Wasilij Grossman - Polski Serwis Naukowy

Tablica pamiątkowa w Doniecku

Wasilij Siemionowicz Grossman, ros. Василий Семёнович Гроссман, ukr. Василь Семенович Гроссман (ur. 12 grudnia 1905, zm. 14 września 1964) – jeden z czołowych sowieckich pisarzy i dziennikarzy.

Młodość

Przyszedł na świat jako Josif Solomonowicz Grossman w Berdyczowie, w ówczesnym Imperium Rosyjskim (dzisiaj Ukraina) w oświeconej rodzinie żydowskiej i nie odebrał tradycyjnego żydowskiego wykształcenia. Rosyjska niania nazywała go nie Josią a Wasią (zdrobnienie imienia Wasilij), co cała rodzina zaakceptowała. Jego ojciec miał socjaldemokratyczne przekonania i związał się z mienszewikami. Młody Wasilij Grossman zaangażował się – z idealistycznych pobudek – w rewolucję bolszewicką.

Język rosyjski (русский язык, russkij jazyk; dawniej też język wielkoruski) – język należący do grupy oraz jest jednym z pięciu języków oficjalnych a jednocześnie jednym z sześciu języków konferencyjnych Organizacji Narodów Zjednoczonych. Posługuje się pismem zwanym grażdanką, graficzną odmianą cyrylicy powstałą na skutek jej upraszczania.
Michaił Andriejewicz Susłow, Михаил Андреевич Суслов (21 listopada 1902 - 25 stycznia 1982) - działacz Komunistycznej Partii Związku Radzieckiego i polityk radziecki. Sprawował kontrolę nad ideologią partii komunistycznej, propagandą i kulturą.

Grossman zaczął pisywać krótkie opowiadania podczas studiów na Uniwersytecie Moskiewskim im. Łomonosowa, co kontynuował później, pracując jako inżynier w Donbasie. Jedno z jego pierwszych opowiadań, "W mieście Berdyczowie" (В городе Бердичеве), zwróciło nań uwagę takich twórców jak Maksim Gorki i Michaił Bułhakow. Film Komisarz (reż. Aleksandr Askoldow) z roku 1967, wycofany przez KGB i skierowany do ekranizacji dopiero w październiku 1990 roku, oparty był na tej 4-stronicowej historyjce.

Bitwa na Łuku Kurskim – bitwa rozegrana w dniach 4 lipca - 23 sierpnia 1943 roku pomiędzy siłami niemieckimi a radzieckimi, powszechnie uważana za największą bitwę pancerną drugiej wojny światowej. Zakończyła się przegraną Niemców i przejściem Armii Czerwonej do kontrofensywy, dzięki której wyzwolono Orzeł i Biełgorod (5 sierpnia), a następnie Charków (23 sierpnia).
Arbeitslager Treblinka, SS-Sonderkommando Treblinka, Vernichtungslager Treblinka – wymiennie stosowane nazwy kompleksu dwóch niemieckich obozów, pracy i zagłady, istniejących w latach 1941/1942-1944 w lasach nad Bugiem, wzdłuż linii kolejowej Siedlce-Małkinia, niedaleko wsi Poniatowo. Nazwa pochodzi od nazwy stacji kolejowej znajdującej się 6 km od obozu.

W połowie lat trzydziestych XX wieku Grossman porzucił swe inżynierskie zajęcie i poświęcił się całkowicie pisarstwu. Do roku 1936 opublikował dwa tomiki opowiadań, a w 1937 został przyjęty do prestiżowego Związku Pisarzy. W czasie tzw. wielkiej czystki NKWD aresztowało wielu jego przyjaciół i krewnych, w tym także jego konkubinę Olgę Huber. Przez wiele miesięcy zabiegał u władz o jej zwolnienie, pisząc listy do premiera Kalinina i szefa NKWD Jeżowa, ostatecznie uzyskując jej zwolnienie w roku 1938.

