Wadi Muluja - Polski Serwis Naukowy

Wadi Muluja (arab. وادي ملوية, fr. Oued Moulouya) – jedna z głównych rzek Maroka o długości 520 km. Ma źródła w środkowym Atlasie, a uchodzi do Morza Śródziemnego niedaleko granicy z Algierią. Poziom wody w ciągu roku ulega znacznym wahaniom, podobnie jak w przypadku innych rzek Afryki. Rzeka jest używana w irygacji. Jej dorzecze ma największą powierzchnię nie tylko z wszystkich rzek Maroka, ale z całej Północnej Afryki. Z powodu nieregularnych stanów wody rzeka nie jest żeglowna.
Po śmierci króla Leónu Alfonsa IX w 1230 roku, jego syn Ferdynand III, król Kastylii, zjednoczył ostatecznie oba królestwa. Unia ta okazała się trwała, a nowe państwo określano od tej pory jako królestwo Kastylii i Leónu. W połowie XIII wieku było to największe państwo na Półwyspie Iberyjskim, zajmujące 300 tys. km² i liczące 3 mln mieszkańców.

Afryka – drugi pod względem wielkości kontynent na Ziemi, ma 30,3 mln km² powierzchni, czyli ponad 20,3% ogólnej powierzchni lądowej naszego globu. Przechodzi przez niego południk 0°, obydwa zwrotniki i równik.

Około 6,4 km od ujścia rzeki, które tworzy deltę o długości 20 km i szerokości 4 km znajdują się Wyspy Chafarinas. Jednym z ważniejszych dopływów jest rzeka Wadi Za. W biegu rzeki wybudowane zostały dwie tamy: Mechra Homadi (zbudowana w 1957) i Mohamed V (1967), jednak są one obecnie bliskie zatkania.
Rzeka – naturalny, powierzchniowy ciek wodny płynący w wyżłobionym przez erozję rzeczną korycie, okresowo zalewający dolinę rzeczną. W Polsce przyjmuje się, że rzekę stanowi ciek wodny o powierzchni dorzecza powyżej 100 km².

Irygacja (nawadnianie) - uzupełnianie zasobów wody w glebie w celu zapewnienia odpowiednich warunków wegetacji roślin uprawnych. Stosowana od starożytności w Egipcie, Mezopotamii, Persji, Indiach, Sri Lance, Chinach, Peru.

Na obszarze ujścia i okolicznych terenów podmokłych utworzono obszary chronione, w tym w ramach konwencji ramsarskiej.
Historia

Rzeka ta wielokrotnie bywała wykorzystywana jako granica naturalna. Już w czasach starożytnego Rzymu oddzielała prowincję Mauretania Tingitana i Mauretania Caesariensis. Następnie wyznaczono tędy linię dzieląca strefy wpływów Kastylii i Aragonii mocy traktatu z Monteagudo z 1291 roku.

Aragonia była frankijską marchią graniczną z pierwszą historyczną stolicą w Jaca powstałą po najeździe muzułmanów na półwysep Iberyjski w 711. W czasach kryzysu państwa Franków Aragonia przekształciła się w samodzielne hrabstwo, zjednoczone w 925 z Królestwem Pampeluny (Nawarry). W wyniku dynastycznych podziałów w 1035 z Królestwa Nawarry zostało wydzielone Królestwo Aragonii, pierwszym królem został Ramiro I. W 1118 król Alfons I Waleczny odbił muzułmanom Saragossę i przeniósł do niej stolicę królestwa.

Język arabski – język należący do południowej grupy języków semickich, zapisywany alfabetycznym pismem arabskim od strony prawej do lewej. Kod ISO 639-3: ar/ara