Wanda Klaff - Polski Serwis Naukowy

Wanda Klaff (ur. 6 marca 1922 w Gdańsku, stracona 4 lipca 1946 w pobliżu Gdańska) - niemiecka nadzorczyni SS (SS-Aufseherin) w hitlerowskim obozie koncentracyjnym Stutthof i zbrodniarka wojenna.

Wanda Klaff (trzecia od lewej w I rzędzie) w czasie procesu w Gdańsku

Urodziła się w Gdańsku jako córka Ludwika Kalacińskiego (który od 1941 r. nazywał się Kalden), gdańskiego kolejarza. Podpisała volkslistę. Szkołę podstawową ukończyła w 1938. Do 1942 pracowała w fabryce marmolady, następnie jako konduktorka tramwajowa. W 1942 r. wyszła za mąż za Willego Klaffa. W 1944 Klaff została SS-Aufseherin, czyli nadzorczynią w podobozie Stutthofu Praust (pol. Pruszcz Gdański). W podobozie tym katowała i biła wiele więźniarek. 5 października 1944 przeniesiono ją do kolejnego podobozu Sttuthofu o nazwie Russoschin. I tutaj znana była ze swego sadyzmu i okrucieństwa.

Volkslista (niem. Deutsche Volksliste DVL) – niemiecka lista narodowościowa wprowadzona 2 września 1940 na podstawie reskryptu Heinricha Himmlera. Na terenach Rzeczypospolitej Polskiej anektowanych przez III Rzeszę w czasie II wojny światowej, volkslistę wprowadzono zarządzeniem z 4 marca 1941.

Procesy załogi Stutthofu to cztery duże procesy członków załogi hitlerowskiego obozu koncentracyjnego Stutthof przed sądami polskimi oraz kilka procesów pojedynczych członków załogi obozu przed sądami innych państw (zwłaszcza RFN). W sumie osądzono niewielki procent zbrodniarzy z liczącej 2 tys. ludzi załogi Stutthofu. Przed sądami stanęli nie tylko członkowie SS, lecz także niemieckie nadzorczynie oraz więźniowie funkcyjni (kapo i sztubowi). Zarzuty obejmowały udział w zamordowaniu ok. 60 tys. ludzi zarówno w obozie głównym, jak i w podobozach Stutthofu (w szczególności przez masowe rozstrzeliwanie, gazowanie, głodzenie, maltretowanie więźniów czy ich zabijanie zastrzykami fenolu).

Uciekła z obozu na początku 1945. 11 czerwca 1945 Klaff została aresztowana przez władze polskie w mieszkaniu swoich rodziców w Gdańsku przy ul. Paul-Berikeweg 187. W areszcie chorowała na tyfus. Została jedną z oskarżonych w pierwszym procesie załogi Stutthofu przed Specjalnym Sądem Karnym w Gdańsku. Podczas składania wyjaśnień stwierdziła: "Jestem bardzo inteligentna i oddana służbie w obozach. Biłam przynajmniej dwie więźniarki dziennie". Klaff została skazana na śmierć przez powieszenie i stracona publicznie z innymi skazanymi w dniu 4 lipca 1946 o godzinie 17 na Chełmie w Gdańsku.

Rusocin (niem. Russotschin) – duża wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie gdańskim, w gminie Pruszcz Gdański, którą zamieszkuje ok. 1000 osób.

SS-Aufseherin (niem. Aufseherin - strażniczka, l. mn. SS-Aufseherinnen) – nadzorczynie niemieckie pełniące służbę w obozach koncentracyjnych w latach 1938-1945. Rekrutowano je do obozowej załogi z ramienia SS-Gefolge. Po ukończeniu kilkumiesięcznego szkolenia oraz pozytywnej weryfikacji przełożonych były wcielane do różnych załóg nadzorczych w ośrodkach masowej zagłady. SS-Aufseherinnen nosiły specjalne uniformy o kroju wojskowym, broń krótką, a także w poszczególnych przypadkach mogły posiadać psa służbowego. Wśród nadzorczyń nie wprowadzono stopni wojskowych lecz hierarchię funkcyjną. Słowo określające SS-Aufseherin posiada kilka spolszczonych wersji, które używane były przez więźniów: aufzejerka, auzejerka, auzjerka, aufszerka, aufseherinka, aufscherka.

Źródła

Hinrichtung von Kriegsverbrechern (Stracenie zbrodniarzy wojennych)