Walther Model - Polski Serwis Naukowy

Otto Moritz Walther Model (ur. 24 stycznia 1891 w Genthin niedaleko Magdeburga, zm. 21 kwietnia 1945 w Lintorf w Zagłębiu Ruhry) – niemiecki strateg wojskowy i dowódca wojsk hitlerowskich, od 30 marca 1944 feldmarszałek, mający opinię zagorzałego zwolennika Adolfa Hitlera. Nazywany był często "strażakiem Hitlera" z powodu przydzielania mu szczególnie trudnych zadań.

Konstanty Ksawerowicz Rokossowski, ros. Константин Ксаверьевич [Константинович] Рокоссовский (ur. 21 grudnia 1896 w Warszawie, zm. 3 sierpnia 1968 w Moskwie) – polski i radziecki dowódca wojskowy, Marszałek Polski oraz Marszałek Związku Radzieckiego, dwukrotny Bohater Związku Radzieckiego, poseł na Sejm PRL I kadencji, wicepremier PRL (1952–1956), minister obrony narodowej PRL (1949–1956), wiceminister obrony narodowej ZSRR (1958–1962), deputowany do Rady Najwyższej ZSRR 2., 5., 6. i 7. kadencji.
Medal Pamiątkowy 1 października 1938 (niem. Medaille zur Erinnerung an den 1. Oktober 1938 ) (używano także nazwy Sudetenland-Medaille (pol. Medal Kraju Sudetów)) – niemieckie odznaczenie nadawane za udział w zajęciu Sudetów na mocy układu monachijskiego.

Okres do wybuchu II wojny światowej

Ojciec Walthera Modela początkowo był nauczycielem w Kolegium, a następnie pracował jako dyrektor w szkole muzycznej, a jego matką była Marie (z d. Demmer). Po zdaniu matury i ukończeniu szkoły w Naumburg nad rzeką Saale (Soława), Walther rozpoczął karierę wojskową w roku 1909 jako fahnenjunker w 52. Regimencie piechoty w Chociebużu. W tym samym roku, już w stopniu Fähnrich, wstąpił do szkoły wojskowej w Nysie (ówczesne Neisse). W przeciągu roku został promowany do stopnia podporucznika w 1. Batalionie w Krośnie Odrzańskim (ówczesne Crossen an der Oder).

Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (Lëtzebuerg) to państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.
Olsztyn (niem. Allenstein ?/i, dawniej hist. pol. Holstin, łac. Holsten, prus. Alnāsteini) – największe miasto i stolica województwa warmińsko-mazurskiego, powiat grodzki Olsztyn, stolica powiatu ziemskiego olsztyńskiego, archidiecezji warmińskiej, a od 1992 r. metropolii warmińskiej i luterańskiej diecezji mazurskiej. Główny ośrodek gospodarczy, edukacyjny i kulturowy, siedziba władz i najważniejszych instytucji regionu, a także ważny węzeł kolejowy i drogowy. Według danych GUS populacja Olsztyna wynosi 176 457 (stan na 31.12.2009).

Wraz z wybuchem I wojny światowej w 1914 roku został mianowany adiutantem w tym batalionie, zaś pod koniec tego roku promowany do stopnia oficera regimentu. W roku 1915 awansował do stopnia porucznika. Po awansie został skierowany na kurs do Sztabu Generalnego, po ukończeniu którego został oficerem 10 Brygady Piechoty, a następnie szefem kompanii w 8 Regimencie. Jeszcze w roku 1917 został odkomenderowany jako oficer łącznikowy do Oberste Heeresleitung. Tam jako szef oddziału operacyjnego 18 listopada 1917 otrzymał stopień kapitana. Na początku 1918 roku Model został skierowany do rezerwowej dywizji piechoty.

Ardeny (Las Ardeński, fr. Ardennes) - silnie zalesione góry w południowo-wschodniej Belgii (rozciągają się również na Luksemburg i Francję). Ich średnia wysokość to około 400-500 metrów, a najwyższym szczytem jest Signal de Botrange 692 m n.p.m. (najwyższy szczyt Belgii). Od północy i zachodu góry opływa Moza. Ardeny są najrzadziej zaludnioną częścią Belgii. Należą do hercyńskiej strefy fałdowań Europy. Zbudowane z utworów paleozoicznych, wśród których przeważają piaskowcowo-ilasto-węglanowe osady dewonu. Obszar Ardenów był silnie deformowany w czasie ruchów kaledońskich i hercyńskich.
Bitwa na Łuku Kurskim – bitwa rozegrana w dniach 4 lipca - 23 sierpnia 1943 roku pomiędzy siłami niemieckimi a radzieckimi, powszechnie uważana za największą bitwę pancerną drugiej wojny światowej. Zakończyła się przegraną Niemców i przejściem Armii Czerwonej do kontrofensywy, dzięki której wyzwolono Orzeł i Biełgorod (5 sierpnia), a następnie Charków (23 sierpnia).

Po zakończeniu wojny Model pozostał w XVII Korpusie Armijnym, a następnie został przeniesiony do oddziałów granicznych "Wschód". W lipcu 1919 roku został przydzielony do 7 Brygady Reichswehry stacjonującej w Westfalii, a później do 14 Regimentu piechoty w Konstancji. Pomimo zakazów Traktatu Wersalskiego był odpowiedzialny za werbowanie ochotników przybywających z terenów Kurlandii.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Günther Hans von Kluge (ur. 30 października 1882 w Poznaniu, zm. 19 sierpnia 1944 na autostradzie w okolicach Metzu) – oficer niemiecki, feldmarszałek Wehrmachtu.

