Whakatane - Polski Serwis Naukowy

Na mapach: 37°59′S 177°00′E / -37.983, 177

Widok na Whakatane

Port w Whakatane o zachodzie słońca

Whakatane to miasto w Nowej Zelandii na Wyspie Północnej leżące nad Zatoką Obfitości. Whakatane leży 90 kilometrów na wschód od Taurangi i 98 kilometrów na północny wschód od Rotorua przy ujściu rzeki Whakatane. Miasto liczy 18,000 mieszkańców a kolejne 15,000 ludzi mieszka w rozległym rejonie Whakatane. Z tego około 40% ludności pochodzi od Maorysów.

Skróty przed nazwami okrętów - to skróty używane przed nazwami państwowych okrętów w różnych marynarkach wojennych oraz statków w służbie państwowej.

Zatoka Obfitości (ang. Bay of Plenty) znajduje się na północnym wybrzeżu Wyspy Północnej w Nowej Zelandii. Rozciąga się na zachodzie, od podstawy półwyspu Coromandel do przylądka Cape Runaway na wschodzie.

Historia

Osadnictwo

Tereny, na których obecnie jest położone miasto, były już od dawna zamieszkiwane. Maoryskie pa powstały, kiedy tylko pierwsi polinezyjscy osadnicy przybyli do tej ziemi. Było to około XII wieku.

Nazwa "Whakatane" upamiętnia wydarzenie, które miało miejsce po przypłynięciu na Mataatua. Kiedy mężczyźni wyszli z pirogi na ląd, zaczęła się ona oddalać od brzegu. Wtedy Wairaka, córka wodza powiedziała “Kia Whakatāne au i ahau” (“Spełnię rolę mężczyzny”)i podniosła wiosło (czego kobietom nie wolno było robić) i z pomocą innych kobiet ocaliła pirogę.

Przemysł mleczarski obejmuje przedsiębiorstwa, które zajmują się skupem i przerobem mleka na produkty mleczarskie, takie jak: mleko spożywcze, masło, śmietana, sery dojrzewające, topione i twarogowe, napoje mleczne, mleko w proszku oraz kazeina i lody.

Tauranga - miasto w Nowej Zelandii, na Wyspie Północnej, nad Zatoką Obfitości. Jest to 9. miasto pod względem liczby ludności, około 107 tys. mieszkańców. Położone jest 105 km na wschód od Hamilton i 85 km na północ od Rotorua.

Obszar wokół Whakatane odegrał ważną rolę w czasie maoryskich wojen w połowie XIX wieku, a zwłaszcza w czasie zdarzenia związanego ze śmiercią misjonarza Karla Volknera. Miasto odegrało też ważną rolę w czasie ataku w 1869 roku przez siły Te Kootiego. Na plażach Whakatane odbyło się historyczne spotkanie pomiędzy premierem Josephem Wardem a kontrowersyjnym maoryskim lokalnym działaczem Ruą Kenanem Hepetipą. Miało to miejsce 23 marca 1908 roku. Kenana ogłosił wtedy, że zostaje następcą Te Kootiego.

Sir Joseph Ward (ur. 26 kwietnia 1856 w Melbourne - zm. 8 lipca 1930 w Wellington) - nowozelandzki polityk, dwukrotnie pełniący funkcję premiera Nowej Zelandii.

Wyspa Północna (ang. North Island, maoryski Te Ika-a-Māui) - jedna z dwóch głównych wysp Nowej Zelandii (druga to Wyspa Południowa). Powierzchnia wyspy wynosi 115 778 km² co daje jej 14 miejsce na świecie. Jest to wyspa kontynentalna. Najwyższym punktem wyspy jest wulkan Ruapehu, który wznosi się na wysokość 2 797 m n.p.m..

12 kilometrów na północ od Whakatane położona jest Wyspa Wielorybów. Na tej małej wyspie znajduje się wiele pa (ufortyfikowanych maoryskich osad). W 1769 zawinął tu kapitan James Cook na pokładzie HM Bark Endeavour.

