Polski Serwis Naukowy - OnLine od 1999 roku RSS RSS
  auto?
Dodaj do: 
Dodaj link do serwisu Facebook   Dodaj link do opisu GG  Dodaj link do serwisu Wykop   Dodaj link do serwisu Google   Dodaj link do serwisu Twitter  Dodaj link do serwisu Wyczaj.to   Dodaj link do serwisu Gwar   Dodaj link do serwisu Delicious  Dodaj link do serwisu Digg   Dodaj link do serwisu Furl   Dodaj link do serwisu Magnolia  Dodaj link do serwisu Reddit   Dodaj link do serwisu Simpy   Dodaj link do serwisu Slashdot  Dodaj link do serwisu Technorati   Dodaj link do serwisu YahooMyWeb
Warto przeczytać:
 
Pozostałości wina sprzed 1,5 tys. lat odkryto na Ukrainie
Ogromną beczkę, zawierającą najprawodpodobniej resztki starożytnego wina odkrył polsko-ukraiński zespół archeologów prowadzący wykopaliska w ruinach miasta Tyritake, w pobliżu Kerczu na Ukrainie. Jak powiedział 7 grudnia na konferencji prasowej kierownik p...
 
Odkrycia polskich i ukraińskich badaczy w grodzisku na Ukrainie
Pozostałości dwóch ziemianek i liczne zabytki świadczące o intensywnym zamieszkiwaniu znaleźli na terenie grodziska sprzed 1,5 tysiąca lat na Ukrainie polscy i ukraińscy archeolodzy. Odkryć dokonano podczas trzeciego sezonu badań prowadzonych przez naukowców z ek...
 
Kwaterę oficera rzymskich legionistów odkryli polscy archeolodzy na Ukrainie
Kwaterę jednego z oficerów dowodzących rzymskim garnizonem znaleźli polscy archeolodzy pod kierunkiem dr. Radosława Karasiewicza-Szczypiorskiego z Instytutu Archeologii UW w Bałakławie na Ukrainie. Pozostałości garnizonu warszawscy archeolodzy odkryli w poprzednich sezonach b...
 
"Miasto ruin" - powojenna Warszawa w trójwymiarze
Trójwymiarową panoramę ruin powojennej Warszawy z wiosny 1945 roku, pokazaną z perspektywy lecącego nad nią samolotu, można zobaczyć w filmowej animacji "Miasto ruin", przygotowanej przez Muzeum Powstania Warszawskiego dla uczczenia zbliża...
 
Europejskie Miasto Nauki: zaproszenie do składania projektów
Francuskie Ministerstwo Szkolnictwa Wyższego i Badań Naukowych ogłosiło zaproszenie do składania wniosków dotyczących projektów, które będą prezentowane w dniach 14-16 listopada w Europejskim Mieście Nauki. Podczas wydarzenia, organizowanego przez francuską ...

Reklama:


Wczele - herb szlachecki

Czy wiesz że...?
Heroldia – urząd, zwykle monarszy, czasem państwowy lub prywatny, zajmujący się administrowaniem tytułami szlacheckimi – gromadzący i sprawdzający informacje o nadaniach tytułów, nobilitacjach, indygenatach, gromadzący wizerunki herbów wraz nazwiskami rodów, którym herby te są przypisane, oraz dbający o poprawność tych herbów. W wielu krajach, zwłaszcza obecnie np. w Wielkiej Brytanii, heroldie zajmują się nie tylko herbami rodowymi, ale i herbami, godłami i flagami korporacji, firm, organizacji i innych osób prawnych.

Chanat Krymski (Qırım Hanlığı) – historyczne państwo feudalne na Półwyspie Krymskim, istniejące od XV do XVIII wieku, pod panowaniem tatarskich chanów.

Fabian Czema, właśc. Fabian von Zehmen (ur. 1539 lub 1540, zm. 22 sierpnia 1605) – wojewoda malborski (1581–1605), starosta kiszporski i sztumski (1565–1605). Syn Achacego Czemy, dyplomaty czasów ostatnich Jagiellonów.

Wczele (Łębno, Pczelicz, Szachownica, Szczela, Wczela, Wszczele, Wszczelic, Leben, Zemsta ), herb szlachecki.

Opis herbu

Tarczę stanowi szachownica złoto-srebrna. W klejnocie murzynka z takąż szachownicą, w sukni srebrnej z takąż przepaską na włosach.

Labry: złote podbite srebrem.