Jesienią 1920 roku objął stanowisko szefa MG-Kompanie w 18. Regimencie piechoty. Po pięciu latach służby na tym stanowisku, 1 października 1925 roku Model został skierowany do 8 Regimentu piechoty stacjonującego w Görlitz. Służył tu do 30 września 1928, po czym oddelegowano go na stanowisko nauczyciela taktyki i historii wojen do 3 dywizji piechoty. W roku 1929 awansował do stopnia majora, a 1 listopada 1932 roku do stopnia podpułkownika (oberstleutnanta). W 1933 Model był odpowiedzialnym za "oddziały techniczne" Sztabu Generalnego.

Zgorzelec (niem. Görlitz ?/i, grnłuż. Zhorjelc, dlnłuż. Zgórjelc cz. Zhořelec) – miasto przygraniczne w województwie dolnośląskim, w polskiej części Łużyc Górnych, na prawym brzegu Nysy Łużyckiej, w Obniżeniu Żytawsko-Zgorzeleckim. Przed 1945 stanowiło prawobrzeżną część Görlitz. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa jeleniogórskiego.
Krzyż Zasługi Wojskowej (niem.: Militärverdienstkreuz, skrót: MVK), medal, od 1914 order za zasługi wojskowe w szeregach cesarsko-królewskiej armii austriackiej (od 1867: austro-węgierskiej), nadawany (wyłącznie oficerom) w latach 1849 – 1918, uznawany przez władze II RP.

Kolejne szczeble kariery wojskowej przychodziły równie szybko – 1 października 1934 roku Model był już pułkownikiem, a 1 listopada tego samego roku został komendantem 2. Regimentu piechoty w Olsztynie. 15 października 1935 roku objął kierownictwo wydziału technicznego w Sztabie Generalnym Wojsk Lądowych. Trzy lata później, 1 marca 1938 roku, otrzymał stopień generała majora (najniższy stopień generalski Wehrmachtu) i został szefem Sztabu Generalnego IV Korpusu Armijnego.

Zagłębie Ruhry (niem. Ruhrgebiet) – zagłębie przemysłowe w Niemczech w kraju związkowym Nadrenia Północna-Westfalia. Położone nad rzeką Ruhrą a także w pobliżu rzeki Ren. Powierzchnia Zagłębia Ruhry w oficjalnych granicach wynosi 4435 km², zaludnienie: 5 317 565 mieszk. (stan: 01.10.2004).
Grupa armii – nazwa największego zgrupowania operacyjnego działającego na danym teatrze operacyjnym, składającego się z kilku armii lub armii i kilku samodzielnych korpusów. Nazwa stosowana wymiennie z pojęciem frontu.

Lata 1939-1941

Niemieckie plany ataku na Polskę

Podczas kampanii wrześniowej był szefem sztabu IV Korpusu Armijnego, a później szefem Sztabu 16. Armii. W czasie operacji Fall Gelb, czyli najazdu na Francję, Belgię, Holandię i Luksemburg, był dowódcą 3. Dywizji Pancernej, a następnie XLI Korpusu Pancernego. 1 kwietnia 1940 roku otrzymał awans do stopnia generała porucznika.

Kurt Zeitzler (ur. 9 czerwca 1895 w Cossmar koło Luckau w rodzinie pastora. - zm. 25 września 1963 w Hohenasschau w Górnej Bawarii) niemiecki wojskowy, w latach 1942-1944 pełnił funkcję szefa sztabu generalnego wojsk lądowych.
Rosjanie (ros. русские/russkije) - jedna z grup etnicznych należąca do wschodnich Słowian, zamieszkująca głównie Rosję i sąsiadujące kraje. Potocznie słowo Rosjanie jest używane do określenia wszystkich obywateli Rosji, podobnie jak często czyniono to wobec obywateli Związku Radzieckiego. Natomiast we współczesnym języku rosyjskim dla określenia osoby o dowolnym pochodzeniu etnicznym, która jest obywatelem Rosji, używa się poprzednio uznawane za przestarzałe i książkowe słowo россиянин/rossijanin. Etniczni Rosjanie stanowią około 80% ludności Rosji. Pochodzenie Rosjan (jako wspólnoty narodowo-etnicznej) nie jest jasne.

3. Dywizja Pancerna. pod dowództwem Modela stanowiła najbardziej wysunięty na północ związek pancerny Grupy Armii "B" i miała za zadanie osłaniać prawą flankę uderzenia przez Ardeny. Atakując przez Gembloux i Charleroi dotarła do Arras, gdzie razem z 7 Dywizją Pancerną i elementami Dywizji Pancernej SS "Totenkopf" odparła 21 maja ostatnią próbę wyrwania się z kotła Brytyjskiego Korpusu Ekspedycyjnego. Następnie wzięła udział w operacji Rot – właściwym uderzeniu na Francję. 4 czerwca 1940 Model zaatakował pozycje francuskie pod Compiegne, a po ich przełamaniu uderzył na południe, przez Reims i Briare, kończąc kampanię w okolicach Limoges. 3 Dywizja Pancerna pod dowództwem Modela odniosła ogromne sukcesy przy minimalnych stratach własnych.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).
III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Kampanię francuską Model zakończył przy granicy ze Szwajcarią.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)