Warnołęka - Polski Serwis Naukowy

Warnołęka (do 1945 niem. Wahrlang) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Nowe Warpno. Miejscowość jest usytuowana na Równinie Polickiej nad Zalewem Szczecińskim (Zatoka Warnołęcka) w Puszczy Wkrzańskiej. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 114.

Agroturystyka – forma wypoczynku w warunkach zbliżonych do wiejskich. Może być połączona z pracą u osoby zapewniającej nocleg. Traktowana jako alternatywne do rolnictwa źródło dochodu mieszkańców wsi.

Województwo szczecińskie lub województwo zachodniopomorskie zostało utworzone z tzw. Ziem Odzyskanych po II wojnie światowej od Niemiec. 14 marca 1945 r., jeszcze przed całkowitym oddaniem tych terenów pod administrację polską, Rząd Tymczasowy Rzeczypospolitej Polskiej podzielił je na okręgi. Jednym z nich był Okręg III - Pomorze Zachodnie, który obejmował także fragment ziemi lubuskiej i polskiej części Łużyc (dzisiejsza większa część województwa lubuskiego). Z części położonej nieco na północ od rzek Warty i Noteci utworzono 28 czerwca 1946 r. nowe województwo. Pierwotnie jego stolicą był Koszalin, później siedzibę przeniesiono do Szczecina. Powierzchnia wynosiła 30.251 km² (drugie co do wielkości, po poznańskim na 14 województw), a zamieszkiwało je 892.600 mieszkańców (w 1946 r.) Obejmowało ono obszar obecnego obecnego województwa zachodniopomorskiego oraz część zachodnią województwa pomorskiego.

Historia

Wieś o średniowiecznym rodowodzie, jako własność cysterek ze Szczecina. Opiekowały się one miejscowym kościołem, który w 1535 r. stał się filią kościoła w Nowym Warpnie. Od połowy XIX w. obszar wokół Warnołęki był gminą, którą dzielono na: wieś Wahrlang (Warnołęka), osadę Friedrichshof, leśniczówkę Moorbrügge (Mszczuje) oraz majątek Steinbrinkshof. Od 1872 r. wieś była siedzibą obwodu policyjnego oraz od 1874 obwodu Urzędu stanu cywilnego. Ówcześni mieszkańcy zajmowali się głównie rolnictwem, hodowano bydło, trzode, owce oraz kozy. Ostatecznie obszary wokół wsi rozparcelowano w latach 20. i 30. XX wieku

Zalew Szczeciński (niem. Stettiner Haff, Oderhaff, Pommersches Haff) – zalew, laguna przybrzeżna, zatoka Morza Bałtyckiego w jego południowej części. Akwen obejmuje powierzchnię od 666,5 do 687 km², na terytorium Polski i Niemiec. Uchodzi od niego rzeka Odra, dzięki czemu akwen jest częścią jej rozbudowanego systemu ujściowego.

Sołectwo – współcześnie w Polsce jest to jednostka pomocnicza gminy, charakterystyczna dla obszarów wiejskich. Obszar, zakres działania sołectwa i jego organów określa rada gminy w statucie sołectwa.

W czasie II wojny światowej niezniszczona, wieś została zajęta pod koniec kwietnia 1945 r. przez wojska radzieckie (2 Front Białoruski – 2 Armia Uderzeniowa) i później oddana po administrację polską, przybyli pierwsi polscy osadnicy. W drugiej połowie XX w. mieszkały tu przeważnie rodziny rolników i leśników.

III Rzesza Niemiecka (niem. Das Dritte Reich) – nieoficjalna nazwa państwa niemieckiego pod rządami NSDAP w latach 1933–1945 – oficjalnie państwo nosiło nazwę Rzesza Niemiecka (Deutsches Reich), używano także nazwy Rzesza Wielkoniemiecka (Großdeutsches Reich).

