Wieczne pióro - Polski Serwis Naukowy

Współczesne pióro wieczne

Wieczne pióro — przyrząd do pisania na papierze, w którym materiałem pisarskim jest płynny atrament, spływający pod wpływem siły grawitacji przez kapilarę (spływak) do metalowej (najczęściej stalowej lub złotej) końcówki zwanej stalówką (wykorzystywane jest tu zjawisko kapilarne).

Długopis – narzędzie do pisania, wynalezione w 1938 roku przez węgierskiego artystę i dziennikarza László Bíró. Po wybuchu wojny uciekł on z ojczyzny i dotarł do Argentyny, gdzie ze swoim bratem Georgiem (chemikiem) udoskonalali wynalazek. Pierwsza produkcja zaczęła się podczas wojny w Buenos Aires. W roku 1944 László Bíró sprzedał swoje udziały jednemu z akcjonariuszy, który zajął się produkcją na masową skalę, realizowaną na potrzeby pilotów alianckich podczas drugiej wojny światowej, ponieważ można nim pisać bez względu na zmiany ciśnienia atmosferycznego.

Ebonit (guma twarda, nazwa z gr. ebonos - heban) - tworzywo sztuczne otrzymywanego w wyniku wulkanizacji naturalnego lub sztucznego kauczuku; gęstość 1,1-1,3 g/cm3 w 20°C. Należy do tworzyw kauczukowych z grupy duromerów. Ebonit został opatentowany w 1851 roku przez Nelsona Goodyeara na podstawie technologii wulkanizacji gumy opracowanej w 1839 roku przez Charlesa Goodyeara (identyczny proces opracował w 1843 roku Thomas Hancock). Dawniej był bardzo ceniony jako tworzywo galanteryjne, obecnie zastępują go inne tworzywa sztuczne.

Informacje ogólne

Obecnie wieczne pióra są rzadziej używane ze względu na swoją cenę (długopisy są o wiele tańsze w produkcji), jednak przez wiele osób są cenione ze względu na mniejsze zmęczenie dłoni osoby piszącej (pióro wymaga mniejszego nacisku niż tradycyjny długopis) oraz ze względu na większą estetykę kreślonych znaków.

Leonardo da Vinci, właściwie Leonardo di ser Piero da Vinci ?/i (ur. 15 kwietnia 1452 r. w Anchiano niedaleko Vinci we Włoszech, zm. 2 maja 1519 r. w Clos Lucé we Francji) – włoski renesansowy malarz, architekt, filozof, muzyk, poeta, odkrywca, matematyk, mechanik, anatom, wynalazca, geolog.

Trzcina (Phragmites L.) – rodzaj roślin należący do rodziny wiechlinowatych. W Polsce w środowisku naturalnym rośnie jeden tylko gatunek – trzcina pospolita (Phragmites australis). Gatunkiem typowym jest Phragmites australis L..

W niektórych środowiskach używanie wiecznego pióra jest oznaką prestiżu użytkownika.

Stalówka — najważniejsza część wiecznego pióra

Stalówka wiecznego pióra

Stalówki noszą oznaczenia literowe uzależnione m.in. od rodzaju i szerokości pisanej linii:

stalówki proste:

EF (Extra Fine) — ekstra cienka, ok. 0,4 mm;

F (Fine) — cienka, ok. 0,6 mm;

M (Medium) — średnia, ok. 0,8 mm;

B (Broad) — szeroka, ok. 1,0 mm;

BB (double Broad) — podwójnie szeroka, ok. 1,2 mm;

BBB (triple Broad) — potrójnie szeroka, ok. 1,4 mm;

stalówki ukośne:

OM (Oblique Medium) — ukośna średnia;

OB (Oblique Broad) — ukośna szeroka;

OBB (Oblique double Broad) — bardzo szeroka;

w zależności od przeznaczenia:

LH (Left Handed) — dla osób leworęcznych;

A, MK — dla osób początkujących i dzieci; stworzone przez niemiecką firmę Lamy — stalówki z bardziej zaokrąglonym ziarnem niż typowe.

