Warszawskie wieżowce - Polski Serwis Naukowy

Warszawskie wieżowce – zbiór ok. 40 budynków (wieżowców) w Warszawie mających ponad 65 m wysokości (w dwóch przypadkach więcej niż 200 m), i około 55 nowych (od 70 m do 350 m) w różnych etapach ich realizacji. Są to wieżowce aktualnie budowane i przebudowywane, mające zgodę na budowę, oraz planowane, które oczekują zgody na ich realizację.

Luksemburg, Wielkie Księstwo Luksemburga (Lëtzebuerg) to państwo położone w Europie Zachodniej. Graniczy z Francją od południa, Niemcami od wschodu i z Belgią od zachodu i północy. Państwo członkowskie Unii Europejskiej oraz NATO.
Prudential – warszawski wieżowiec, wybudowany w latach 1931-1934 w stylu art déco, jako siedziba angielskiego "Towarzystwa Ubezpieczeń Prudential" (Przezorność). W momencie powstania był drugim w Europie drapaczem chmur.

Warszawskie wieżowce należą do najwyższych w Polsce (znajduje się tu 8 najwyższych wysokościowców kraju), a także do najwyższych w Europie.

Wysokość 65 metrów przekraczają również w Warszawie: komin elektrociepłowni Kawęczyn mający wysokość 300 m, oraz filary dwóch mostów: Siekierkowskiego – 90 m i Świętokrzyskiego – 88 m.

Historia

Początki

Pierwszy warszawski wysokościowiec - budynek Towarzystwa Akcyjnego Telefonów "Cedergren", później PAST

Pierwszy warszawski wysokościowiec powstał jeszcze w czasach zaboru rosyjskiego. Budynek naśladujący średniowieczną wieżę zamkową zbudowany został na ulicy Zielnej w latach 1906-1908 dla szwedzkiego Towarzystwa Akcyjnego Telefonów "Cedergren". Jego wysokość od podstawy fundamentów do szczytu wynosiła 51 m. Była to jedna z pierwszych tego typu konstrukcji żelbetowych w Europie. Składał się z wieży z ośmioma wysokimi piętrami i niższej części czteropiętrowej. W 1922 budynek przejęła Polska Akcyjna Spółka Telegraficzna i dzięki temu znany jest on do dziś jako PAST-a. Budynek PAST-y zasłynął jednak przede wszystkim z zaciętych walk jakie toczyły się o niego podczas powstania warszawskiego.

Lista Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości - lista obiektów objętych szczególną ochroną międzynarodowej organizacji UNESCO, filii ONZ, ze względu na ich unikatową wartość kulturową bądź przyrodniczą dla ludzkości. Lista obejmuje (w czerwcu 2009) 890 obiektów w 148 krajach, w tym 689 obiektów dziedzictwa kulturowego (K), 176 przyrodniczego (P) i 25 mieszanych (K, P). W sprawie wpisania danego obiektu na listę decyduje Komitet Światowego Dziedzictwa w trakcie corocznej sesji, począwszy od 1977 roku. Nominacje zgłaszane są przez poszczególne kraje.
Novotel Warszawa Centrum – hotel należący do sieci Novotel (dawniej występujący pod nazwą Hotel Forum) został wybudowany w latach 1972-1974, i był jednym z pierwszych wysokościowców w powojennej Warszawie i obok hotelu Victoria jednym z pierwszych hoteli o zachodnim standardzie. Budynek zbudowała szwedzka firma Skanska dla polskiego biura turystycznego Orbis. Hotel znajduje się przy rondzie Dmowskiego, które jest jednym z głównych węzłów komunikacyjnych Warszawy. Hotel przeszedł w latach 2004-2005 gruntowną modernizację. Zmieniono kolor elewacji z żółtej na szarą, zmodernizowano całą infrastrukturę i pokoje. Gruntownie przebudowane zostało również przyziemie hotelu przenosząc wejście główne z zaplecza hotelu na jego front od strony ulicy Marszałkowskiej. Obecnie hotel ma standard czterogwiazdkowy.

Pierwszy z prawdziwego zdarzenia drapacz chmur (lub "niebotyk" jak go wtedy nazywano) powstał w Warszawie w 1934 r. przy placu Napoleona (obecnie Powstańców Warszawy). Liczący 17 pięter i 66 metrów Prudential zaprojektował w stylu luksusowego funkcjonalizmu Marcin Weinfeld, za stalową konstrukcję biurowca odpowiedzialny był Stefan Bryła. Zarówno Prudential, jak i PAST-a podzieliły podczas II wojny światowej los całej Warszawy. Mimo poważnych uszkodzeń, oba przetrwały wojnę, w czym pomogła im ich solidna konstrukcja. Po wojnie zostały odbudowane w nieco zmienionym kształcie. Prudential został przeprojektowany przez Weinfelda, który nadał mu socrealistyczny kostium, na potrzeby Hotelu Miejskiego (później Hotel Warszawa).

