Warcisław III - Polski Serwis Naukowy

Warcisław III (ur. ok. 1211 r., zm. 17 maja 1264 r.) – książę dymiński z dynastii Gryfitów, syn Kazimierza II i Ingardy, kuzyn Barnima I Dobrego.

Lata panowania

Rządy opiekuńcze

W chwili śmierci swego ojca był małoletni. Rządy opiekuńcze nad księstwem dymińskim, do czasu osiągnięcia przez niego wieku sprawnego, objęła jego matka Ingarda (dwór jego rezydował w Dyminie na Pomorzu Przednim). Potwierdzają ten stan liczne dokumenty sygnowane jej własną i męża pieczęcią. W latach 1219-1221, Warcisław III za sprawą króla Danii Waldemara II został pozbawiony na rzecz Rugii części swojego księstwa. W 1222 r. – co potwierdził Barnim III – stał się fundatorem parafii w Komorowie, w pobliżu jeziora Malchim.

Osadnictwo - całokształt działalności grup ludzkich wywołujący zmiany w środowisku geograficznym. Obejmuje ono proces zajmowania, podziału i użytkowania terenu wraz ze wszystkimi wytworami powstałymi w ramach tej działalności i służącymi jej. (wg Z. Woźniaka)
Gryfici – dynastia książąt pomorskich panująca na Pomorzu Zachodnim od XII do XVII wieku. Nazwa rodu ukształtowała się w XV wieku i została zaczerpnięta od Gryfa, którego członkowie rodziny używali jako swojego herbu od 1214 roku.

Samodzielne rządy

Pieczęć Warcisława III z 1225 r.

Książę dymiński był "słabego charakteru", pokojowo nastawiany do polityki (związany z obozem duńskim). Pierwszy dokument sygnowany jego pieczęcią pochodził z ok. 1225 r. Żoną Warcisława III była Zofia (według Lubinusa - łac. Sophia Guisiaca), córka Albrechta I i Matyldy z Blakenburga. Małżeństwo obojga zawarte zostało ok. 1236 r. Zbiegło się ono w czasie z zawarciem układu w Kremmen (20 czerwca 1236 r.), gdzie (łac.) puer - takim terminem określano jeszcze wiek chłopięcy Warcisława - miał stać się lennikiem margrabiów brandenburskich, odstępując im miasta: Stargard Meklemburski, Beseritz i Wüstrow oraz całość księstwa wołogoskiego. Osłabiał tym samym swoje księstwo, poddając je pod władanie Branbenburgii, prawdopodobnie na wypadek bezpotomnej śmierci. Pod ogromnym naciskiem Barnima I układu tego nie zrealizowano. W późniejszych walkach z brandenburczykami odzyskano część ziem ze Stargardem, które zostały przekazane przez mnichów kołbackich - Branbenburgii.

Bolesław Pobożny (ur. między 1224 a 1227, zm. 13 lub 14 kwietnia 1279) – książę wielkopolski w latach 1239–1247 (według niektórych historyków tylko książę na Ujściu w latach 1239–1241), książę kaliski w latach 1247–1249, książę gnieźnieński w latach 1249–1250, w latach 1250–1253 usunięty, książę gnieźnieńsko-kaliski w latach 1253–1257, w całej Wielkopolsce w latach 1257–1273, od 1261 roku w Lądzie, książę regent na Mazowszu w latach 1262–1264, w Bydgoszczy w latach 1268–1273, w Inowrocławiu w latach 1271–1273, od 1273 roku książę gnieźnieńsko-kaliski.
Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Ruiny klasztoru Eldena w Greifswaldzie

Tablica upamiętniająca pochówek Warcisława III w Eldenie

Warcisław III dążył do nawiązania współpracy z książętami Wielkopolski, w czasie rozbicia dzielnicowego Polski. Kronika Wielkopolska wskazuje, że w 1258 r. książę zachodniopomorski udzielał Bolesławowi Pobożnemu pomocy zbrojnej w sile 600 ciężkozbrojnych, przeciwko Kazimierzowi kujawskiemu. W roku następnym Bolesław w dowód wdzięczności za udzieloną pomoc, wspomógł Warcisława w wojnie ze Świętopełkiem gdańskim. Wojna toczyła się w okolicach Słupska.

Pomorze Zachodnie (pol.Pomorze Nadodrzańskie, kasz. Zôpadnô Pòmòrskô, niem. Pommern) - kraina historyczno-geograficzna nad dolną Odrą i mniejszymi rzekami uchodzącymi do Zatoki Pomorskiej, między Reknicą a Łebą. Na zachodzie przechodzi w Meklemburgię i Brandenburgię, na południu w ziemię lubuską oraz Wielkopolskę (Krajnę), a na wschodzie w Pomorze Gdańskie.
Kołbacz (hist. Colbac, niem. Kolbatz) – wieś w województwie zachodniopomorskim, w powiecie gryfińskim, w gminie Stare Czarnowo, nad Płonią, 3,5 km na zachód od Miedwia, 2 km na wschód od Wzgórz Bukowych. Według danych z 2006 zamieszkana przez 1400 osób.

Warcisław III i jego kuzyn Barnim I, celem wzmocnienia swojej władzy zachęcali do osadnictwa na terenach swoich domen. Barnim I osiedlał przede wszystkim ludność niemiecką na obszarach wschodnich, podczas gdy Wacisław III, rządzący na terenach zachodnich, namawiał do osiedlenia osadników holenderskich i duńskich. Od 1234 r. Barnim i Warcisław konkurowali ze sobą w zakładaniu miast. Warcisław ufundował m.in. Greifswald (1250 r.), Demmin (1249 r.) i Kołobrzeg (1255 r.) Dwa lata przed śmiercią w 1262 r. podpisał dokument lokacyjny na prawie lubeckim, w którym osiedle Nowe miasto nad Regą - (łac. Nova civitas supra Regam) otrzymało prawa miejskie, a także 100 łanów ziemi, w okolicach dolnego biegu rzeki Regi (dzisiejsze Gryfice).

Barbara Warcisławówna (ur. ?, zm. 1300, w Marianowie) – domniemana księżniczka dymińska, ksieni klasztoru w Marianowie, prawdopodobna córka Warcisława III, księcia dymińskiego i Zofii.
Eilhardus Lubinus, także Eilhard Lubinus (właśc. Eilert Lübben, ur. 23 marca 1565 w Westerstede, zm. 2 czerwca 1621 w Rostocku) – matematyk i kartograf niemiecki, również poeta i teolog protestancki.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)