Przemysł i turystyka

Miasto ma rozwiniętych kilka różnych gałęzi przemysłu: leśniczy, mleczarski, ogrodniczy, rybołówstwo, turystyczny, fabryczny oraz papierniczy. Znajduje się tu fabryka papieru oraz wydawnictwo prasowe. Whakatane jest popularnym miejscem, z którego turyści wyruszają na jednodniowe wycieczki na White Island (Whakaari), najbardziej aktywny nowozelandzki wulkan, zlokalizowany 48 kilometrów na północ od Whakatane. Whakatane jest często bazą noclegową dla wielu turystów, którzy chcą odkryć inne atrakcje w tym regionie. Do popularnych atrakcji zalicza się pływanie z delfinami, obserwowanie wielorybów, rejsy, amatorską astronomię, polowania czy lotnictwo.

Trawler – statek rybacki przystosowany do połowu ryb dennych przy pomocy włóków dennych i pelagicznych (do polowu w toni) ciągnionych za statkiem. W Polsce budowane były głównie trawlery, trawlery przetwórnie i trawlery zamrażalnie.

Port lotniczy Wellington (ang.: Wellington International Airport) - międzynarodowy lotnisko położony 7 km na południowy wschód od centrum Wellingtonu, stolicy Nowej Zelandii. W 2006 obsłużył około 4,06 mln pasażerów (w ponad 110 000 lotów), co dało 0,89% wzrost w stosunku do 2005 r..

Infrastruktura

Zarówno ujście rzeki Whakatane jak i port Ohiva zapewniają miejsca do zacumowania dla jachtów, trawlerów oraz od czasu do czasu małych statków europejskich przybyszów. Częściej korzysta się z pobliskiego lotniska, którego powstanie znacznie ograniczyło korzystanie z lotnisk w Auckland i Wellington. Jest tutaj również boczna linia kolejowa. Mieszkańcy korzystają z kilku rodzajów transportu. Są to prywatne auta, kilka linii autobusowych, taksówki jak również jazda na rowerze czy chodzenie pieszo.

Rotorua (maor. Rotorua-nui-a-Kahu)- miasto (ok. 68 tys. mieszkańców, w tym 35% Maorysów) w Nowej Zelandii w centralnej części Wyspy Północnej (234 km od Auckland, 457 od Wellington), położone nad jeziorem Rotorua. Ważny ośrodek kultury Maorysów, znajduje się w nim jedyny maoryski teatr. Uważane za nowozelandzką stolicę zjawisk geotermalnych. Park położony wokół dawnego budynku sanatorium (obecnie muzeum), źródła geotermalne wód siarkowych (w mieście unosi się charakterystyczny zapach siarkowodoru). Park geotermalny Te Puia z gejzerem Pohutu wyrzucającym strumienie pary i gorącej wody na wysokość do 20 metrów, 4 - 5 razy na godzinę. W pobliżu wulkan Tarawera, którego erupcja w 1886 roku zniszczyła niewielką wioskę maoryską oraz hotel dla turystów oglądających Różowe Tarasy (uległy całkowitemu zniszczeniu podczas erupcji). Wybuch wulkanu powiększył jezioro Tarawera oraz utworzył dolinę Waimangu Volcanic Valley z licznymi zjawiskami geotermalnymi.

Gospodarka leśna - gałąź gospodarki narodowej obejmująca użytkowanie lasu (głównie produkcję drewna) oraz działania związane z utrzymaniem trwałości drzewostanów w warunkach ich eksploatacji: hodowlę, ochronę, utrzymanie i powiększanie zasobów leśnych, a także gospodarowanie zwierzyną leśną. Dodatkowymi elementami gospodarki leśnej są: pozyskiwanie płodów runa leśnego, choinek, roślin leczniczych oraz realizacja pozaprodukcyjnych funkcji lasu, związanych z ochroną powietrza, wód i gleby.

Miasto jest podłączone do nowoczesnej sieci telekomunikacyjnej włączając w to dostęp do szybkiego internetu.

Kultura

Muzea

Whakatane Museum and Gallery – strona muzeum

Teatry

Teatr Whakatane

Przypisy

* Nowa Zelandia. Mediaprofit Sp. z o.o., 2005. ISBN 83-60174-05-09.

Linki zewnętrzne

Whakatane District Council (ang.)

Whatakane (ang.)

Whakatane Information (ang.)