Hotel Marriott (właściwa nazwa to Centrum LIM, jednak przyjęła się nazwa hotelu będącego w budynku) – kompleks biurowo-hotelowy zlokalizowany w centrum Warszawy. Obiekt jest administrowany przez spółkę LIM Joint Venture.
Najwyższymi miastami Europy są Moskwa, Londyn, Paryż i Frankfurt nad Menem. Także takie miasta jak Istambuł, Warszawa, Madryt czy Bruksela coraz częściej budują wieżowce. W dzisiejszych czasach Europa nie może się jeszcze porównywać z Ameryką Północną czy Azją.

PRL

W latach 1952-1955 w samym centrum zniszczonego miasta wzniesiono Pałac Kultury i Nauki. 231-metrowy (obecnie 237-metrowy), kontrowersyjny dar Józefa Stalina do dzisiejszego dnia dominuje nad stolicą Polski. W latach 60. powstaje 67-metrowy akademik Riviera oraz trzy blisko 80-metrowe wieżowce mieszkalne Ściany Wschodniej. Lata 70. i otwarcie się Polski na Zachód skutkuje zapotrzebowaniem na prestiżowe hotele i biurowce. Zbudowano wtedy m.in. ponad 100-metrowy Hotel Forum (dziś Novotel) oraz biurowce Intraco I i Intraco II (dziś Oxford Tower). W wyniku poważnego kryzysu lat 80. i braku dewiz wszystkie większe budowy wieżowców w Warszawie zostały wstrzymane (wieżowiec na pl. Bankowym i Hotel Marriott) lub całkowicie anulowane.

Hotel – obiekt wchodzący w skład infrastruktury turystycznej, w którym świadczone są odpłatnie usługi noclegowe (przede wszystkim krótkookresowe).
Moskwa jest największym miastem Rosji, a w którym stoją najwyższe wieżowce na starym kontynencie. Obecnie najwyższym jest stojący tu City of Capitals. Spośród kilkunastu obecnie stojących wieżowców, wszystkie poza gmachem Gazpromu, zostały wybudowane w dwóch charakterystycznych okresach.

Przełom XX i XXI wieku

Koniec lat 80. i początek 90. to gwałtowne przemiany w Polsce, koniec PRL i powrót do gospodarki rynkowej. Ukończone zostają wreszcie ciągnące się latami budowa 140-metrowego Hotelu Marriott, oraz 100-metrowego Błękitnego Wieżowca przy placu Bankowym. Koniec lat 90. to długo oczekiwany boom na rynku nieruchomości w Warszawie - powstają m.in. FIM Tower i Ilmet. Prawdziwie rekordowy był rok 1999 kiedy to ukończono budowę Millenium Plaza, Warszawskiego Centrum Finansowego oraz przede wszystkim 208-metrowego Warsaw Trade Tower, który ma obecnie najwyżej położone piętra użytkowe w Warszawie. Rynek biurowców powoli ulega nasyceniu, w latach 2000-2001 wzniesiono jeszcze siedziby najbogatszych polskich przedsiębiorstw: PZU Tower i TP S.A. Tower. Lata 2003-2005 to budowa hotelu Westin oraz trzeciego co do wysokości pięciogwiazdkowego hotelu w Europie: Intercontinental. W latach 2000 i 2004 powstały odpowiednio 105-metrowa Babka Tower oraz najwyższy obecnie w Polsce wieżowiec mieszkalny: Łucka City. Na początku 2006 roku do użytku oddany został wieżowiec biurowy Rondo 1, na początku roku 2007 część handlowa kompleksu Złote Tarasy i hotelu Hilton, a w 2011 roku oddany został JM Tower. Wznowiono także budowę 192-metrowego apartamentowca Złota 44 luksemburskiej firmy Orco, a także rozpoczęto dwie nowe inwestycje w klasie wieżowców - Cosmopolitan Twarda 2/4 oraz Warsaw Spire.

Decyzja o warunkach zabudowy (DWZ, potocznie nazywana wuzetką) to decyzja ustalająca warunki zmiany sposobu zagospodarowania terenu poprzez budowę obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych. Decyzja została wprowadzona z dniem 1 stycznia 2004 roku, zastępując ówczesną decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inaczej niż swoja poprzedniczka, decyzja w obecnej formie jest wydawana tylko dla terenów, na których nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Elektrociepłownia Kawęczyn – elektrociepłownia zlokalizowana na osiedlu Kawęczyn-Wygoda w Warszawie, wchodząca w skład Vattenfall Heat Poland S.A., oddana została do użytku w 1983 i od 2005 działająca jako Ciepłownia Kawęczyn.

