Wiśnia - Polski Serwis Naukowy

Ten artykuł dotyczy rośliny. Zapoznaj się również z: Wiśnia (ujednoznacznienie).

Kwiaty wiśni

Owoc wiśni

Zobacz w Wikicytatach kolekcję cytatów
o wiśni

Zobacz hasło wiśnia w Wikisłowniku

Wiśnia (Cerasus Miller) – rodzaj roślin należący do rodziny różowatych (Rosaceae). Występuje w około 60 gatunkach w strefie umiarkowanej półkuli północnej, głównie we wschodniej Azji. W Polsce w stanie naturalnym występują tylko dwa gatunki wiśni: wiśnia karłowata, rosnąca na wyżynach południowych, prawnie chroniona, oraz czereśnia ptasia, zwana trześnią.

Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski – całościowa, krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Opracowana została przez Instytut Botaniki im. prof. W. Szafera PAN w Krakowie. Składa się z dwóch wydań.

Czereśnia ptasia (Cerasus avium (L.) Moench.) – gatunek rośliny należący do rodziny różowatych. Jest to prawidłowa botaniczna nazwa tej rośliny, zazwyczaj jednak używa się nazwy czereśnia, czasami także trześnia. Rodzime obszary jej występowania to Europa oraz Azja Zachodnia i Kaukaz, rozprzestrzeniła się też gdzieniegdzie poza te obszary. W Polsce rośnie dziko na terenie całego kraju, od nizin po pogórze i niższe tereny górskie (po 700-900 m n.p.m.), jednak głównie na południu kraju. Jest w wielu odmianach powszechnie uprawiana jako drzewo owocowe.

Morfologia

Pokrój Drzewa lub krzewy. Liście Jajowate lub eliptyczne. Kwiaty Promieniste, 5-krotne, białe lub różowe w baldaszkach lub baldachogronach. Owoce Kuliste pestkowce zawierające kulistą pestkę i soczysty miąższ.

Systematyka

Uwagi taksonomiczne

Według nowszych ujęć taksonomicznych jest to synonim rodzaju Prunus L. Sp. Pl. 473. 1753.

Wiśniówka – rodzaj kolorowej wódki o smaku i zapachu wiśni. Zazwyczaj słodka, o niezbyt wysokiej zawartości alkoholu (ok. 35%), wytwarzana przemysłowo przez rozcieńczanie spirytusu wodą, cukrem i aromatem wiśniowym. Produkt ten bywa określany także angielską nazwą "Cherry Cordial".

Wiśnia wonna, antypka (Cerasus mahaleb) – gatunek z rodziny różowatych z rodzaju wiśnia. Według nowszych ujęć taksonomicznych jest to synonim gatunku Prunus mahaleb L. Sp. pl. 1:474. 1753. Rośnie dziko w Europie, środk. i płd. oraz w zach. części Azji, na Kaukazie, w Turkiestanie, Tadżykistan, Kirgistanie, występuje też w Maroku.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rosanae Takht., rząd różowce (Rosales Perleb), podrząd Rosineae Erchb., rodzina różowate (Rosaceae Juss.), plemię Ceraseae Rchb., rodzaj wiśnia (Cerasus Mill.). Systematyka tego taksonu wg CrescentBloom jest jednak niekonsekwentna, w innym bowiem miejscu zaliczony on został do gatunku Prunus cerasus w obrębie rodzaju Prunus.

Owoc (łac. fructus) - w znaczeniu botanicznym występujący u okrytozalążkowych organ powstający z zalążni słupka i ewentualnie dna kwiatowego zawierający w swym wnętrzu nasiona, osłaniający je i ułatwiający rozsiewanie.

Liść (łac. folium) – organ roślinny, element budowy części osiowej (pędowej) roślin telomowych. Wyrastające z węzłów końcowe elementy rozgałęzień pędu, wyodrębniające się ze względu na funkcję i budowę od łodygi (nie mają np. zdolności do nieprzerwanego wzrostu). Pełnią głównie funkcje odżywcze i z tego powodu mają zwykle dużą powierzchnię umożliwiającą ekspozycję na odpowiednią ilość promieniowania słonecznego. Poza tym liście biorą udział w transpiracji i gutacji oraz wymianie gazowej. Nierzadko liście pełnią także funkcje spichrzowe, czepne, ochronne, obronne i pułapkowe, w takich przypadkach ulegając daleko idącym przystosowaniom w zakresie funkcji i budowy.

Gatunki flory Polski

wiśnia ptasia (w. dzika, trześnia, czereśnia) Cerasus avium (L.) Moench

wiśnia karłowata (wisienka stepowa) Cerasus fruticosa Pall.

wiśnia osobliwa – Cerasus ×intermedia Host – gatunek uprawiany

wiśnia piłkowana (w. japońska) Cerasus serrulata G. Don., syn. Prunus serrulata Lindl. – gatunek uprawiany

wiśnia pospolita (w. zwyczajna) (Cerasus vulgaris Mill. , syn. C. austera (L.)Borkh., syn.Prunus cerasus L. ) – gatunek uprawiany

wiśnia wonna (w. antypka, antypka) Cerasus mahaleb (L.) Mill., syn. Prunus mahaleb L.

Zapoznaj się również z: Śliwa.

Zastosowanie

Roślina uprawna: uprawia się je jako drzewa owocowe.

Roślina ozdobna: uprawiana w parkach i ogrodach.

Sztuka kulinarna: smaczne owoce znajdują zastosowanie w kuchni. Z wiśni robi się także nalewkę – wiśniówkę.

Sadownictwo: czereśnia ptasia jest szeroko wykorzystywana jako podkładka do szczepienia wiśni przeznaczonych do hodowli na glebach żyznych. Do hodowli na glebach ubogich jako podkładki używa się antypki.

Przypisy

Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-01-23].
Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-02-05].
↑ Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Cerasus (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-23].
Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland : a checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.