Genealogia (z Greki γενεά, genea – "ród" oraz λόγος, logos – "słowo", "wiedza") — jedna z nauk pomocniczych historii, zajmująca się badaniem więzi rodzinnych między ludźmi na bazie zachodzącego między nimi pokrewieństwa i powinowactwa. W szczególności przedmiotem zainteresowania genealogii są wybrane rodziny i rody, ich pochodzenie, historia oraz wzajemne relacje rodzinne i losy poszczególnych członków rodziny.

Władysław Roch Gurowski herbu Wczele (ur. ok. 1715, zm. 23 maja 1790 w Warszawie) – marszałek wielki litewski od 1781, marszałek nadworny litewski od 1768, pisarz wielki koronny od 1764, szambelan Augusta III od 1758.

Herb ten występuje w kilku odmianach barw szachownicy: srebrno-czerwona, czarno-złota, błękitno-srebrna i srebrno-czerwona. Niektóre rodziny pieczętowały się herbem z chłopem w klejnocie.

Wczele jest ciekawym herbem ze względu na złamanie reguły alternacji heraldycznej, zabraniającej kładzenia metalu na metal (i barwy na barwę).

Najwcześniejsze wzmianki

  • 1368 pieczęć Czemy z Właściejowic starosty sieradzkiego,
  • 1401 najstarsza wzmianka o herbie w zapiskach sądowych.
  • Herbowni

    Bacewicz, Berkowski, Cema (cz. Czema herbu Wczele odm. cz. Zemścic), Ceyma, Chełchowski, Chełkowski, Chomętowski, Chudziccy, Chudziński, Chwałkowski, Chyłkowski, Daleszyński, Dobiejewski, Dobiejowski, Droszewski, Druw, Dzberowski, Dziakiewicz, Dziakowicz, Dziekczyński, Dzieleczyński, Dzieleszyński, Dzieszulski, Figler, Foglar, Fogler, Gaffron, Gałęski, Głuchowski, Gniazdowski, Golanka, Golian, Grabowiec, Grabowski, Grabski, Gurowski, Herman, Hołub, Iwan, Jabłkowski, Kaczanowski, Karchowski, Karmański, Karmieński, Karmiński, Karnicki, Karszanowski, Kemblan, Kęblan, Kościński, Kotowiecki, Kurant, Leben, Lechon, Lechoń, Libek, Ludsławski, Ludzisławski, Luteński, Mieleński, Mieliński, Mieloński, Mileński, Miliński, Myślecki, Myślęcki, Naleski, Nalewski, Pelcz, Piasecki, Płuchowski, Pogorzelski, Prittwitz (alias: Pretficz, Pretwicz, Pretwitz, Prytwicz), Przetwicz,Rumiejewski, Rumiejowski, Rumieniewski, Rumiewski, Rzegocki, Rzegnowski, Siekowski, Skoraczewski, Szołowski, Szucki, Trzecki, Tumigrała, Włościejewski, Włościejowski, Wszołowski, Zagłoba, Zagroba, Zberkowski.

    Herb (nazwa przyjęta z niem. Erbe) – znak rozpoznawczo-bojowy, wywodzący się z symboliki heroicznej lub znaków własnościowych, od XII w. ustalany według ścisłych reguł heraldycznych, pełniący funkcję wyróżnika osoby stanu rycerskiego, później szlacheckiego, także rodziny, rodu, organizacji kościelnej, mieszczańskiej bądź cechu rzemieślniczego, korporacji, miasta, jednostki podziału terytorialnego lub państwa.

    Achacy Czema (właśc. Zehmen) (ur. ok. 1485- zm. 1565) wojewoda malborski, kasztelan gdański od 1531. Uczestnik wojny polsko-krzyżackiej 1519-1521. W 1546 roku został doradcą dynastii Jagiellonów. Ojciec Achacego Czemy i Fabiana Czemy.

    Lista sporządzona została na postawie wiarygodnych źródeł, zwłaszcza klasycznych i współczesnych herbarzy. Należy jednak zwrócić uwagę na częste zjawisko przypisywania rodom szlacheckim niewłaściwych herbów, szczególnie nasilone w czasie legitymacji szlachectwa przed zaborczymi heroldiami, co zostało następnie utrwalone w wydawanych kolejno herbarzach. Identyczność nazwiska nie musi oznaczać przynależności do danego rodu herbowego. Przynależność taką mogą bezspornie ustalić wyłącznie badania genealogiczne.

    Klejnot, cymer (łac. clenodium, staropol. z niem. (Helm-)Kleinod) – zwieńczenie hełmu łączące się z nim za pośrednictwem korony rangowej lub przepaski, z której rozwijały się labry.

