzw. "spisku komandorów", na karę dożywotniego więzienia pod sfabrykowanym zarzutem działalności szpiegowskiej.

"Spisek komandorów" - postępowanie karne prowadzone w latach 1950-1952 wobec 7 oficerów Marynarki Wojennej (MW) przez Główny Zarząd Informacji (GZI), na podstawie sfałszowanych dowodów. Zakończyło się wyrokami śmierci i dożywotniego więzienia wydanymi przez Najwyższy Sąd Wojskowy (NSW). W 1956 wszyscy skazani zostali zrehabilitowani. Sprawa zwana jest także "procesem komandorów" i "grupą 7 komandorów".

Komandor porucznik (kmdr por.) – wojskowy stopień oficerski w polskiej Marynarce Wojennej, odpowiadający podpułkownikowi w Wojskach Lądowych i Siłach Powietrznych. Jego odpowiedniki znajdują się także w marynarkach wojennych innych państw.

25 lutego 1956 roku został zwolniony warunkowo z powodu złego stanu zdrowia, zmarł zaledwie miesiąc później. Został pośmiertnie zrehabilitowany wraz z innymi oskarżonymi w tym procesie.

Odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari

Źródła

55 rocznica procesu

Julian Czerwiński, Małgorzata Czerwińska, Maria Babnis, Alfons Jankowski, Jan Sawicki. "Kadry Morskie Rzeczypospolitej. Tom II. Polska Marynarka Wojenna. Część I. Korpus oficerów 1918-1947." Wyższa Szkoła Morska. Gdynia 1996. (ISBN 83-86703-50-4)