Watra Dorna - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 47°21′N 25°22′E / 47.35, 25.367

Watra Dorna (rum. Vatra Dornei) – miasteczko położone nad ujściem Dorny do Bystrzycy, w Bukowinie południowej (Rumunia). Zostało założone wzdłuż drogi z Bystrzycy do Kimpulunga, tzw. Kaiserstraße, zbudowanej w 1783 r. przez architekta z Wiednia – Artura Doczi. Miała ona długość 172 km i zapewniła rozwój miasteczka. W XIX w. był to słynny kurort wypoczynkowy. Dziś jeszcze w centrum można oglądać pozostałości po pijalni wód i sanatoriach.

Katolicyzm – doktryna Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła prawosławnego, powstałych w wyniku rozłamu w Kościele chrześcijańskim w 1054 (tzw. schizmy wschodniej). Jedna z największych grup wyznań chrześcijańskich, obok prawosławia i protestantyzmu oraz ogół zasad wiary i życia religijnego do których odwołuje się Kościół rzymskokatolicki wraz z Kościołami wschodnimi pozostającymi z nim w pełnej jedności, wspólnoty tradycjonalistyczne, starokatolickie oraz część anglikańskich, liberalnych i niezależnych.

Macewa (hebr. מַצֵּבָה macewa) – żydowska stela nagrobna, najczęściej w formie pionowo ustawionej, prostokątnej płyty kamiennej lub drewnianej (od XIXw. także żeliwnej) zakończonej linią prostą, trójkątem, półkolem lub dwoma odcinkami koła. Górną jej część wypełnia płaskorzeźba, dolną zaś inskrypcja (epitafium). Płaskorzeźby mają znaczenie nie tylko dekoracyjne, lecz także symboliczne – ich elementy przedstawiają w sposób mniej lub bardziej oczywisty różne cechy zmarłego. Niektóre z motywów jednak przeznaczone są dla przedstawicieli określonych grup społeczności żydowskiej. N.p. dla kapłana - złożone w geście modlitwy dłonie, dla lewity - dzbanek, dla uczonego - korona Tory lub księga, dla kobiety świecznik, dla potomków pokolenia Judy - lew. Z biegiem czasu nadawano macewom coraz bardziej złożoną formę architektoniczną, z gzymsami, kolumnami, wnękami, zaś jej wysokość rosła, osiągając nieraz 4 metry.

Opis

Przez centrum Watry przebiega linia kolejowa. Układ ulic oparty jest w dużym stopniu na centralnej lokalizacji dworca (Vatra Dornei Băi; dworzec Vatra Dornei znajduje się w północnej części miasta, nad Bystrzycą). Obok dworca płynie Dorna, za którą jest główny park (z kilkoma budowlami zabytkowymi oraz źródłami mineralnymi). Na wysokości parku i dworca znajduje się główny most na Dornie. Most ten stanowi środek miasteczka. Po jego południowej stronie, wokół parku, znajdują się sanatoria, hotele i nowa prawosławna katedra Świętej Trójcy, oparta na klasycznych kanonach budownictwa.

Źródło mineralne - źródło wyprowadzające na powierzchnię terenu wodę mineralną, tj. zawierającą ponad 1000 mg/dm rozpuszczonych składników stałych pochodzenia geogenicznego.

Synagoga, bożnica, bóżnica (z gr. συναγωγή synagoge: "zgromadzenie, miejsce zebrań") – żydowski dom modlitwy, miejsce zebrań religijnych i społecznych gminy żydowskiej.

Po tej stronie rzeki znajduje się też kolejka krzesełkowa, którą można wjechać na pobliskie szczyty. Nieopodal kolejki, przy strada Negrestilor znajduje się na górce cmentarz żydowski, zawierający około 500 macew. Na starszych grobach napisy są po hebrajsku, czasem po niemiecku, na nowych już napisy rumuńsku. Po drugiej stronie mostu znajduje się deptak ze sklepami i restauracjami (również budynkiem starej synagogi). Prowadzi on do głównej ulicy strony północnej, równoległej do rzeki. Jest to część starej Kaiserstraße. Przy niej położona jest większość sklepów, kościół katolicki, szpital, poczta i siedziba władz lokalnych. Na tej ulicy znajduje się niewielkie muzeum etnograficzne, zawierające trochę przedmiotów gospodarczych, hafty, ubiory lokalne i rekonstrukcję wnętrza chałupy wiejskiej.

Armia Czerwona, (Рабоче-Крестьянская Красная Армия, RKKA), od (ros. Советская армия, stosowane również tłumaczenie Armia Sowiecka) – siły zbrojne Rosji radzieckiej i Związku Radzieckiego, istniejące do grudnia 1991 (przemianowana m.in. na Siły Zbrojne Republiki Białorusi, Siły Zbrojne Federacji Rosyjskiej oraz Siły Zbrojne każdej z pozostałych republik ZSRR).

Syberia (ros. Сибирь) – kraina geograficzna w północnej Azji, wchodząca w skład Rosji, położona między Uralem na zachodzie, Oceanem Arktycznym na północy, Oceanem Spokojnym na wschodzie, oraz stepami Kazachstanu i Mongolii na południu.

Dawniej w Watrze Dorna mieszkało sporo Niemców. W 1940 r. wielu wyjechało do Niemiec, w 1944 r. Armia Czerwona wywoziła pozostałych na Sybir. Po wojnie pozostało ich niewielu, obecnie ok. 200 osób – głównie katolików, lecz także 50 luteran. Kirsza została zamieniona na cerkiew, lecz odbywają się w niej także nabożeństwa protestanckie. Przed wojną w Watrze mieszkało też ok. 40 rodzin polskich. W tej chwili jest ich dziesiątka. Katolików w 1998 r. było 217 rodzin, czyli 483 osoby. Byli to głównie Niemcy, trochę Polaków i Rumuni.

Bukowina południowa, zwana również Bukowiną rumuńską – część historycznej Bukowiny, która po II wojnie światowej pozostała w Rumunii. Pokrywa się w dużym stopniu z okręgiem suczawskim (judeţul Suceava).

Prawosławie – doktryna ortodoksyjnego (gr. orthodoxos – prawdziwie, prawidłowo wierzący) Kościoła chrześcijańskiego – jednej z dwóch grup Kościołów, obok Kościoła katolickiego, powstałych w wyniku rozłamu w chrześcijaństwie z 1054 roku (tzw. schizmy wschodniej lub – co uznaje się za historycznie bardziej uzasadnione – schizmy wielkiej).

Watra leży w otoczeniu czterech pasm górskich, jest to więc dogodna baza na wędrówki górskie. Można stąd udać się na północ w mało uczęszczane Góry Suhard lub na południe w popularniejsze pasmo Dwunastu Apostołów, otoczone skałami, przypominającymi apostołów. Można również wybrać się na południowy wschód, w Góry Bystrzyckie. Są to jednak góry dzikie, puste, zalesione i o dosyć ostrej rzeźbie terenu. Występują w nich niedźwiedzie. W kierunku wschodnim jest wejście na pasmo Rarau i Giumalau, prowadzące oznakowanym szlakiem.

Linki zewnętrzne

Stare zdjęcia Watra Dorna