    Jan Onufry Zagłoba herbu Wczele - postać literacka stworzona przez Henryka Sienkiewicza w Trylogii. Jest on ucieleśnieniem stereotypu polskiego szlachcica: przejawia skłonność do trunków, pieniactwa, tromtadracji, mitomanii i lenistwa. Zarazem cechuje go wierność dla towarzyszy, patriotyzm, dobroduszność i pomysłowość, która często ratuje go z opresji (słynne fortele). W kluczowych momentach uczestniczy w walnych bitwach ramię w ramię z towarzyszami. Dzięki tej wielowarstwowości jest jedną z najbarwniejszych postaci powieści i wprowadza do fabuły dużą dozę humoru.

    Znani herbowni

  • Bernard Pretwicz, rotmistrz królewski, starosta barski i trembowelski, brał udział w walkach przeciw Tatarom.
  • Jakub Pretwicz, wojewoda podolski 1607-1613, brał udział w walkach przeciw Kazakom i Tatarom.
  • Achacy Cema, wojewoda malborski, kasztelan gdański od 1531.
  • Achacy Cema, wojewoda pomorski 1566-1576.
  • Fabian Cema, wojewoda malborski 1566 -1580.
  • Fabian Cema, wojewoda malborski 1581–1605.
  • Melchior Gurowski, kasztelan międzyrzecki 1689, gnieźnieński 1695, poznański 1697.
  • Władysław Roch Gurowski, marszałek nadworny litewski od 1768,marszałek wielki litewski od 1781.
  • Postacie literackie pieczętujące się herbem Wczele

  • Jan Onufry Zagłoba – bohater cyklu powieści Henryka Sienkiewicza Ogniem i mieczem, Potop oraz Pan Wołodyjowski.
  • Zobacz też

  • herb
  • herbarz
  • heraldyka
  • lista herbów
  • Karnicki (odmiana herbu Wczele)
  • Przypisy

    1. alias Szachownica, po słowiańsku Łębno odmiany Leben, i Zemsta [w:] Polska encyklopedja szlachecka . Instytut kultury historycznej. t. 3, 1938. s.13
    2. Andrzej Kulikowski: Wielki herbarz rodów polskich. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 311-313. ISBN 83-7391-523-0. 
    3. ↑ Andrzej Kulikowski: Wielki herbarz rodów polskich. Warszawa: Świat Książki, 2005, s. 356. ISBN 83-7391-523-0. 
    Powstanie Nalewajki - drugie powstanie kozackie przeciw I Rzeczypospolitej wywołane przez powracającego z Węgier, byłego dowódcę kozaków księcia Konstantego Wasyla Ostrogskiego, Semena Nalewajkę (pomoc Habsburgom przeciw Turcji), którego bezpośrednią przyczyną - oprócz chęci poprawy doli Kozaków (patrz Porządek ze strony Niżowców i Ukrainy ) - była zemsta za śmierć ojca zamordowanego przez szlachcica Marcina Kalinowskiego.

    Herb szlachecki - charakterystyczny znak rodowy ustalony według określonych reguł heraldycznych. W założeniu jest znakiem niepowtarzalnym, jednak może się nim posługiwać - w heraldyce polskiej - wiele rodów tzw. herbownych, tworzących w konsekwencji charakterystyczny dla polskiej heraldyki ród herbowy, grupujący rodziny czasem ze sobą wcale niespokrewnione. Wynika to m.in. z historii kształtowania się w Polsce stanu szlacheckiego, zachowującego tradycję przynależności do dawnych wielkich rodów lub klanów, także z praktyki przyjmowania jednego herbu przez rodziny niespokrewnione, ale służące w jednej chorągwi, a także w pewnym stopniu z prawnej możliwości tzw. adopcji herbowej osoby nobilitowanej przez jej szlacheckiego patrona należącego do genealogicznej linii danego rodu herbowego. Tylko polskim zwyczajem jest fakt, że różne rodziny szlacheckie mogą pieczętować się takim samym herbem. Rodziny te nawet nie są lub nie muszą być ze sobą skoligacone. Gdzie indziej herb jest własnością tylko jednej rodziny i tylko dla niej jest jej godłem, pieczęcią i znakiem. Dlatego zmiana koloru tła lub inności tego samego wizerunku powoduje powstanie innego herbu, jednak w Polsce jest to tylko inna odmiana herbu już istniejącego. Wywodzi się to z polskiego średniowiecznego systemu prowadzenia wojen i bitew, zwanego systemem chorągwi. Tym samym rycerze jednej chorągwi zwykle używali jej godła i nosili takie same herby. Stąd wiele rodzin szlacheckich w Polsce ma podobne lub identyczne herby. Często towarzyszyła temu formalna odmiana herbu. Praktyka ta została z czasem zakazana. W innych krajach europejskich dany herb przysługuje tylko jednej rodzinie. Choć znane są też sytuacje, gdy grupa rodzin noszących różne nazwiska odmiejscowe od różnych włości, ale wspólnego pochodzenia, nosi herby identyczne lub podobne, jak w Polsce. W średniowieczu wymagane było nawet wyróżnianie herbów poszczególnych członków rodziny, przez dodawanie specjalnych oznaczeń, bordiur itp. Ten zwyczaj przetrwał w heraldyce brytyjskiej. Charakterystycznym przykładem jest tu herb Księcia Walii, różniący się od herbu królewskiego nałożonym na tarczę kołnierzem turniejowym. W Polsce takie odróżnianie herbów osobistych było stosowane u zarania naszej heraldyki, przyczyniając się m.in. do powstawania odmian herbowych.





