Wenus z Dolní Věstonice - Polski Serwis Naukowy

Wenus z Dolnych Věstonic

Wenus z Dolní Věstonice (cz. Věstonická Venuše) – paleolityczna Wenus, czyli figurka nagiej kobiety, datowana na 29 000 – 25 000 lat temu (kultura grawecka). Ta figurka, wraz z kilkoma znalezionymi w pobliżu, jest najstarszą znaną ceramiką na świecie.

Dolní Věstonice (niem. Unter Wisternitz) – wieś i gmina na Morawach w Republice Czeskiej. Położona jest 10 kilometrów na północ od Mikulova, u podnóża Wzgórz Pawłowskich, na południowym brzegu zbiorników wodnych Nové Mlýny II i Nové Mlýny III. Niemal całą wschodnią część gminy zajmują tworzone tam od niespełna trzystu lat winiarnie.

Sowy (Strigiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki drapieżne, które przystosowały się do polowania nocą i o zmroku, choć niektóre gatunki powróciły do dziennego trybu życia. Zamieszkują cały świat, prowadząc zasadniczo osiadły tryb życia, lecz niektóre północne populacje koczują lub stały się wędrowne.

Jej wysokość wynosi 111 milimetrów, a szerokość w najszerszym miejscu 43 milimetry. Została wykonana z gliny i wypalona w stosunkowo niskiej temperaturze.

Odkrycie figurki

Stanowisko paleolityczne w Dolní Věstonice na Morawach, wówczas w Czechosłowacji, obecnie w Czechach było objęte systematycznymi badaniami archeologicznymi od 1924 roku, a kierował nimi Karel Absolon. Oprócz figurki Wenus na stanowisku tym znaleziono figurki zwierząt: niedźwiedzia, lwa, mamuta, konia, lisa, nosorożca i sowy oraz ponad 2000 kawałków przepalonej gliny.

Lew (Panthera leo) – duży, mięsożerny ssak lądowy z rodziny kotowatych, drugi po tygrysie – co do wielkości – wśród czterech ryczących wielkich kotów. Jedyny kot żyjący w zorganizowanych grupach socjalnych, zaliczany do tzw. wielkiej piątki Afryki – pięciu najbardziej niebezpiecznych zwierząt afrykańskich (słoń, nosorożec, bawół, lew i lampart). Samiec lwa, łatwo rozpoznawalny po grzywie, może ważyć 150-250 kg. Największy znany samiec ważył 375 kg, był to lew o imieniu Simba, żył on do 1970 roku w Cholchester Zoo. Samice są znacznie mniejsze, ważą 110–160 kg (największe 185 kg) i nie posiadają grzywy. Samce zajmują się zdobywaniem i obroną terytorium oraz ochroną stada i zapładnianiem samic. Samice polują i opiekują się lwiątkami. Lwy zamieszkiwały niegdyś Afrykę, Azję i Europę, a jeśli uznać lwy amerykańskie za podgatunek Panthera leo – to również Amerykę Północną i Południową. Współcześnie występują tylko w Afryce, gdzie są narażone na wyginięcie i szczątkowo w Indiach, gdzie ich stan liczebny określony został jako krytyczny.

Czechy (. Na powierzchni 78 866 km² żyje ponad 10,5 mln osób, z czego 94% to Czesi. Obowiązuje czterostopniowy podział administracyjny – na 14 krajów, 204 gminy III stopnia, 384 gminy II stopnia oraz 5661 gmin I stopnia.

Figurkę znaleziono 13 lipca 1925 roku w warstwie popiołu. Była przełamana na dwie części. Jeszcze niedawno Wenus była wystawiana w Muzeum Ziemi Morawskiej w Brnie, teraz jest chroniona i bardzo rzadko dostępna dla zwiedzających. Obecnie znajduje się w Muzeum Narodowym w Pradze jako część wystawy "Łowcy Mamutów", która trwa od 11 października 2006 do 1 lipca 2007 roku.

Wenus paleolityczna - ogólne określenie niewielkich, kilkunastocentymetrowych posążków kobiecych, odnajdowanych na stanowiskach archeologicznych od Europy Zachodniej do Syberii (m.in. Willendorf, Galgenberg, Dolní Věstonice, Brassempouy). Pochodzą one z okresu paleolitu górnego. Wspólną cechą tych figurek jest wyraźne podkreślenie pierwszo- (zewnętrznych - innych wówczas nie znano), drugo- i trzeciorzędowych cech płciowych kobiety: wydatnych piersi, brzucha i ud przy jedynie schematycznie zaznaczonych innych częściach ciała, jak to opisał odkrywca Wenus z Willendorfu.

Niedźwiedziowate (Ursidae) – rodzina dużych, głównie roślinożernych ssaków drapieżnych (Carnivora) szeroko rozprzestrzenionych na półkuli północnej. W zapisie kopalnym znane są od miocenu. Wyewoluowały z psowatych.

Figurka jest okresowo poddawana badaniom. W 2004 roku na skanie tomograficznym zauważono odcisk palca dziecka pomiędzy 7 a 15 rokiem życia.

Przypisy

Mammoth Hunters at the National Museum, informacje na oficjalnej stronie Republiki Czeskiej
Primal Bohemia, The Prague Post, 18 października 2006
Lovci mamutů, informacje na stronie Muzeum Narodowego w Pradze
Fingerprint on the venus of Dolní Vestonice

Bibliografia

National Geographic Society. Wonders of the Ancient World; National Geographic Atlas of Archaeology, Norman Hammond, Consultant, Nat'l Geogr. Soc., (Multiple Staff authors), (Nat'l Geogr., R.H.Donnelley & Sons, Willard, OH), 1994, 1999, Reg or Deluxe Ed., 304 pgs. Deluxe ed. photo (pg 248): "Venus, Dolni Věstonice, 24,000 B.C." In section titled: The Potter's Art, pp 246-253.

Linki zewnętrzne

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Wenus z Dolní Věstonice

Zdjęcia Wenus

Szczegóły