Niemcy (Republika Federalna Niemiec, RFN; do traktatu pomiędzy RFN a Polską Rzecząpospolitą Ludową (1970) w Polsce stosowana była oficjalnie nazwa Niemiecka Republika Federalna, NRF; niem.: Deutschland lub Bundesrepublik Deutschland, BRD) – państwo federacyjne położone w Europie, będące członkiem Unii Europejskiej (UE), Unii Zachodnioeuropejskiej (UZE), G8, ONZ oraz NATO. Stolicą Niemiec jest Berlin (przed połączeniem z NRD – Bonn, obecnie noszące tytuł miasta federalnego). Językiem oficjalnym jest język niemiecki.
Reporter wojenny – dziennikarz pracujący dla prasy, radia lub telewizji, specjalizujący się w relacjonowaniu przebiegu konfliktów zbrojnych, przewrotów wojskowych lub rewolucji. Zajmuje się zbieraniem materiałów, najczęściej jako naoczny świadek, przeprowadza wywiady z osobami biorącymi udział w wydarzeniach, zbiera opinie wśród świadków wydarzeń. Często też robi fotoreportaż lub nagrywa materiał dla stacji telewizyjnej z terenu konfliktu.

czytaj dalej: [2], [3]

w oparciu o Wikipedię (licencja GFDL, CC-BY-SA 3.0, autorzy, historia, edycja)

Czy wiesz że...? beta

Krasnaja Zwiezda (ros. Красная звезда, pol. Czerwona Gwiazda) – radziecka i rosyjska gazeta codzienna założona 1 stycznia 1924 roku, oficjalny organ Ministerstwa Obrony ZSRR, a od 1992 roku Ministerstwa Obrony Rosji.

Rewolucja październikowa – przejęcie przez partię bolszewików władzy w Rosji rozpoczęte w Piotrogrodzie w nocy z 7 na 8 listopada 1917 roku (według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego był to 24 i 25 października – stąd nazwa).

Żydowski Komitet Antyfaszystowski (Jewriejskij Antifaszistkij Komitiet), JAK lub JAFK – organizacja społeczna utworzona w ZSRR w 1942 przez NKWD, skupiająca przedstawicieli radzieckiej inteligencji żydowskiej i mająca na celu pozyskanie poparcia diaspory żydowskiej (głównie w USA) dla wojny prowadzonej przez ZSRR z Niemcami hitlerowskimi.

Bitwa pod Moskwą (bitwa o Moskwę, obronna operacja moskiewska, operacja "Tajfun") – główna bitwa początkowego okresu wojny między Niemcami a ZSRR, trwająca od października 1941 do stycznia 1942, która zakładała zdobycie stolicy ZSRR. Uważana jest za jedną z najważniejszych operacji strategicznych II wojny światowej.

Wielka Wojna Ojczyźniana, Wielka Wojna Narodowa (ros. Великая Отечественная война) – w radzieckiej i rosyjskiej literaturze i historiografii propagandowy termin określający część II wojny światowej, w której po stronie koalicji antyhitlerowskiej przeciwko III Rzeszy i jej sojusznikom brał udział Związek Radziecki. Obejmuje okres od ataku Niemiec na ZSRR 22 czerwca 1941 (plan Barbarossa) do 9 maja 1945 roku (przyjmowana w ZSRR data kapitulacji Niemiec i zakończenia II wojny światowej w Europie).

Czarna księga – publikacja w formie książkowej, jeden z pierwszych dokumentów mówiących o zbrodniach nazizmu nad Żydami w czasie II wojny światowej – holocauście. Była jedną najważniejszych publikacji radzieckiego Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego (JAK) – organizacji utworzonej przez J. Stalina w czasie II wojny światowej w ZSRR.

Totalitaryzm (dawniej też: totalizm) – charakterystyczny dla XX-wiecznych reżimów dyktatorskich system rządów dążący do całkowitej władzy nad społeczeństwem za pomocą monopolu informacyjnego i propagandy, ideologii państwowej, terroru tajnych służb wobec przeciwników politycznych, akcji monopolowych i masowej monopartii. Termin został utworzony przez włoskiego filozofa Giovanniego Gentile, ideologa Włoch faszystowskich. Głównymi teoretykami genezy totalitaryzmu są Hannah Arendt i Karl Popper. Totalitaryzm charakteryzuje państwa, w których ambicje modernizacyjne i mocarstwowe idą w parze z brakiem tradycji demokratycznej lub - jak w przypadku Niemiec - rozczarowania demokracją, jej kryzysem lub niedostatkiem. Występowały różne odmiany totalitaryzmu zarówno wśród prawicy jak i lewicy.