Powiat Ueckermünde (niem. Landkreis Ueckermünde) - dawny pruski/niemiecki powiat istniejący w latach 1818-1950 w Meklemburgii-Pomorzu Przednim ze stolicą we Ueckermünde (Wkryujście).

Przynależność polityczno-administracyjna

1815-1866: Związek Niemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Anklam (1815-1818), powiat Ueckermünde

1866-1871: Związek Północnoniemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Ueckermünde

1871-1918: Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Ueckermünde

1919-1933: Rzesza Niemiecka (Republika Weimarska), kraj związkowy Prusy, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Ueckermünde

1933-1945: III Rzesza, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Ueckermünde

1945-1952: Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie, powiat szczeciński

1952-1975: Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie, powiat szczeciński

1975-1989: Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie, gmina Nowe Warpno

1989-1998: Rzeczpospolita Polska, województwo szczecińskie, gmina Nowe Warpno

1999-teraz: Rzeczpospolita Polska, województwo zachodniopomorskie, powiat policki, gmina Nowe Warpno

Demografia

1850 – 512 mieszk.

1867 – 761 mieszk.

1871 – 700 mieszk.

1905 – 660 mieszk.

1932 – 581 mieszk.

1939 – 590 mieszk.

Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Warnołęce

Zabytki

W miejscowości znajduje się kościół ryglowy z XVIII wieku.Jest to budowla jednosalowa wzniesiona na planie prostokąta, z wieżą i szczelinowymi oknami.od strony północnej znajduje się dobudowana w późniejszym okresie zakrystia. Na wyposażeniu kościoła znajduje się:

cynowy świecznik z 1740 roku

spiżowy dzwon z 1727 roku

empora chóralna

Osobny artykuł: Kościół Matki Bożej Częstochowskiej w Warnołęce.

zabudowa wiejska z XIX/XX w.

Komunikacja i turystyka

Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 114 łącząca Tanowo-Police-Trzebież-Brzózki-Warnołęke-Nowe Warpno. Na obszarze zabudowanym Warnołęki droga ma kilka niebezpiecznych zakrętów. Z tego powodu zarówno kierowcy jak i rowerzyści oraz piesi powinni zachować szczególną ostrożność wymaganą od uczestników ruchu drogowego.

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).

II Rzesza Niemiecka, niem. Deutsches Reich – oficjalne określenie niemieckiego państwa narodowego założonego w 1871 roku przez polityka Ottona von Bismarcka. Było ono także określane jako Deutsches Kaiserreich (Cesarstwo Niemieckie), a po jego upadku jako Druga Rzesza (Zweites Reich).

Obecnie miejscowość ma charakter rolniczo - wypoczynkowy (gospodarstwa agroturystyczne).

Przez wieś prowadzi Szlak "Puszcza Wkrzańska".

Bibliografia

Encyklopedia Szczecina. T. Suplement 2. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2007, s. 323-324. ISBN 9788389341532. (pol.)

Zobacz też

Gosienica

Linki zewnętrzne

Architektura w Warnołęce

Mapy: Emapi • Google Maps • Targeo • Zumi

Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

Polska, oficjalnie Rzeczpospolita Polska – państwo położone w Europie Środkowej nad Morzem Bałtyckim. Graniczy z Niemcami (na zachodzie), Czechami i Słowacją (na południu), Ukrainą i Białorusią (na wschodzie), na północnym wschodzie z Litwą oraz na północy z Rosją (obwód kaliningradzki). Ponadto polska granica wyłącznej strefy ekonomicznej na Bałtyku graniczy ze strefami Danii i Szwecji.

Powiat szczeciński – powiat istniejący do roku 1975 na terenie obecnego powiatu polickiego (woj. zachodniopomorskie). Jego ośrodkiem administracyjnym był Szczecin. Powiat szczeciński wchodził w skład województwa szczecińskiego i miał identyczne granice jak dzisiejszy powiat policki.