Wajnachowie - Polski Serwis Naukowy

Wajnachowie (ludność nachska) - zbiorcza nazwa, jaką określa się blisko spokrewnionych ze sobą językowo i etnicznie Czeczenów i Inguszy. Najczęściej terminem tym posługują się przedstawiciele obydwu narodów, podkreślając pokrewieństwo i bliskość kulturową oraz językową.

Jafet (hebr. יֶפֶת/יָפֶת) – według biblijnej Księgi Rodzaju jeden z trzech synów Noego, brat Sema i Chama. Istnieje teoria, według której Jafet miał być przodkiem wszystkich Indoeuropejczyków[potrzebne źródło].

Język prasemicki – rekonstruowany wspólny język Semitów, prajęzyk, z którego wywodzą się wszystkie współczesne i historyczne języki semickie. Rozwinął się, obok staroegipskiego oraz protoberberyjskiego i protoczadyjskiego ze wspólnego przodka rodziny afroazjatyckiej – języka protoafroazjatyckiego.

Istnieją rozmaite hipotezy, wiążące Wajnachów (tj. Czeczenów i Inguszy) z rozmaitymi plemionami i ludami starożytności. Część badaczy uważa, iż przodkami Wajnachów mogli być Huryci, tworzący od III tysiąclecia przed Chrystusem aż do początku naszej ery zorganizowane państwa i ośrodki miejskie, między innymi: Mitanni, Alzi, Arrapha, Urartu. Charakterystyczne dla tej kultury były domostwa w postaci wież (baszt), wokół których lokowano całe osady (po czeczeńsku „alu”). Na ich ruiny do dziś można natknąć się na Kaukazie.

Mitanni – starożytne państwo założone przez Hurytów w północnej Mezopotamii i północnej Syrii w II tysiącleciu p.n.e. ze stolicą w Waszuganni (dotąd nie zidentyfikowana).

Etymologia ludowa – błędna etymologia, błędne wyjaśnianie znaczenia jakiegoś słowa na podstawie jego podobieństwa do innego niespokrewnionego słowa – np. wywodzenie nazwy "Włochy" od "włosów", lub "Częstochowy" od wyrazów "często" i "chować się". W rzeczywistości "Włochy" to wyraz pochodzenia germańskiego, który dawniej oznaczał mieszkańców cesarstwa rzymskiego, spokrewnione wyrazy to m.in. Wołoch oraz Walijczyk (ang. Welsh). Z kolei "Częstochowa" oznacza miejscowość należącą do kogoś o imieniu Częstoch, które wywodzi się od wyrazu "częstować".

Fakty językowe wskazują że przodkowie Wajnachów, razem z Prasemitami byli twórcami rewolucji neolitycznej na terenie Żyznego Półksiężyca.

Wspólne Czeczenom i Hurytom jest posługiwanie się przedrostkiem "nach", który stanowi część nazw różnych miejscowości. Zgodnie z etymologią ludową ma on pochodzić od imienia proroka "Noha" (tj. Noego). Jeden z jego synów – Jafet miał być wedle legendy protoplastą tego ludu.

Huryci – lud wywodzący się z Wyżyny Armeńskiej, później zasiedlający Mezopotamię. Założyli Mitanni, państwo w Azji Zachodniej (Bliski Wschód), zniszczone w XIV w. p.n.e. przez Hetytów, jak również byli dominującym elementem etnicznym w powstałych w XIII w. p.n.e. we wschodniej Anatolii państewkach urartyjskich. Utrzymywali dobre stosunki z faraonami Amenhotepem III i Amenhotepem IV Echnatonem. Ulegli potędze hetyckiego władcy Suppiluliumy I (ok. 1380-1346 p.n.e.), ostateczną klęskę ponieśli w XII w. p.n.e., kiedy podobnie jak ich niedawni pogromcy Hetyci zostali pokonani przez tzw. Ludy Morza.

Urartu, Ararat, Biajnili, Królestwo Wan (urart. – KURbi-a-i-na; orm. – Ուրարտու; tur. – Urartular; pers. – اورارتو) – starożytne państwo na Bliskim Wschodzie, na obszarze Wyżyny Armeńskiej (obecnie terytorium byłego Urartu znajduje się w granicach Armenii, Turcji i Iranu). Najwcześniejsze wzmianki o Urartu jako związku plemion pochodzą z XIII wieku p.n.e.; jako samodzielne państwo wymienione zostało w źródłach pisanych z VIII wieku p.n.e. Upadek królestwa nastąpił w VI wieku p.n.e., przedtem Urartu zajmowało silną pozycję wśród państw Bliskiego Wschodu [1].

Przypisy

Peering Into the Past, With Words - Science Bernice Wuethrich 19.05.2000