Wacław Paszkowski - Polski Serwis Naukowy

Wacław Paszkowski

Wacław Julian Paszkowski (ur. 14 marca 1881 w Warszawie, zm. 6 lipca 1950 tamże) – polski inżynier technolog (żelbetnictwo), profesor Politechniki Warszawskiej, minister komunikacji w rządzie Józefa Świeżyńskiego (1918).

Był synem Macieja (inżyniera technologa, dyrektora kolei nadwiślańskiej, następnie moskiewsko-brzeskiej) oraz Marii z domu Groer. W latach 1899-1904 studiował na wydziale mechanicznym Petersburskiego Instytutu Technologicznego w Petersburgu, gdzie uzyskał stopień inżyniera technologa. Po studiach pracował (do 1906) jako projektant konstrukcji żelaznych i dźwigów w fabryce Towarzystwa Akcyjnego "Wł. Gostyński i S-ka" w Warszawie, zaprojektował m.in. żelazne konstrukcje wież warszawskiego kościoła pod wezwaniem Zbawiciela. W 1906 wyjechał na dwa lata do USA, gdzie był projektantem i nadzorcą budowy żelbetowych mostów kolejowych. Od 1908 pracował w biurze budowy nowego mostu (Most Poniatowskiego) w Warszawie. Od 1911 prowadził dział "Żelazo-Beton" w redakcji pisma "Przegląd Techniczny". W 1914 otworzył własne biuro projektowe.

Elektrownia Powiśle – elektrownia uruchomiona w 1904 w Warszawie na Powiślu, znana też pod nazwą Elektrownia Warszawska i Elektrownia Miejska. Elektrownia zbudowana jako prywatna w 1933 dostała się pod nadzór państwowy, w 1937 przejęta przez Zarząd Miasta Warszawy. Elektrownia działała w okresie obrony Warszawy w 1939 i w okresie powstania warszawskiego w 1944. Uruchomiona już w 1945 została zamknięta na początku lat 90. XX wieku.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

W latach 1914-1915 wykładał żelbetnictwo na Kursach Architektonicznych (stworzonych w Warszawie dla studentów uczelni zagranicznych, którym wybuch wojny uniemożliwił wyjazd na studia). W 1915 został członkiem Komisji Politechnicznej przy Wydziale Oświecenia Komitetu Obywatelskiego miasta Warszawy, brał udział w opracowywaniu programów i organizacji Politechniki Warszawskiej. W 1917 wykładał w zastępstwie budownictwo przemysłowe na Wydziale Budowy Maszyn, a od 1918 żelbetnictwo na Wydziale Inżynierii Lądowej oraz na Wydziale Architektury. W latach 1929-1932 był dziekanem Wydziału Inzynierii Lądowej, w 1936 zorganizował na Politechnice Warszawskiej specjalną pracownię badań betonu.

Sandomierz to miasto i gmina miejska w województwie świętokrzyskim, w powiecie sandomierskim, położona nad rzeką Wisłą (268,5 km od jej źródła i 673,7 km od jej ujścia do Morza Bałtyckiego), na siedmiu wzgórzach (stąd miasto nazywane jest czasem "małym Rzymem"), na granicy Wyżyny Sandomierskiej. Przemysłowa część miasta, zwana Nadbrzeziem leży na prawym brzegu Wisły, w Kotlinie Sandomierskiej, graniczy z Tarnobrzegiem, z którym tworzy konurbację. Nazwa miasta pochodzi od imienia Sędomir, rozpowszechnionego w całej Słowiańszczyźnie (por. czes., rus. i serbsko-chor. Sudomir).

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Od 23 października do 4 listopada 1918 był ministrem komunikacji w krótkotrwałym gabinecie Józefa Świeżyńskiego. W lipcu 1920 został członkiem Komitetu Przemysłowego przy Ministerstwie Spraw Wojskowych, w okresie wojny polsko-bolszewickiej kanonier w 1. pułku artylerii polowej. Po wojnie z ramienia Ministerstwa Przemysłu i Handlu likwidował demobil wojenny. W 1923 założył przedsiębiorstwo budowlano-inżynieryjne "W. Paszkowski, F. Próchnicki i S-ka", gdzie był przewodniczącym zarządu oraz kierownikiem prac inżynierskich. Jako projektodawca i kierownik robót uczestniczył we wznoszeniu wielu warszawskich budowli, m.in. siedziby Państwowej Szkoły Higieny (ul. Chocimska), gmachu rozdzielczego, kotłowni i fundamentów pod turbogeneratory Elektrowni Warszawskiej, hali fabrycznej Zbrojowni na Pradze.