Obecnie najpopularniejsze są pióra napełniane za pomocą pompki z kałamarza lub pióra na specjalne naboje. Wiele piór stanowi prawdziwe dzieła sztuki i osiąga zawrotne ceny.

Ludwik XIV Wielki, Król Słońce (ur. 5 września 1638 w Saint-Germain-en-Laye, zm. 1 września 1715 w Wersalu) – król Francji i Nawarry 1643–1715, syn Ludwika XIII, z dynastii Burbonów.

Stalówka – ukształtowana w formie cienkiego ostrza, rozdwojonego na końcu, stalowa (stąd nazwa) cienka blacha, służąca do pisania piórem przy użyciu ciekłego atramentu.

Historia

Wieczne pióro powstało znacznie wcześniej niż ołówek. W 1922 roku Howard Carter odnalazł w grobowcu Tutenchamona pierwsze narzędzie pisarskie, które przypominało obecne pióra wieczne. Była to zaostrzona z jednej strony trzcinowa rurka umieszczona w miedzianej oprawce z atramentem. Podobne pióra zostały odnalezione podczas wykopalisk w dolinie rzeki Bazar-darii w Pamirze. Do końca XVIII wieku popularne były pióra gęsie, których największą wadą była konieczność częstego ścinania końcówki, aby nadać jej stożkowy kształt umożliwiający pisanie.

Zjawiska kapilarne to cały szereg zjawisk związanych z zachowaniem par i cieczy a pojawiających się dla wielu obiektów o małym wymiarze charakterystycznym (np. rurki kapilarne) i silnie zależne od tego wymiaru, przy kącie zwilżania powyżej 90 stopni. W zależności od zwilżania i średnicy rurki zjawisko może się pojawiać lub zanikać – zachodzi ono do momentu, gdy ciężar słupa wody równoważy siły kapilarne.

Miedź (Cu, łac. cuprum) – pierwiastek chemiczny, z grupy metali przejściowych układu okresowego. Nazwa miedzi po łacinie (a za nią także w wielu innych językach, w tym angielskim) pochodzi od Cypru, gdzie w starożytności wydobywano ten metal. Początkowo nazywano go metalem cypryjskim (łac. cyprum aes), a następnie cuprum. Posiada 26 izotopów z przedziału mas 55-80. Trwałe są tylko dwa: 63 i 65.

W 1508 roku w pracach Leonarda da Vinci pojawiły się projekty przyrządów pisarskich z zapasem atramentu. W 1707 roku Nicolas Bion, nadworny inżynier Ludwika XIV, wynalazł wieczne pióro pozwalające pisać nieprzerwanie przez dłuższy czas. W latach 1808/1809 powstały pierwsze zaawansowane pióra metalowe. Jednak nie stały się one popularne ze względu na swoją wysoką cenę. Dopiero w 1822 roku zaczęto je produkować maszynowo za sprawą Samuela Harrisona, który ok. 1780 roku zbudował prototyp pióra. W 1884 roku L. E. Waterman opracował system „zasilania kanalikowego”, który zapobiegał robieniu kleksów dzięki regulacji dopływu atramentu. Ważnym etapem w rozwoju produkcji piór było wynalezienie nowych materiałów, które posłużyły do wytwarzania korpusu pióra (były to m.in. ebonit (w 1839 roku) i celuloid (w 1870 roku)), oraz opracowanie przez firmę Parker specjalnego systemu uniemożliwiającego samowolne ściekanie atramentu ze stalówki.

Celuloid - sztuczne tworzywo termoplastyczne, które produkuje się poprzez rozpuszczenie azotanu celulozy w kamforze a następnie kontrolowane odparowywanie kamfory, aż do uzyskania stałego produktu.

Ołówek — narzędzie do pisania lub rysowania na papierze lub drewnie. Cechuje się czarnym lub ciemnoszarym kolorem pisma oraz możliwością starcia naniesionego za jego pomocą napisu.

W Wikimedia Commons znajdują się multimedia związane z tematem:
Wieczne pióro