Warszawa Wileńska - Polski Serwis Naukowy

przekierowanie z „Dworzec Wileński”. Zapoznaj się również z: projektowana stacja metra o tej samej nazwie.

Warszawa Wileńska – jeden z warszawskich dworców kolejowych. Znajduje się przy zbiegu al. "Solidarności" i ulicy Targowej, oraz cerkwi Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny i zespołu budynków b. Dyrekcji Kolei Państwowych. Niebawem powstanie w najbliższej odległości stacja II linii metra warszawskiego, tworząc tym samym z dworcem kolejowym duży węzeł komunikacyjny. Stacja obsługiwana jest przez Koleje Mazowieckie.

Koleje Mazowieckie (KM) – spółka pasażerskich przewozów kolejowych utworzona wspólnie przez samorząd województwa mazowieckiego oraz Przewozy Regionalne Sp. z o.o. (obecnie bez udziałów), na bazie dotychczasowego Mazowieckiego Zakładu Przewozów Regionalnych tejże spółki.
Kolej Warszawsko-Petersburska, Droga Żelazna Warszawsko-Petersburska (Петербурго-Варшавская железная дорога, Petierburgo-Warszawskaja żeleznaja doroga) – historyczna linia kolejowa łącząca Warszawę z Petersburgiem w Rosji. Była to druga linia kolejowa na ziemiach ówczesnego Królestwa Polskiego, otwarta w 1862.

Jest stacją pasażerską z dworcem czołowym. Według kategoryzacji PKP, dworzec ma kategorię B.

Obecnie dworzec stanowi część centrum handlowego Wileńska mieszczącego m.in. kilkadziesiąt sklepów oraz hipermarket Carrefour.

Historia

Dworzec Petersburski przed 1915

Dworzec Wileński, nazywany pierwotnie Petersburskim, powstał w 1863 jako stacja początkowa Kolei Warszawsko-Petersburskiej, czyli linii kolejowej z Warszawy do Petersburga (przez Wilno). Również jest jednym z pierwszych dworców kolejowych w Polsce. Projektantem dworca był absolwent cesarskiej Akademii Sztuk Pięknych w Petersburgu, Narcyz Zborzewski. Pierwszy gmach dworca zlokalizowany był bardziej na północ w stosunku do dzisiejszego, nowoczesnego dworca, bezpośrednio przy ul. Wileńskiej.

Zarząd Transportu Miejskiego w Warszawie (ZTM) – organ samorządu miasta stołecznego Warszawy, nadzorujący działanie zbiorowej komunikacji miejskiej na terenie aglomeracji warszawskiej. Zarząd Transportu Miejskiego decyduje o przebiegu tras autobusów, tramwajów, metra, czy lokalizacji przystanków. Obsługę linii komunikacyjnych ZTM zapewniają spółki samorządowe:
Sobór metropolitalny Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny – cerkiew prawosławna przy al. Solidarności w Warszawie, wzniesiona w II poł. XIX wieku, na potrzeby rosnącej społeczności rosyjskiej osiedlającej się w rejonie dzisiejszej Pragi Północ, a także w celu utrwalenia obecności architektury rosyjskiej w zabudowie Warszawy poprzez wzniesienie kolejnego obiektu w stylu bizantyjskim w ważnym punkcie miasta. Po akcji rewindykacji cerkwi prawosławnych w II RP stała się jedną z dwóch wolno stojących prawosławnych świątyń w Warszawie, które nie zostały zniszczone lub zaadaptowane na inne cele. Status soboru metropolitalnego posiada od 1921. Jest główną cerkwią Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego.

W 1915 wycofujący się z Pragi Rosjanie wysadzili budynek dworca w powietrze, a na jego miejscu wybudowano w latach 1927-1928 istniejący do dziś gmach Dyrekcji Polskich Kolei Państwowych, obecnie siedziba spółki PKP Polskie Linie Kolejowe. Funkcje dworcowe przejął prowizoryczny budynek. Z powodu znacznego ograniczenia odjazdów pociągów do Petersburga (nazywanego już Leningradem), dworzec zaczął być nazywany Wileńskim.

Semafor – pociągowy sygnalizator kolejowy do sterowania ruchem kolejowym poprzez informowanie maszynisty przy pomocy ustawienia ramion (semafory kształtowe) lub barwnych świateł (semafory świetlne lub kształtowe pod warunkiem, że zostały wyposażone w odpowiednie latarnie zapalane w porze nocnej) o możliwości jazdy bądź nakazie zatrzymania pociągu, obowiązującej prędkości, a nierzadko także o tym, jaki sygnał jest wyświetlany na kolejnym semaforze, lub o innych okolicznościach występujących na szlaku.
Kategorie dworców kolejowych w Polsce - to podział wprowadzony w 2010 roku, przez PKP Dworce Polskie, zarządcę największych dworców kolejowych w Polsce.

Ciasny budynek dworca przetrwał jednak wiele lat, a swój żywot skończył w latach 50. XX wieku. Wtedy właśnie zaadaptowano na dworzec dawne budynki magazynowe znajdujące się po drugiej stronie torów kolejowych od strony ulicy Białostockiej. W tej formie dworzec-barak przetrwał do 2000, kiedy to zaczęła się budowa centrum handlowego, którego integralnym elementem miał stać się nowy dworzec. Inwestycja ukończona została w kwietniu 2002.

Budynek Dyrekcji Kolei Państwowych, a właściwie kompleks 7 obiektów (pięciu połączonych ze sobą biurowców i dwóch budynków mieszkalnych, w tym jednego spełniającego po drugiej wojnie światowej funkcję budynku biurowego) o łącznej kubaturze 101 tys. m³, mieszczący się w Warszawie przy ul. Targowej 74, róg ul. Wileńskiej i al. Solidarności oraz naprzeciwko obecnego dworca PKP Warszawa Wileńska i cerkwi Świętej Równej Apostołom Marii Magdaleny, powstał w latach 1928-1929 według kontrowersyjnego projektu Mariana Lalewicza, w stylu modernistycznym z pewnymi elementami klasycyzmu, przypominającego szereg monumentalnych gmachów sprzed rewolucji w Petersburgu. Wykonawcą była firma Fr. Martens i A. Daab. Zachował się wolno stojący przy wejściu do budynku dorycki portyk w formie antycznej świątyni oraz interesujący wystrój niektórych wnętrz w stylu art déco, np. dwóch holi, wydzielonej części dla kierownictwa.
Wołomin - stacja kolejowa Polskich Kolei Państwowych obsługiwana przez Koleje Mazowieckie. Położona jest przy ulicy Warszawskiej w mieście Wołomin, w województwie mazowieckim.

Obecnie Dworzec Wileński obsługuje tylko ruch pociągów podmiejskich takich jak na trasie Warszawa Wileńska-Małkinia (przez: Ząbki, Zielonkę, Ossów, Kobyłka, Wołomin itd...), obsługiwanych przez Koleje Mazowieckie, choć kasy sprzedają bilety na pociągi wszystkich relacji krajowych.

Obok dworca znajdować się będzie projektowana stacja planowanej II linii metra.

Warszawa (miasto stołeczne Warszawa) (wymowa ?/i) – stolica i największe miasto Polski, położone w środkowo-wschodniej części kraju, na Mazowszu nad Wisłą.
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. – spółka z grupy Polskie Koleje Państwowe, odpowiadająca za zarządzanie państwową siecią linii kolejowych w Polsce: utrzymanie, modernizację oraz udostępnianie ich przewoźnikom kolejowym.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)