Wisła (łac. i ang. Vistula, niem. Weichsel) – najdłuższa rzeka Polski, o długości 1047 km. Jest także najdłuższą rzeką w zlewisku Morza Bałtyckiego.

Politechnika Warszawska (PW) – państwowa wyższa uczelnia w Warszawie. Jest jedną z największych i najlepszych wyższych uczelni technicznych w Polsce oraz w Europie Środkowo-Wschodniej. Według ogólnoświatowego rankingu szkół wyższych Webometrics Ranking of World Universities opracowanego przez hiszpański instytut Consejo Superior de Investigaciones Científicas uczelnia zajmuje 3. miejsce w Polsce wśród uczelni technicznych, a w świecie 604. pośród wszystkich typów uczelni..

We wrześniu 1939 był członkiem Komitetu Obywatelskiego (kierowanego przez prezydenta Starzyńskiego). Podczas wojny ratował przed rozbiórką domy uszkodzone w wyniku działań wojennych; brał również udział w tajnym nauczaniu. Po 1945 był dyrektorem Oddziału Inżynieryjnego Społecznego Przedsiębiorstwa Budowlanego w Warszawie, kierował odbudową mostu kolejowego pod Cytadelą w Warszawie oraz mostów na Wiśle w Dęblinie i Sandomierzu.

Kościół Najświętszego Zbawiciela w Warszawie – kościół rzymskokatolicki, siedziba parafii Najświętszego Zbawiciela, znajdujący się w Warszawie przy pl. Zbawiciela w dzielnicy Śródmieście.

Petersburski Instytut Technologiczny (ros. Санкт-Петербургский государственный технологический институт) – wyższa państwowa uczelnia w Sankt Petersburgu, specjalizująca się w kierunkach politechnicznych, zwłaszcza takich jak: chemia, cybernetyka i różne kierunki techniczne. Uczelnia została założona w 1828 roku, aktualnie szkoli około 5000 studentów.

Był członkiem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego (od 1930) oraz Akademii Nauk Technicznych (od 1932). W 1931 przewodniczył komitetowi organizacyjnemu I Zjazdu Żelbetników Polskich, brał udział także w konferencjach zagranicznych. W 1934 współzakładał Polski Związek Inżynierów Budowlanych, 1945-1948 był jego prezesem.

I wojna światowa – pomiędzy od czasu wojen napoleońskich na kontynencie europejskim zakończony klęską Państw Centralnych, likwidacją mocarstw Świętego Przymierza i powstaniem w Europie Środkowej i południowej licznych państw narodowych. Mimo ogromu strat i wstrząsu nimi wywołanego wojna ta nie rozwiązała większości konfliktów, co doprowadziło do wybuchu II wojny światowej 21 lat po jej zakończeniu.

Wojna polsko-bolszewicka (wojna polsko-rosyjska 1919-1920) – wojna pomiędzy odrodzoną II Rzeczpospolitą a Rosją Radziecką, dążącą do podboju państw europejskich i przekształcenia ich w republiki radzieckie zgodnie z doktryną i deklarowanymi celami politycznymi ("rewolucja z zewnątrz") rosyjskiej partii bolszewików.

Był wybitnym badaczem technologii betonu. Stworzył oryginalne metody projektowania składu betonu, rozróżniania granulometrycznego piasku od żwiru, określenia zawartości pyłów w kruszywie. Opublikował m.in.: Żelbetnictwo (1919), Racjonalne wytwarzanie betonu w świetle prac amerykańskich (1926), Kruszywo jako materiał do wyrobu betonu (1930), Fizyczne cechy piasku w betonie (1933), Tabele do obliczania przekrojów żelbetowych (1946), Technologia betonu (1946), Teoria żelbetu (1948).

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.

Stefan Starzyński, pseudonim Lew (ur. 19 sierpnia 1893 w Warszawie, zm. 17 października 1943 w Baalberg k/Bernburga w filii obozu koncentracyjnego KL Dachau) – polski oficer, polityk, ekonomista, publicysta, w latach 1934–1939 prezydent Warszawy, obrońca Warszawy w 1939, w plebiscycie zorganizowanym przez redakcję "Gazety Wyborczej", "Radio Kolor" i Warszawski Ośrodek Telewizyjny wybrany "Warszawiakiem Stulecia".

Został pochowany na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie. Jego imieniem została nazwana ulica na warszawskim Wyględowie (część Mokotowa).

Źródła:

Polski Słownik Biograficzny, tom XXV (artykuł Stanisława Konarskiego)