Wentylator - Polski Serwis Naukowy

Przykład wentylatora montowanego w obudowach komputerowych

Wentylator – sprężarka, w której przyrost ciśnienia statycznego gazu jest minimalny (nie przekracza 13 kPa), a cała energia gazu jest zawarta w jej składowej kinetycznej.

Typy wentylatorów

Ze względu na cechy konstrukcyjne wentylatory dzieli się na:

osiowe

promieniowe

osiowo-akcyjne

Wentylatory komputerowe

Łożysko

Do wentylatorów używa się następujących łożysk:

Karta graficzna – karta rozszerzeń komputera generująca sygnał dla ekranu monitora. Podstawowym zadaniem karty graficznej jest odbiór i przetwarzanie otrzymywanych od komputera informacji o obrazie oraz odpowiednie wyświetlanie tegoż obrazu za pośrednictwem monitora.

Wirnik, (rotor) - element maszyny lub mechanizmu, który w czasie pracy wiruje wokół stałej osi. Najczęściej stosowany w pompach, sprężarkach, wentylatorach, dmuchawach, maszynach elektrycznych, silnikach, prądnicach i turbinach.

Kulkowe - żywotność ok. 63 000 godzin przy 50 °C. Wśród kulkowych można spotkać także łożyska podwójne kulkowe, charakteryzujące się podwyższoną trwałością i cichszą pracą.

Ślizgowe - żywotność ok. 40 000 godzin przy 50 °C. Wentylatory wyposażone w tego typu łożyska są tańsze i cichsze od wentylatorów używających łożysk kulkowych.

Łożyska mają to do siebie, że wraz z długością pracy, rośnie ich hałas. Cały czas się je usprawnia, stosując specjalne smary, które podnoszą ich żywotność oraz obniża nieprzyjemny i uciążliwy "terkot", sprawiając, że pracują kulturalniej (czyli ciszej i bez wibracji).

Płyta główna (ang. motherboard, mainboard) – najważniejsza płyta drukowana urządzenia elektronicznego, na której montuje się najważniejsze elementy urządzenia, umożliwiająca komunikację wszystkim pozostałym komponentom i modułom.

Smar – substancja zmniejszająca tarcie między powierzchniami przedmiotów, które stykając się ze sobą tymi powierzchniami, poruszają się względem siebie. Smar działa na zasadzie wniknięcia w szczelinę pomiędzy tymi powierzchniami i utworzenia tam warstwy poślizgowej poprzez całkowite odseparowanie od siebie tych powierzchni.

Hałas

Jest ściśle związany z prędkością obrotową wentylatora, a więc i przepływem powietrza oraz zastosowanym typem łożyska. Większość wentylatorów ma konwencjonalne łopatki, opracowane do dużych prędkości obrotowych, które wytwarzają duży przepływ powietrza, ale i duży hałas dB. Żeby go obniżyć, wystarczy zmniejszyć obroty, co powoduje także zmniejszenie przepływu. Głośną pracę wentylatora można częściowo obniżyć odpowiednim jego rozmiarem i liczbą łopatek (zwykle siedem lub jedenaście), dzięki czemu przy niskich obrotach można uzyskać zadowalającą wydajność. Niskie obroty mają jeszcze jedną zaletę: łożysko mniej hałasuje.

Zasilacz – urządzenie służące do dopasowania dostępnego napięcia do wymagań zasilanego urządzenia. Ze względu na sposób zmiany wielkości napięcia wyróżnić można:

Wentylator poprzeczny - wentylator w którym powietrze przepływa w poprzek wirnika. Wpływa do niego w obszarze ssawnym, przepływa przez jego wnętrze i zostaje wyrzucone w obszarze tłocznym. Powietrze przez wirnik przepływa dwukrotnie i dwukrotnie jest przyśpieszane. Zaletą tego typu wentylatorów jest cicha praca stąd często wykorzystywane są w urządzeniach klimatyzacyjnych.

Rozmiar

Wentylator z widoczną końcówką zasilającą wpinaną w piny na płycie głównej.
1 końcówka zasilająca
2 wirnik z łopatkami
3 miejsce na wkręty utrzymujące wentylator na radiatorze

Stosowane są wentylatory w bardzo wielu rozmiarach, dobranych do zastosowania:

do procesora i karty graficznej - 80, 92, 100 lub 120 mm

do chipsetu - 40, 50 lub 60 mm

do twardego dysku - 120 mm

do zasilacza - 60, 80, 120, niektóre posiadają nawet 140 mm

do obudowy - 80, 92, 120, 130, 140, niektóre obudowy pozwalają nawet na montaż wentylatorów o rozmiarach 200 czy 250 mm

Zasilanie

Zazwyczaj wtyczka do wentylatora jest 3-pinowa (3 pin), albo 4-pinowa (molex). Ale zdarza się także zasilanie poprzez wtyczkę czteropinową (z funkcją tzw. PWM) i dwupinową (bez tachometra i kontrolera obrotów).

Molex to typ złącza rozpowszechnionego w wielu typach urządzeń. Znajduje zastosowanie m.in. w komputerach oraz samochodowych instalacjach elektrycznych.

Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) – urządzenie cyfrowe sekwencyjne, które pobiera dane z pamięci, interpretuje je i wykonuje jako rozkazy. Wykonuje on ciąg prostych operacji (rozkazów) wybranych ze zbioru operacji podstawowych określonych zazwyczaj przez producenta procesora jako lista rozkazów procesora.

Tabela niżej przedstawia kolory kabli we wtyczce zasilający wentylator:

Zobacz też

Linki zewnętrzne

Czyszczenie wentylatorów (pol.)