Walancina Koutun - Polski Serwis Naukowy

Walancina Michajłauna Koutun (biał. Валянціна Міхайлаўна Коўтун, właściwie Walancina Michajłauna Nowik, biał. Валянціна Міхайлаўна Новік; ur. 6 kwietnia 1946 w Dziemiachach, zm. 30 kwietnia 2011 w Pińsku) – białoruska pisarka, poetka, literaturoznawczyni, tłumaczka, dziennikarka i nauczycielka; kandydat nauk.

Radio Wolna Europa (Radio Wolna Europa/Radio Swoboda, ang. Radio Free Europe/Radio Liberty) – rozgłośnia finansowana przez Kongres Stanów Zjednoczonych, utworzona w 1949 z połączenia "Radia Wolna Europa" i "Radia Swoboda". Swoją misję określa następująco: "Promować wartości i instytucje demokratyczne przez rozpowszechnianie prawdziwych informacji i idei". Audycje tworzone są w ponad dwudziestu językach i nadawane na falach krótkich, przez satelity i Internet oraz retransmitowane lokalnie w wielu krajach na falach średnich i ultrakrótkich.

Język ukraiński (українська мова, ukrajinśka mowa) to język należący do grupy języków wschodniosłowiańskich. Posługuje się nim ponad 47 mln ludzi, głównie na Ukrainie, gdzie ma status języka urzędowego, używany jest również przez Ukraińców w Rosji, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Mołdawii, Polsce i na Białorusi. Współczesny alfabet ukraiński stanowi odmianę cyrylicy, a obecna ortografia ustalona została zasadniczo na początku XX wieku.

Biografia

Urodziła się 6 kwietnia 1946 roku we wsi Dziemiachy w rejonie rzeczyckim obwodu homelskiego Białoruskiej SRR, w rodzinie nauczyciela. W 1963 roku ukończyła szkołę średnią w Małotkowicach. W 1964 roku podjęła studia na Wydziale Filologii Lwowskim Uniwersytecie Państwowym. Na czwartym roku przeniosła się na Białoruski Uniwersytet Państwowy, który ukończyła w 1969 roku. W latach 1977–1980 uczyła się na aspiranturze przy Instytucie Sztuki, Etnografii i Folkloru Akademii Nauk Białoruskiej SRR. Uzyskała tytuł kandydata nauk (odpowiednik polskiego stopnia doktora).

Rejon rzeczycki (biał. Рэчыцкі раён) - rejon w południowo-wschodniej Białorusi, w obwodzie homelskim. Leży na terenie dawnego powiatu rzeczyckiego.

Białoruski Uniwersytet Państwowy (biał. Беларускі Дзяржаўны Унівэрсытэт, ros. Белорусский Государственный Университет) – białoruski uniwersytet państwowy z siedzibą w Mińsku, założony w 1921.

W 1963 roku pracowała jako wychowawczyni na obozach letnich dla pionierów w szkole średniej w Parszewicach (obecnie Brzozowice) w rejonie pińskim. W latach 1969–1970 pracowała jako nauczyciel języka i literatury w szkole średniej w Wornianach w rejonie ostrowieckim, a w latach 1970–1976 jako konsultant literacki Sielskiej gaziety. Od 1976 roku była współpracownikiem literackim, a od 1979 – redaktorem działu krytyki i literaturoznawstwa czasopisma Połymia. Od 1982 roku była szefem redakcji literatury dla młodzieży wydawnictwa Junactwa. Od 1990 roku pełniła funkcję starszego redaktora oddziału prozy czasopisma Połymia. Od 1993 roku była przewodniczącą Ogólnobiałoruskiej Kobiecej Fundacji Świętej Eufrozyny Połockiej.

Rejon piński (biał. Пі́нскі раён, Pinski rajon, ros. Пи́нский райо́н, Pinskij rajon) – rejon w południowo-zachodniej Białorusi, w obwodzie brzeskim.

Narodowa Akademia Nauk Białorusi (biał. Нацыянальная акадэмія навук Беларусі, Nacyjanalnaja akademija nawuk Biełarusi) - białoruska akademia nauk znajdująca się w Mińsku. Jednym z jej priorytetowych zadań jest regulowanie języka białoruskiego.

Wielokrotnie występowała w audycjach Radia Swaboda.

Działalność literacka

Walancina Koutun publikowała w druku swoją twórczość od 1966 roku. Od 1976 roku była członkiem Związku Pisarzy ZSRR (wg innego źródła – od 1975 roku była członkiem Związku Pisarzy Białorusi), a od 1997 roku – członkiem Związku Pisarzy Ukrainy. W 1986 roku otrzymała Nagrodę Literacką Związku Pisarzy Białoruskiej SRR im. A. Kulaszowa za tomik poezji Metranom. Jednym z ważnych tematów jej twórczości jest analiza osobowości białoruskiej poetki Ciotki Ałaizy Paszkiewicz, której poświęciła poematy: Na złomie małanki (1979), Sud Ałaizy (1985) i powieść Kryż miłasernaści (1988–1996). Pisała także jako krytyk, literaturoznawca i tłumacz z języków: rosyjskiego, ukraińskiego i innych. Jest autorką artykułów i dwóch książek na temat folkloru w białoruskiej poezji współczesnej.

Organizacja Pionierska imienia W.I. Lenina, powszechnie nazywana pionierami (ru Всесоюзная пионерская организация имени В. И. Ленина) - radziecka, polityczna organizacja skupiająca dzieci w ZSRR.

Język białoruski (беларуская мова, biełaruskaja mowa) – należy do grupy języków wschodniosłowiańskich. Liczba osób posługujących się tym językiem wynosi około 9 milionów.

Twórczość

Walancina Koutun jest autorką licznych zbiorów wierszy i prozy:

Zbiór poezji Kalarowyja wiosły (1971);

Zbiór poezji Na uźlocie dnia (1977);

Zbiór poezji dla dzieci My robim kazku (1983);

Zbiór poezji Metranom (1985);

Zbiór poezji dla dzieci Wiasoły zaasad (1986);

Zbiór poezji Listy da ciabie (1988);

Zbiór opowiadań Kalinawaja hronka załataja (1988)

Powieść Paklikanyja (2002, czasopismo Połymia) – poświęcona Eufrozynie Połockiej.

a także książek:

Eufrozyna Połocka (ur. około 1101-1104 - zm. 23 maja 1173 w Jerozolimie) - księżniczka Księstwa Połockego, święta mniszka prawosławna szczególną czcią otaczana na Białorusi, pierwsza kobieta-święta na wschodniosłowiańskim obszarze.

Ałaiza Paszkiewicz (biał. Алаізa Пашкевіч); ur.15 lipca 1876 w folwarku Pieszczyna na Grodzieńszczyźnie na Białorusi, zm. 5 lutego 1916 w Wilnie) – białoruska poetka

Światło narodnaha słowa: Paetyczny ład biełaruskaj narodnaj pieśni (1984);

Krynica paezji: Na szlachach epizacyi (1987).

Przypisy

↑ Walancina Michajłauna Koutun (biał.). Witebska Biblioteka Obwodowa im. Lenina. [dostęp 2011-05-03].
↑ Pres-służba SBP: Pamierła Walancina Koutun (biał.). Związek Pisarzy Białoruskich, 2011-04-30. [dostęp 2011-05-02].
↑ Pamierła piśmieńnica Walancina Koutun (biał.). Radio Swaboda, 2011-05-01 14:27. [dostęp 2011-05-02].