Stan obecny

Zdaniem części urbanistów i architektów budynki wysokościowe w Warszawie, choć niejednokrotnie ciekawe w formie i nowoczesne, w ostatnich latach budowane są w sposób chaotyczny – punktowo, w wielu rejonach miasta – i często niespójny z otoczeniem. Władze Warszawy nie zdecydowały się dotąd wyznaczyć konkretnych rejonów, gdzie mają być budowane wysokościowce, i pozwalają na wznoszenie ich w różnych miejscach, bez spójnej koncepcji (w innych wielkich miastach europejskich dla zabudowy wysokościowej wyznaczane są określone rejony: we Frankfurcie nad Menem wysokościowce rozmieszczone są wzdłuż jednej arterii komunikacyjnej, w Paryżu – tylko i wyłącznie na obszarze tzw. La Défense, poza śródmieściem, w Toronto – tworzą zagęszczoną panoramę).

Powstanie warszawskie () – wystąpienie zbrojne przeciwko okupującym Warszawę wojskom niemieckim, zorganizowane przez Armię Krajową w ramach akcji "Burza", połączone z ujawnieniem się i oficjalną działalnością najwyższych struktur Polskiego Państwa Podziemnego.
Rok – odstęp czasu między dwoma jednakowymi położeniami Ziemi w jej ruchu po orbicie wokół Słońca. Analogicznie można mówić o roku marsjańskim lub wenusjańskim – jest to odstęp czasu między dwoma położeniami planety w jej ruchu po orbicie wokół macierzystej gwiazdy.

W niewystarczającym stopniu chroni się panoramę miasta, w tym tło widokowe Starego Miasta, wpisanego na listę światowego dziedzictwa UNESCO, które w latach 70. oszpecił Intraco I, a ostatnio North Gate (istnieje niebezpieczeństwo wykreślenia Starego Miasta z tej listy m.in. gdyby gdzieś w pobliżu powstały jakieś biurowce) oraz Traktu Królewskiego stanowiącego wraz z otoczeniem tzw. Pomnik historii. Zagrożona jest integralność zespołów architektury XX w. (np. Ściany Wschodniej - pojawiły się pomysły wzniesienia wysokościowców w miejscu domu handlowego Sezam i kina Relax). Budynki lokalizowane są na podstawie doraźnych decyzji o warunkach zabudowy zamiast planów miejscowych, niekiedy wydawane są decyzje sprzeczne z równolegle przygotowywanymi projektami planów miejscowych (jak w rejonie Żoliborza Południowego). Również inwestorzy prowadzą działania ignorujące opracowywane projekty planów, nawet bardzo zaawansowane (promowany pomysł "Parku Światła" w rejonie stadionu Skry, objętym planem miejscowym Pola Mokotowskiego, już po wyłożeniu tego planu do publicznego wglądu i upływie terminu zgłaszania wniosków).

II wojna światowa – największy konflikt zbrojny w historii świata, trwający od 1 września 1939 do 2 września 1945 (w Europie do 8 maja 1945), obejmujący zasięgiem działań wojennych prawie całą Europę, wschodnią i południowo-wschodnią Azję, północną Afrykę, część Bliskiego Wschodu i wszystkie oceany. Niektóre epizody wojny rozgrywały się nawet w Arktyce i Ameryce Północnej. Poza większością państw europejskich i ich koloniami, brały w niej udział państwa Ameryki Północnej i Ameryki Południowej oraz Azji. Głównymi stronami konfliktu były państwa osi i państwa koalicji antyhitlerowskiej (alianci).
Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią.

Brakuje konsekwentnej realizacji polityki przestrzennej władz zapisanej w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i strategii rozwoju miasta. Skutkuje to obniżeniem jakości przestrzeni publicznej miasta, a w przyszłości może spowodować degradację centrum oraz odpływ mieszkańców i inwestorów na peryferie i do innych miast.

North Gate (dawniej znany jako Centrum Belvedere) – warszawski wieżowiec biurowy, który od maja 2006 roku do wiosny 2008 był budowany w warszawskiej dzielnicy Śródmieście, między wieżowcem Intraco I i stadionem klubu piłkarskiego Polonia Warszawa, przy hotelu Ibis.
Pomnik Historii to szczególna forma ochrony najcenniejszych zabytków w Polsce. Tytuł Pomnika Historii może otrzymać zabytek nieruchomy o szczególnej wartości historycznej, naukowej i artystycznej, utrwalony w powszechnej świadomości i mający duże znaczenie dla dziedzictwa kulturalnego Polski.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)