    Czy wiesz że...? beta

    Heraldyka – jedna z nauk pomocniczych historii, zajmuje się badaniem rozwoju i znaczenia oraz zasadami kształtowania się herbów. Wywodzi się od słowa herold - oznaczającego urzędnika dworskiego, wywołującego nazwiska rycerzy biorących udział w turniejach. W innych językach europejskich nazywana jest podobnie (ang. heraldry, franc. heraldique , niem. Heraldik) lub słowami pochodzącymi od nazwy herb (niem. Wappenkunde).
    Kasztelan (łac. castellanus mieszkający w twierdzy; wcześniej komes grodowy, nazwa kasztelan pojawia się od XII w.) – urzędnik lokalny w średniowiecznej Polsce. Zajmował się administracją gospodarczą (ściąganiem danin na rzecz panującego), obroną i sądownictwem na terenie kasztelanii. Podlegali mu chorąży, wojski, sędzia grodowy i włodarz.
    Ogniem i mieczem - pierwsza z trzech powieści historycznych napisanych ku pokrzepieniu serc przez Henryka Sienkiewicza w latach 1884-1888. Akcja powieści rozgrywa się w latach 1648-1651 w okresie powstania Chmielnickiego na Ukrainie. Pozostałe części Trylogii to Potop i Pan Wołodyjowski. Powieść była pierwotnie wydana w odcinkach w latach 1883 - 1884 w warszawskim dzienniku Słowo i, z minimalnym opóźnieniem w stosunku do Słowa, także w dzienniku krakowskim Czas. Pierwsze wydanie książkowe ukazało się w 1884 w Warszawie. Wydanie książkowe miało inne zakończenie powieści aniżeli wersja wydrukowana w czasopismach. Część rękopisu powieści przechowywana jest w Ossolineum we Wrocławiu. Autor mija się chwilami z historyczną prawdą, co nie ujmuje dziełu wartości literackich. Sienkiewicz tworzył swoją powieść, aby podnieść na duchu żyjących pod zaborami Polaków.
    Potop – druga z powieści tworzących Trylogię Henryka Sienkiewicza wydana w 1886. (pozostałe części to Ogniem i mieczem i Pan Wołodyjowski), opowiadająca o potopie szwedzkim z lat 1655-1660.
    Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz herbu Oszyk, pseudonim Litwos (ur. 5 maja 1846 w Woli Okrzejskiej, zm. 15 listopada 1916 w Vevey) – polski nowelista, powieściopisarz i publicysta; laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury (1905) za całokształt twórczości, jeden z najpopularniejszych pisarzy polskich przełomu XIX i XX wieku.
    Labryniem. labwerk (ornament roślinny), łac. lista, lusca, fascia – części zewnętrzne tarczy herbowej, mające kształt wielkich liści wyszczerbionych, wyrastających z boków hełmu, zwykle symetrycznie po obu stronach, często obejmujące jako ornament również całą tarczę herbową.
    Bernhard von Prittwitz h. Wczele, Bernard Pretwic, Bernardus Pretwitz, Pretficz lub Prettwicz, wśród heraldyków znany również jako Murus Podoliae, Pogromca Tatarów, Terror Tartarorum (ur. ok. 1500 na Śląsku, zm. ok. 1563 w Trembowli) – śląski oficer w służbie króla Polski, starosta ulanowski, barski (1550-1552) i trembowelski (1552-1561).
    Powyższa treść oraz zamieszczone w niej powiązane definicje/pojęcia - udostępniane są na licencji Creative Commons: uznanie autorstwa, na tych samych warunkach, z możliwością obowiązywania dodatkowych ograniczeń. Zobacz szczegółowe informacje o warunkach korzystania

    Wszystkie hasła znajdujące się w naszym mirrorze Wikipedii mają znaczenie informacyjne i edukacyjne.
    Nie mogą być traktowane jako porady.