Wcielanie dzieci polskich do Armii Imperium Rosyjskiego 1831-1832

Porwanie dzieci polskich przez żołnierzy rosyjskich na placu Zamkowym w Warszawie

Wcielanie dzieci polskich do Armii Imperium Rosyjskiego 1831-1832 – przeprowadzone w czasie trwania i po upadku powstania listopadowego, karne wcielanie dzieci polskich do Armii Imperium Rosyjskiego.

Polacy – zamieszkujący głównie obszar Rzeczypospolitej Polskiej i będący jej głównym składnikiem ludnościowym, poza granicami Polski tworzący zbiorowości polonijne.

Powstanie listopadowe – polskie powstanie narodowe przeciw Rosji, które wybuchło w nocy z 29 listopada na 30 listopada 1830, a zakończyło się 21 października 1831 [5]. Zasięgiem swoim objęło Królestwo Polskie i część prowincji zabranych (Litwę, Żmudź i Wołyń).

Zgodnie z poleceniem cesarza Mikołaja I z 23 marca 1831, dzieci osób biorących udział w powstaniu listopadowym miały być traktowane jako tzw. kantoniści i wcielane do specjalnych batalionów wojsk rosyjskich.

Ukazem z 24 marca 1832 rząd rosyjski polecił oddać do specjalnych batalionów dziecięcych chłopców od 7 do 16 roku życia, dzieci emigrantów politycznych, sieroty, dzieci biedaków i uliczników. Rosyjscy komisarze policyjni wezwali ludność do zgłaszania dzieci potrzebujących wsparcia i porwali podstępnie wszystkie zgłoszone.

Juliusz Słowacki herbu Leliwa (ur. 4 września 1809 w Krzemieńcu, zm. 3 kwietnia 1849 w Paryżu na gruźlicę) – jeden z najwybitniejszych poetów polskich doby romantyzmu, dramaturg i epistolograf. Obok Mickiewicza i Krasińskiego określany jako jeden z Wieszczów Narodowych. Twórca filozofii genezyjskiej (pneumatycznej), epizodycznie związany także z mesjanizmem polskim. Był też mistykiem. Obok Mickiewicza uznawany powszechnie za najwiekszego przedstawiciela polskiego romantyzmu.

Kantonista – w Imperium Rosyjskim (przed 1858) chłopiec kształcony (w tzw. szkołach kantonistów – кантонистские школы) na zawodowego wojskowego. Kantonistami były głównie sieroty, dzieci żołnierzy i pochodzące z ubogich, nie mających środków do życia rodzin.

Mękę dzieci polskich wcielanych do tych batalionów przedstawił Juliusz Słowacki w Anhellim. Na Mińsk i Bobrujsk, w głąb Rosji na Syberię pędzono kilka tysięcy słabych i głodnych chłopców. W drodze z Warszawy do Bobrujska zmarło dwie trzecie dzieci. Resztę wychowano na żołnierzy rosyjskich.

Wielka Emigracja – ruch emigracyjny o podłożu patriotyczno-politycznym po upadku powstania listopadowego, jeden z największych ruchów emigracyjnych ówczesnej Europy. Do emigrantów należała głównie szlachta polska, żołnierze powstańczy, członkowie Rządu Narodowego, politycy, pisarze, artyści, inteligencja. W późniejszym czasie dołączyli do nich także inni uchodźcy, głównie z zaboru rosyjskiego. Ośrodkiem emigrantów była Francja (głównie Paryż), pomniejsze znajdowały się też w Saksonii, Belgii, Wielkiej Brytanii, Szwajcarii. Wśród Polaków byli: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Józef Bem, książę Adam Jerzy Czartoryski, Ernest Malinowski, Zygmunt Krasiński, Fryderyk Chopin i inni.

Anhelli – 1. poemat Juliusza Słowackiego, napisany w 1838 r., będący pesymistyczną prognozą przyszłości polskiej emigracji i walk o niepodległość Polski. Poemat został napisany prozą i ustylizowany na biblijną przypowieść. 2. Tytuł poematu symfonicznego Ludomira Różyckiego, opartego na utworze Juliusza Słowackiego.

Bibliografia

Solidarność 1830, Niemcy i Polacy po Powstaniu Listopadowym, Warszawa 2005