Walentin Głuszko - Polski Serwis Naukowy

Walentin Głuszko

Walentin Pietrowicz Głuszko, ros. Валентин Петрович Глушко (ur. 2 września 1908 r. w Odessie zm. 10 stycznia 1989 r. w Moskwie) – rosyjski specjalista w zakresie techniki rakietowej, pionier w tej dziedzinie. Członek Akademii Nauk ZSRR. Absolwent Uniwersytetu Leningradzkiego (1929), kierował Laboratorium Dynamiki Gazów w Leningradzie, gdzie prowadził badania paliwa do silników rakietowych.

Absolwent (z łac. absolvens, kończący) – osoba, która ukończyła pewien etap edukacji w jednostce organizacyjnej, wchodzącej w skład systemu oświaty.

Mir (ros. Мир, po polsku pokój) – zbudowana przez Związek Radziecki załogowa stacja orbitalna, która od wystrzelenia jej pierwszego modułu w 1986, do jej kontrolowanej deorbitacji w 2001, okrążała Ziemię poruszając się po niskiej orbicie okołoziemskiej. W pierwszych latach swojego istnienia Mir był używany tylko przez Związek Radziecki i współpracujące z nim państwa w ramach programu Interkosmos. Po rozpadzie ZSRR na stację zaczęli latać również astronauci innych narodowości, w tym ze Stanów Zjednoczonych.

W 1930 r. przeprowadził badania nad zastosowaniem różnych materiałów do napędu rakiet, w latach 1930–1931 zbudował pierwsze rosyjskie silniki rakietowe na paliwo ciekłe. Od 1932 r. pracował z Siergiejem Korolowem. W 1938 r. został aresztowany i osadzony w specjalnym więzieniu TsKB-29. Uwolniono go w 1944 r. i wysłano do Niemiec, gdzie odpowiadał za zebranie dokumentacji silników rakietowych V-2. Był współtwórcą radzieckich rakiet balistycznych. Od 1972 r. był głównym konstruktorem radzieckiego programu kosmicznego.

Przestrzeń kosmiczna – przestrzeń poza obszarem ziemskiej atmosfery. Za granicę pomiędzy atmosferą a przestrzenią kosmiczną przyjmuje się umownie wysokość 100 km nad powierzchnią Ziemi, gdzie przebiega umowna linia Karmana. Ściśle wytyczonej granicy między przestrzenią powietrzną a przestrzenią kosmiczną nie ma. Fizycy przyjmują 80-100 km.

Sztuczny satelita – satelita wykonany przez człowieka poruszający się po orbicie wokół ciała niebieskiego. Pierwszym sztucznym satelitą Ziemi został wystrzelony przez Związek Radziecki w 1957 Sputnik 1.

Był twórcą silników RD-107 i RD-108 dla międzykontynentalnej rakiety balistycznej R-7, która po modernizacji posłużyła do wyniesienia w kosmos pierwszych satelitów Ziemi i pierwszego kosmonauty. Pod jego kierunkiem powstały silniki dla rakiet nośnych Proton i Energia oraz system radzieckiego wahadłowca Buran (lot w kosmos w 1988 r.). Kierował też pracami nad doskonaleniem kolejnych wersji statków Sojuz, nadzorował budowę stacji orbitalnych Salut i podstawowego modułu stacji Mir.

Nagroda Leninowska (ros. Ленинская премия) – jedno z najwyższych radzieckich odznaczeń państwowych za osiągnięcia w nauce, technice, literaturze, sztuce, architekturze oraz dziennikarstwie i publicystyce.

Bohater Pracy Socjalistycznej (ros. Герой Социалистического Труда) to tytuł przyznawany w latach 1938-1991 przez Radę Najwyższą ZSRR za szczególne zasługi dla Państwa Radzieckiego. Wraz z tytułem przynawano Order Lenina, Medal "Sierp i Młot" oraz dyplom Prezydium Rady Najwyższej ZSRR. Pierwszy tytuł ten uzyskał Józef Stalin w 1939.

Został odznaczony m.in. dwukrotnie Medalem "Sierp i Młot" Bohatera Pracy Socjalistycznej (1956 i 1961), pięciokrotnie Orderem Lenina, Orderem Rewolucji Październikowej oraz Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy. Laureat Nagrody Leninowskiej (1957) i dwukrotnie Nagrody Państwowej ZSRR (1967 i 1984).

Order Rewolucji Październikowej (ros. Орден Октябрьской революции) – order ustanowiony decyzją Prezydium Rady Najwyższej ZSRR z 31 października 1967 na cześć 50-lecia rewolucji październikowej.

Rakietowy pocisk balistyczny – pocisk rakietowy, którego najistotniejszymi cechami są lot po parabolicznej krzywej balistycznej z napędem silnikowym jedynie w części trasy oraz wyposażenie w układ naprowadzania. Na etapie wznoszenia, lot odbywa się dzięki napędowi za pomocą jednego bądź więcej silników rakietowych, dalsze zaś etapy lotu odbywają się dzięki wykorzystaniu energii nadanej pociskowi w fazie silnikowej oraz sile grawitacji ziemskiej. Zastosowanie pocisków balistycznych opiera się na przenoszeniu do celu głowicy bojowej o charakterze konwencjonalnym bądź masowego rażenia.